A Mixed Research on Supplier Selection Decision in Fresh Food Products

Öz

In the retail sector, the fresh food products such as meat, dairy products etc. that have high sales volume and are consumed daily should be paid attention by retailers in many respects. Therefore, working with the right supplier in these products is very critical. The aim of this study is to determine the prioritized criteria for the selection of fresh food suppliers. Initially, 10 experts in three-retail chain, one from a local retail chain in Mugla Region, other two from national and international chains, were interviewed; the results were compared with the criteria in the literature. In order to compare and determine the importance of these criteria, the questionnaire applied to 60 experts and, the results were analyzed by AHP method. As a result, quality, dispatching, cost, company profile and service arose as the most important main criteria respectively.

Anahtar Kelimeler

• Retail,fresh food,supplier selection,AHP

Taze Gıda Ürünlerinde Tedarikçi Seçim Kararı Üzerine Karma Bir Araştırma

Öz

Perakende sektöründe, yüksek satış hacmi olan ve tüketici tarafından günlük olarak tüketilen et, süt ürünleri gibi taze gıda ürünleri, birçok açıdan perakendecinin dikkat etmesi gereken ürün grubudur. Bu nedenle, söz konusu ürünlerde doğru tedarikçiyle çalışmak kritik önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, taze gıda tedarikçisi seçiminde öncelikli olan kriterleri belirlemektir. Çalışmada, ilk önce, biri Muğla bölgesi yerel perakende zinciri, ikisi ulusal/uluslararası olan üç perakende zincirindeki 10 uzmanla görüşülmüş; çıkan sonuçlarla literatür karşılaştırılarak tedarikçi seçiminde öne çıkan kriterler belirlenmiştir. Bu kriterlerin karşılaştırılması ve önem sıralarının belirlenmesi için 60 uzmana uygulanan anketin AHP yöntemiyle analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda en önemli ana kriterler sırasıyla kalite, sevkiyat, maliyet, firma profili ve servis çıkmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Perakende,taze gıda,tedarikçi seçimi,AHP

Kaynakça

1. Akbaş, T., R. (2011). “Tedarik Planlaması ve Elektronik Sektöründe Bir Uygulama”, (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul), Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/, (24.11.2016).
2. Akdeniz, H. & T., Turgutlu, T., (2007), “Türkiye’de Perakende Sektöründe Analitik Hiyerarşik Süreç Yaklaşımıyla Tedarikçi Performans Değerlendirmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 1-17.
3. Aktaş, R., Doğanay, M., M., Gazibey, Y., Gökmen, Y. and Türen, U., (2015). Sayısal Karar Verme Yöntemleri, Beta Basım A.Ş.. İstanbul.
4. Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S., Çoşkun, R. and Yıldırım, E., (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri:SPSS Uygulamalı, Sakarya Yayıncılık. Sakarya.
5. Atsan, N. & Kuruüzüm, A., (2001), “Analitik Hiyerarşi Yöntemi ve İşletmecilik Alanındaki Uygulamaları”, Akdeniz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1, 83-105.
6. Avcı, M.; Koçoğlu, C. and M., (2014). “Satın Alma Yönetimi: Teorik Bir Çalışma”, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1). pp.33-47.
7. Ballı, S.; Karasulu, B. and Korukoğlu, S., (2007). “En Uygun Otomobil Seçimi İçin Bir Bulanık Promethee Yöntemi Uygulaması”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(1). pp.139-147.
8. Bardakçı, A. & Haşıloğlu, S., B., (2008), “Buldan Dokumacılık İşletmelerinde Güç Birliği: Ortak Marka-Perakendecilik”, Yerel Siyaset, 2015, 74-81.Bayın, G.; Özkan, O. and Yeşilaydın, G., (2015). “Sağlık Sektöründe Yalın Tedarik Zinciri Yönetimi”, Online Academic Journal of Information Technology, 6(18). pp.71-94.

