An Examination of the Relationship Between Morality and the Perception of Excellent Performance in Sport, from the Perspective of Individual and Team Sport Participation

Öz

The aim of the study was conducted to examine the levels of moral decision-making and perceptions of excellent performance in sports among licensed athletes. Also, the study aimed to investigate the levels of morality and perceptions of excellent performance according to gender and sport type variables. Licensed 397 athletes participated in the study. The Moral Decision-Making Attitudes Scale in Youth Sports, The Excellent Performance in Sports Scale and a Demographic Information Form were used in the research. Results showed that female athletes had higher moral decision-making scores than male, while their perceptions of excellent performance in sports were lower; but athletes' moral decision-making and perception of perfect performance scores did not differ according to sport type. Furthermore, negative correlation was observed between athletes' moral decision-making scores and their perception of perfect performance in sports. In conclusion, this research revealed that female athletes have more positive attitudes towards moral decision-making in sports and also more likely to accept sub-perfect performances compared to males. It was found that the sport types didn’t affect moral decision-making attitudes and perceptions of excellent performance; however, the perception of excellent performance related to sports negatively affected moral decision-making attitudes. More clearly, it can be said that as athletes' perception of perfect performance increases, their tendency to make unethical decisions may also increase.

Anahtar Kelimeler

• Morality
• Perfectionism
• Performance Perception
• Sport

Proje Numarası

19198012468381 (TUBİTAK-2209)

Sporda Ahlak ve Mükemmel Performans Algısı Arasındaki İlişkinin Bireysel ve Takım Sporu Yapma Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, lisanslı sporcuların sporda ahlaki karar alma düzeylerini ve sporda mükemmel performans algılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Belirlenen amaca ek olarak lisanslı sporcuların sporda ahlaki karar alma düzeylerini ve sporda mükemmel performans algılarını cinsiyet ve spor türü değişkenlerine göre incelemek amaçlanmıştır. Araştırmaya 2025 yılında aktif lisanslı olan 397 sporcu katılmıştır. Araştırmada “Altyapı Sporlarında Ahlaki Karar Alma Tutumları Ölçeği”, “Sporda Mükemmel Performans Ölçeği” ve “Demografik Bilgi Formu” kullanılmıştır. Verilerin analizinde öncelikle betimsel istatistiklere ve verilerin normal dağılımını öğrenmek için Skewness ve Kurtosis değerlerine bakılmıştır. Sporcuların ölçekten aldıkları puanları cinsiyet ve spor türü değişkenine göre karşılaştırmak için bağımsız örneklem t testi; sporcuların ahlaki karar alma düzeyleri ile sporda mükemmel performans algıları arasındaki ilişki ortaya koymak için Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgularda, kadın sporcuların ahlaki karar alma puanlarının erkek sporculardan daha yüksek olduğu; sporda mükemmel performans alglarının ise daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, sporcuların ahlaki karar alma puanları ile sporda mükemmel performans algısı puanları arasında olumsuz yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, bu araştırmada kadın sporcuların erkek sporculara göre sporda ahlaki karar verme yönünde daha olumlu tutumlara sahip olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca, sporcularda mükemmel performans algısı arttıkça ahlaki olmayan kararlar alma yönünde eğilimin de artabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ahlak
• Mükemmeliyetçilik
• Performans Algısı
• Spor

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

19198012468381 (TUBİTAK-2209)

Etik Beyan

Etik Onam Formu ekli dosya olarak yüklenmiştir.

Kaynakça

1. Akandere, M., Baştuğ, G., & Güler, E. D. (2009). Orta öğretim kurumlarında spora katilimin çocuğun ahlaki gelişimine etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 59-68.
2. Aktan, C. C. (1994). Temiz Toplum ve Temiz Siyaset, İstanbul: T Yayınları.
3. Aras L. (2025). Spor yapan kadınlarda nesneleştirilmiş beden bilincinin mükemmel performans algısı üzerine etkisi. Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
4. Arslan, B. (2018). Türkiye’deki bocce ve dart sporcularının ahlaki karar alma tutumlarının incelenmesi (Master's thesis, Bartin University (Turkey)).
5. Balçıkanlı, G. S. (2017). Yarışma sporlarının ahlaksal amacı. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 8(1), 47-51.
6. Bieling, P. J., Israeli, A. L., & Antony, M. M. (2004). Is perfectionism good, bad, or both? Examining models of the perfectionism construct. Personality and Individual Differences, 36 (6), 1373–1385. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00235-6
7. Boardley, I. D., & Kavussanu, M. (2011). Moral disengagement in sport. International Review of Sport and Exercise Psychology, 4(2), 93-108. https://doi.org/10.1080/1750984X.2011.570361
8. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

