Araştırma Makalesi

Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi

Cilt: 8 Sayı: 3 15 Aralık 2023
PDF İndir
TR

Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi

Öz

Şehirler, artan nüfus yoğunluklarıyla sürekli gelişim halindedir. Bu durum kentlerin planlamasını ve sürdürülebilirliklerini sağlamak için plancılara çeşitli sorunlar oluşturmaktadır. Günümüz insanının şehirlerde en çok eksikliğini hissettiği alanlar yeşil alanlardır. İnsanların yaşam kalitesinin arttırılmasında ve ortaya çıkan sorunların giderilmesinde en önemli faktörlerden biri olan yeşil alanların planlanması oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Ankara ili Çankaya ilçesine bağlı Emek, Bahçelievler ve Yukarı Bahçelievler mahalleleri çalışma alanı seçilmiş ve yeşil alan analizinin yapılabilmesi için on iki kriter belirlenmiştir. Bu kriterlerin birbirlerine göre ağırlıklarını tespit edilmesi için analitik hiyerarşi süreci (AHP) metodu kullanılmış ve kriterlerin konum analizleri için coğrafi bilgi sistemlerinden (CBS) yararlanılmıştır. En uygun yeşil alanların önem sıralarını belirlemek için ise TOPSIS metodu uygulanmıştır. TOPSIS yönteminde hem eşit ağırlıklı hem de AHP ağırlıklı hesaplar yapılmış ve analizler sonucunda, belirlenen dokuz bölgenin %44,4’ünün sıralamasının benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, çalışma alanının yeşil alanlar bakımından yetersiz olduğu belirlenerek, uygulanan yöntemin sürdürebilir kent modelleri için kullanımı değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, R., & Matori, A. N. (2016). Prioritizing the criteria for urban green space using AHP-multiple criteria decision model. In Engineering Challenges for Sustainable Future: Proceedings of the 3rd International Conference on Civil, Offshore and Environmental Engineering (ICCOEE 2016, Malaysia, 15-17 Aug 2016) CRC Press, 355-359
  2. Amoly, E., Dadvand, P., Forns, J., López-Vicente, M., Basagana, X., Julvez, J., Alvarez-Pedrerol, M., Nieuwenhuijsen, M. J., & Sunyer, J. (2014). Green and blue spaces and behavioral development in Barcelona schoolchildren: the BREATHE Project. Environ. Health Perspect. 122, 1351–1358, http://dx.doi.org/10.1289/ ehp.1408215.
  3. Aydınoğlu, A. Ç., Bovkır, R., & Bulut, M. (2022). Akıllı şehirlerde büyük coğrafi veri yönetimi ve analizi: hava kalitesi örneği. Geomatik, 7(3), 174-186. https://doi.org/10.29128/geomatik.938855
  4. Baig, F., Zhang, D., Lee, J., & Xu, H. (2022). Shaping inclusiveness of a transportation system: Factors affecting seat-yielding behavior of university students in public transportation. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 155, 79-94. https://doi.org/10.1016/j.tra.2021.11.004
  5. Bakioglu, G., & Atahan, A. O. (2021). AHP integrated TOPSIS and VIKOR methods with Pythagorean fuzzy sets to prioritize risks in self-driving vehicles. Applied Soft Computing, 99, 106948. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2020.106948
  6. Baskurt, Z. M., & Aydin, C. C. (2018). Nuclear power plant site selection by Weighted Linear Combination in GIS environment, Edirne, Turkey. Progress in Nuclear Energy, 104, 85-101. https://doi.org/10.1016/j.pnucene.2017.09.004.
  7. Başeğmez, M., Yıldırım, V., & Bediroğlu, Ş. (2019). CBS ve AHP yöntemiyle en uygun okul yer seçimi analizi: Uşak-Merkez örneği. TMMOB 6. Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, October.
  8. Beatley, T. (2000). Preserving biodiversity: challenges for planners. Journal of the American Planning Association, 66(1), 5-20.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2022

Kabul Tarihi

10 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Topçu, G. Z., Bayır, K., Cavıldak, Z. E., Başeğmez, M., & Aydın, C. C. (2023). Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Geomatik, 8(3), 235-249. https://doi.org/10.29128/geomatik.1171069
AMA
1.Topçu GZ, Bayır K, Cavıldak ZE, Başeğmez M, Aydın CC. Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Geomatik. 2023;8(3):235-249. doi:10.29128/geomatik.1171069
Chicago
Topçu, Gamze Zeynep, Kader Bayır, Zeynep Ebrar Cavıldak, Murat Başeğmez, ve Cevdet Coşkun Aydın. 2023. “Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi”. Geomatik 8 (3): 235-49. https://doi.org/10.29128/geomatik.1171069.
EndNote
Topçu GZ, Bayır K, Cavıldak ZE, Başeğmez M, Aydın CC (01 Aralık 2023) Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Geomatik 8 3 235–249.
IEEE
[1]G. Z. Topçu, K. Bayır, Z. E. Cavıldak, M. Başeğmez, ve C. C. Aydın, “Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi”, Geomatik, c. 8, sy 3, ss. 235–249, Ara. 2023, doi: 10.29128/geomatik.1171069.
ISNAD
Topçu, Gamze Zeynep - Bayır, Kader - Cavıldak, Zeynep Ebrar - Başeğmez, Murat - Aydın, Cevdet Coşkun. “Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi”. Geomatik 8/3 (01 Aralık 2023): 235-249. https://doi.org/10.29128/geomatik.1171069.
JAMA
1.Topçu GZ, Bayır K, Cavıldak ZE, Başeğmez M, Aydın CC. Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Geomatik. 2023;8:235–249.
MLA
Topçu, Gamze Zeynep, vd. “Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi”. Geomatik, c. 8, sy 3, Aralık 2023, ss. 235-49, doi:10.29128/geomatik.1171069.
Vancouver
1.Gamze Zeynep Topçu, Kader Bayır, Zeynep Ebrar Cavıldak, Murat Başeğmez, Cevdet Coşkun Aydın. Yeşil alan uygunluk analizinin CBS tabanlı AHP ve TOPSİS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Geomatik. 01 Aralık 2023;8(3):235-49. doi:10.29128/geomatik.1171069

Cited By