Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarının Çevre Eğitimi Açısından Değerlendirilmesi
Öz
Araştırmanın amacı ilk ve orta öğretim bazında 2018 yılında güncellenerek uygulamaya konulan fen bilimleri ve sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının çevre eğitimi açısından analiz edilmesidir. İfade edilen amaca yönelik olarak araştırmada veriler, araştırmaya uygunluk açısından nitel yöntem kullanılarak elde edilmiştir. Bu bağlamda araştırma, görsel ve yazılı materyallerin derinlemesine incelenmesine olanak sağlayan doküman inceleme desenine göre gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında öğretim programlarında yer alan özel amaçlar, yetkinlikler, değerler, beceriler ve kazanımların yer aldığı konu ve öğrenme alanları çevre eğitimi bağlamında incelenmiş ve elde edilen bulgular ayrı başlıklar altında açıklanarak sunulmuştur. Her iki öğretim programında belirlenen özel amaçlar içerisinde doğrudan çevre eğitimine yönelik özel amaçların yer aldığı görülürken, ortak olarak ifade edilen yetkinlikler bağlamında doğrudan çevre eğitimi ile ilişki kurmanın mümkün olmadığı görülse de bunların bütünlük içerisinde çevre eğitiminde önemli olabileceği düşünülmektedir. Öğretim programlarında yer alan becerilerin alana özgü beceriler olarak ifade edildiği görülmekte, sosyal bilgiler programında doğrudan çevre eğitimine ilişkin beceri olduğu görülürken fen bilimleri programında rastlanmadığı görülmektedir. Son olarak konu ve öğrenme alanları altında ifade edilen kazanımlar incelendiğinde her iki öğretim programında her sınıf düzeyinde çevre eğitimine yönelik kazanıma mutlaka yer verildiği görülmektedir. Bu bağlamda ifade edilen bu iki disiplinin öğretim programlarında çevre eğitimine yer verilme durumu çeşitli yönleriyle incelenmeye çalışılarak, bireylere çevre eğitimi verilmesi konusundaki önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Fen bilgisi eğitimi , Sosyal bilgiler eğitimi , Çevre eğitimi
Kaynakça
- Akdur, R. (2005). Avrupa Birliği ve Türkiye’de çevre koruma politikaları “Türkiye’nin Avrupa Birliğine uyumu”. ATAUM Araştırma Dizisi No: 23, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
- Akınoğlu, O., & Sarı, A. (2009). İlköğretim programlarında çevre eğitimi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 30(30), 5-29.
- Aksoy, G., & Taşkın, G. (2019). Öğretim programlarının değişmesini etkileyen faktörlerin, sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersi müfredatlarını etkileme boyutu. Milli Eğitim Dergisi, 48(224), 75-99.
- Atasoy, E. (2015). İnsan doğa etkileşimi ve çevre için eğitim. İstanbul: Sentez Yayıncılık.
- Ateş, H. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi açısından analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 101-127.
- Bahar, M., Erdaş, E., & Özel, R. (2013). İlköğretim hayat bilgisi programında çevre eğitimi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 1-25.
- Çiftçi, B., & Dilek, A. (2005). 2005 ve 2018 Sosyal bilgiler öğretim programlarının coğrafi beceri ve coğrafi kazanım alanlarının karşılaştırılması. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 33-59.
- Çıray, F., Küçükyılmaz, E. A., & Güven, M. (2015). Ortaokullar için güncellenen fen bilimleri dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(31), 31-56.
- Erkılıç, T. A. (2019). Değişim ve değerler eğitiminin gerekçeleri. İçinde A. F. Ersoy ve P. Ünivar (Eds.), Karakter ve değerler eğitimi (ss. 1-30). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Eroğlu, E., & Yıldırım, H. İ. (2020). Argümantasyon tabanlı öğrenme yaklaşımının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik tutum, davranış ve başarılarına etkisi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 42-68.