9. Crocker, P. R. E., Gaudreau, P., Mosewich, A. M., & Kljajic, K. (2014). Perfectionism and the stress process in intercollegiate athletes: Examining the 2 x 2 model of perfectionism in sport competition. International Journal of Sport Psychology, 45, 325-348. doi: 10.7352/IJSP 2014.45.325
10. Çağlayan, A., Özbar, N., Duran, M., & Tarakçı, O. (2018). Altyapı Sporcularının Ahlaki Karar Alma Tutumlarının İncelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 57-68. https://izlik.org/JA59MH45GM
11. Dunn G. H., Causgrove J. D., & Syrotuik D. G. (2002). Relationship between multidimensional perfectionism and goal orientations in sport. Journal of Sport and Exercise Psychology, 23 (4), 376- 395. https://doi.org/10.1123/jsep.24.4.376
12. Dunn, J. G. H., Gotwals, J. K., & Causgrove-Dunn, J. (2005). An examination of the domain specificity of perfectionism among intercollegiate student-athletes. Personality and Individual Differences, 38, 1439– 1448. https://doi.org/10.1016/j.paid.2004.09.009
13. Elliott, R. (2024). Mental health and sport: Supporting elite athletes. Routledge.
14. Enns, M. W., & Cox, B. J. (2002). The nature and assessment of perfectionism: a critical analysis. American Psychological Association,15 (1), 27-33. https://doi.org/10.1037/10458-002
15. Erdemli, A. (2006). Temel Sorunlarıyla Spor Felsefesi, E Yayınları, İstanbul.
16. Erkal, M. (1982). Sosyolojik Açıdan Spor, Filiz Kitapevi, İstanbul.
17. Esentaş, M., Güzel, P., & Tez, Ö. Y. (2020). Sporda Mükemmel Performans Ölçeği’nin (PPS-S) Çocuk ve Yetişkin Sporcular için Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi: Kısa Form. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 4 (1), 18-34. https://doi.org/10.30769/usbd.724680
18. Etikan, I., Musa, S. A. & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1-4.
19. Flett, G. L., & Hewitt, P. L. (2005). The perils of perfectionism in sports and exercise. Current directions in psychological science, 14(1), 14-18. https://doi.org/10.1111/j.0963-7214.2005.00326.x
20. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: felsefe-yöntem-analiz. Seçkin Yayıncılık, 4. Baskı, Ankara.
21. Gürpınar, B. (2014). Altyapı sporlarında ahlaki karar alma tutumları ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: Bir Türk örnekleminde geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 39 (176), 405-412. DOI: 10.15390/EB.2014.3643
22. Güvendi, B., Bozat, H. S., & Keskin, B. (2025). Sporcu Öğrencilerin Kişilik Özellikleri ile Ahlaki Karar Alma Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 11(2), 141-150. https://doi.org/10.18826/useeabd.1681605
23. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.
24. Hall, H., Paul, R., Stephen, A. K., & Finnie, S. B. (2007). Motivational antecedents of obligatory exercise The role of achievement goals and perfectionism. Psychology of Sport and Exercise, 8 (3), 297-316.
25. Hamidi S., & Besharat, M. A. (2010). Perfectionism and competitive anxiety in athletes. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 813-817.
26. Hill, A. P., Howard, K., Paul, R., & Stephan, H. (2008). Perfectionism and burnout in junior elite soccer players. Psychology of Sport and Exercise Psychology, 9, 630-644.
27. Hill, A. P., Mallinson-Howard, S. H., & Jowett, G. E. (2018). Multidimensional perfectionism in sport: A metaanalytical review. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 7 (3), 235–270.
28. Hill, R. W., Huelsmann, T. J., Furr, R. M., Kibler, J., Vicente, B. B., & Kennedy, C. (2004). A new measure of perfectionism: The Perfectionism inventory. Journal of Personality Assessment, 82 (1), 80–91.
29. İnal, A. N. (2003). Beden eğitimi ve spor bilimi. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
30. Jang, C. Y. (2013). Development and validation of the sport character scale. Unpublished doctorate thesis. The University of Utah, Department of Exercise and Sport Science.
31. Jones, G., Hanton, S., & Connaughton, D. (2007). A framework of mental toughness in the world’s best performers. The sport psychologist, 21(2), 243-264.
32. Kangalgil, M., Temel, A., Emre, T., & İnan, T. (2023). Altyapı sporcularının ahlaki karar alma ve ahlaktan uzaklaşma tutumlarının incelenmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 11(29), 14-29.
33. Kavussanu, M. (2008). Moral behaviour in sport: A critical review of the literature. International Review of Sport and Exercise Psychology, 1 (2), 124-138.
34. Kleiber, D. A., & Roberts, G. G. (1981). The effects of sport experience in the development of social character: An exploratory investigation. Journal of Sport and Exercise Psychology, 3(2), 114-122.
35. Kumartaşlı, M., Gülen, Ö., & Madak, E. (2023). Spor Bilimleri Öğrencilerinin Sosyal Becerileri ve Spor Etiği Düzeylerinin Farklı Değişkenler Perspektifinden İncelenmesi. Eğitim ve Rekreasyon Modelleri Dergisi, 4 (1), 248-262.
36. Lickona, T. (1996). Eleven principles of effective character education. Journal of Moral Education, 25 (1), 93-100.
37. Madigan, D. J., Stoeber, J., Culley, T., Passfield, L., & Hill, A. P. (2018). Perfectionism and training performance: The mediating role of other-approach goals. European Journal of Sport Science, 18 (9), 1271–1279.
38. Mageau, G. A. ve Vallerand, R. J. (2003). The coach–athlete relationship: A motivational model. Journal of sports science, 21(11), 883-904.
39. Messner, M. A. (2016). Forks in the road of men's gender politics: Men's rights vs feminist allies. International journal for crime, justice and social democracy, 5(2), 6-20.
40. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
41. Özbek, O., & Nalbant, U. (2016). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki genç sporcuların ahlaki karar alma tutumları. 14. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, 01-04.
42. Özdemir, E. (2019). Takım sporları ile uğraşan yetişkin sporcuların prososyal ve antisosyal davranışlarının belirlenmesinde mükemmeliyetçilik ve başarı hedeflerinin rolü. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
43. Pehlivan, Z., & Konukman, F. (2004). Fair-Play kavraminin geliştirilmesinde okul sporunun yeri ve önemi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2 (2), 49-53.
44. Ponseti, F. J., Palou, P., Borràs, P. A., Vidal, J., Cantallops, J., Ortega, F., Boixados, M., Sousa, C., Garcia-Calvo, T., & Garcia-Mas, A. (2012). El Cuestionario de Disposición al Engaño en el Deporte (CDED): su aplicación a jóvenes deportistas. Revista de Psicología del Deporte.
45. Sagar S. S., & Stoeber J. (2009). Perfectionism, fear of failure and affective responses to success and failure. Journal of Sport and Exercise Psychology, 31 (5), 602-627.
46. Stoeber, J., & Becker, C (2008). Perfectionism, achievement motives, and attribution of success and failure in female soccer players. International Journal of Psychology, 43 (6), 980-987.
47. Stoeber, J., & Stoeber, F. S. (2009). Domains of perfectionism: Prevalence and relationships with perfectionism, gender, age, and satisfaction with life. Personality and individual differences, 46(4), 530-535.
48. Şahan, A. (2024). Spor tesisi yeterliliğinin sporcuların mükemmel performansları ile ilişkisinin incelenmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
49. Tanriverdi, H. (2012). Spor ahlaki ve şiddet. The Journal of Academic Social Science Studies. Publication of Association Esprit, Société et Rencontre Strasbourg/FRANCE, 5 (8), 1071-1093.
50. Thelwell, R., Weston, N., & Greenlees, I. (2005). Defining and understanding mental toughness within soccer. Journal of applied sport psychology, 17(4), 326-332.
51. Türksoy Işım, A., Güvendi, B., & Toros, T. (2019). Amatör lig futbolcularında sporda ahlaktan uzaklaşma, güdüsel iklim ve karar verme. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 54-62.
52. Weiss, M. R., & Bredemeier, B. J. L. (1990). Moral development in sport. Exercise and sport sciences reviews, 18(1), 331-378.
53. Yaman, E. (2012). Değerler eğitimi: Eğitimde yeni ufuklar. Akçağ Yayınları, Ankara.
54. Yıldırım, S., & Göral, K. (2023). Investigation of the relationship between the tactical skills used by football players and their maximum performance levels. Turkish Journal of Sport and Exercise, 25(3), 472-481.
55. Yıldız, Y., Yıldız, K., & Tutucu, B. (2019). Genç sporcuların ahlaki karar alma tutumlarının araştırılması. 2. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Yönetimi Kongresi, 104.
56. Zeze, B. (2025). Badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile algıladıkları antrenör liderliği, antrenör – sporcu ilişkisi ve antrenör iletişim becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı. Bayburt Üniversitesi
57. Zorba, E. (2012). Herkes İçin Yaşam Boyu Spor, Neyir Yayınları, Ankara.