9. Bayrakçıl, A., O., (2007). “Tedarik Zinciri Yönetiminde Analitik Hiyerarşi Yönetimi ve Tamsayılı Programlama ile Tedarikçi Seçimi: Hipotetik bir Uygulama”, (Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas), Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/, (26.11.2016).
10. Benton, W., C.; Current, J., R. and Weber, C., A., (1991). “Vendor Selection Criteria and Methods”, European Journal of Operational Research, (50). pp.2-18.
11. Besler, H. Ve Ünal, R., N., (2008). Beslenmede Sütün Önemi, Klasmat Matbaacılık, Ankara.
12. Billington, C. & Lee, H., L., (1993), “Material Management in Decentralized Supply Chains”, Operations Research, 41(5), 835-847.
13. Buck, R. & Minvielle, A., (2014), “Fresh Take on Food Retailing”, McKinsey Company, Erişim adresi: https://www.mckinsey.com/business-functions/marketing-and-sales/our-insights/fresh-take-on-food-retailing, (07.06.2019).
14. Calvi, R.; Le Dain M.-A.; Fendt, T., C. and Herrmann, C., J., (2010). “Supplier Selection for Strategic Supplier Development”, Erişim adresi: https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00534830/document, (12.11.2018).
15. De Boer, L.; Labro, E. and Morlacchi, P., (2001). “A View of Methods Supporting Supplier Selection”, European Journal of Purchasing and Supply Management, (7). pp.75-89.
16. Deshmukh, S., G. & Mandal, A., (1993), “Vendor Selection Interpretive Structural Modelling (ISM)”, International Journal of Operations and Production Management, 14(6), 52-59.
17. Deshmukh, S., G.; Jain, V. and Wadhwa, S., (2007), “Supplier selection using fuzzy association rules mining approach”, International Journal of Production Research, 45(6). pp.1323-1353.
18. Dey, P., K.; Ho, W. and Xu, X., (2008). “Multi-Criteria Decision Making Approaches for Supplier Evaluation and Selection: A Literature Review”, European Journal of Operational Research, 2010, (202). pp.16-24.
19. Edwards, W. (1961). “Behavioral Decision Theory”, Annual Reviews Psicology, (12):473-498.
20. EwMchirgui, N. & Sadraoui, T., (2014), Supply Chain Management Optimization within Information System Development”, International Journal of Econometrics and Financial Management, 2(2), 59-71.
21. Eymen, E., U. (2007). “Tedarik Zinciri Yönetimi”, Kaliteofisi Yayınları, Erişim adresi: https://docplayer.biz.tr/7766517-Tedarik-zinciri-yonetimi-u-erman-eymen.html, (08.11.2018).
22. Gilbert, D. (1999). Retail Marketing Management, Prentice Hall, İngiltere.
23. Gökalp, B. & Soylu, B., (2010), “Tedarikçi Süreçlerini İyileştirme Amaçlı Tedarikçi Seçim Problemi”, Endüstri Mühendisliği Dergisi, 23(1), 4-15.
24. Greene, J., C.; Kreider, H. and Mayer, E., (2005). “Combining Qualitative and Quantitative Methods in Social Inquiry”, (Ed. Somekh, B., Lewin, C.), Sage. İngiltere.
25. Hahn, C., K.; Kim, K., Y. and Watts, C., A., (1990). The Supplier Development Program: A Conceptual Model”, International Journal of Purchasing and Materials Management, 26(2). pp.2–7.
26. Handfield, R., B.;and Kannan, V., R. Tan, K., C., (1998). “Supply Chain Management: Supplier Performance and Firm Performance”, International Journal of Purchasing and Materials Management, 34(3). pp.2-9.
27. https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/tr/pdf/2018/01/sektorel-bakis-2018-perakende.pdf, (25.05.2019).
28. http://www.besfin.com/var/uploads/files/Yiyecek%20ve%20%C4%B0%C3%A7ecek%20Sekt%C3%B6r%20Raporu%20ve%202020%20Trendleri(2).pdf, (25.05.2019).
29. http://www.susurlukticaretborsasi.com/images/sektorelanaliz.pdf, (26.05.2019).
30. İzer, D., A., (2017). “Soğuk Zincir Lojistiği İçinde Risklerin Azaltılmasında Yeni Teknolojiler”, Erişim adresi: https://s3.amazonaws.com/academia.edu.documents/53484161/Bildiri_soguk_zincir.pdf?response-content-disposition=inline%3B%20filename%3DSOGUK_ZINCIR_LOJISTIGI_ICINDE_RISKLERIN.pdf&X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Credential=AKIAIWOWYYGZ2Y53UL3A%2F20190723%2Fus-east-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20190723T203824Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-SignedHeaders=host&X-Amz-Signature=262a4e5fef16085d478929589c864c3466b475e03383011ebb644cfab1071bf2, (23.07.2019).
31. Kati, S. (2010). Retail Selling Skills, Himalaya Publishing House, Hindistan. Kamauff Jr., J., W.; Myhr, N. and Spekman, R., E., (1998). “An Emprical Investigation into Supply Chain Management: A Perspective on Partnership”, Supply Chain Management, 3(2). pp.53-67.
32. Karakış, İ., 2007. “Tedarikçi İlişkileri Yönetimi”, (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul), Erişim adresi: https://polen.itu.edu.tr/handle/11527/3162, (24.11.2016).
33. OECD, (2019), “Dairy-OECD-FAO Agricultural Outlook 2016-2025”, Erişim adresi: https://stats.oecd.org/index.aspx?queryid=71234#, (23.07.2019).
34. OECD, (2019), “Meat Consumption”, Erişim adresi: https://data.oecd.org/agroutput/meat-consumption.htm, (23.07.2019).
35. Özdağoğlu, A. & Tüzemen, A., (2006).“Doktora Öğrencilerinin Eş Seçiminde Önem Verdikleri Kriterlerin Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi ile Belirlenmesi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 215-232.
36. Özdemir, E. (2010), “Kalite ve Fiyat Kriterine Dayalı Tedarikçi Seçimi ve İmalat Sektörü Uygulaması”, (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul), Erişim adresi: http://acikerisim.istanbul.edu.tr/bitstream/handle/123456789/30423/47074.pdf?sequence=1&isAllowed=y, (22.11.2018).
37. Özsoy, V. (2001), “Sanat (Resim) Eğitiminde Bir Nitel Araştırma Yöntemi: Eğitsel Eleştiri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim ve Bilim, 26(122):41-51.
38. Saaty, T., L. (2008), “Decision Making with the Analytic Hierarchy Process”, International Journal of Services Sciences, 1(1):83-98.
39. Saydam, D. (2019), “Perakende Sektörünün Küresel Güçleri Raporu Yayınlandı”, Deloitte, Erişim adresi: https://www2.deloitte.com/tr/tr/pages/about-deloitte/articles/perakende-sektorunun-kuresel-gucleri-yayinlandi.html, (25.11.2018).
40. Tanyaş, M., (2015), Tedarik Zinciri Yönetimi, Erişim adresi: http://docplayer.biz.tr/2948974-Tedarik-zinciri-yonetimi-ders-notlari-hafta-1-2-3.html, (22.11.2016).
41. Tekin, H., H., (2006), “Nitel Araştırma Yönteminin Bir Veri Toplama Tekniği Olarak Derinlemesine Görüşme”, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 13:101-116.
42. Türnüklü, A. (2000), “Eğitimbilim Araştırmalarında Etkin Olarak Kullanılabilecek Nitel Bir Araştırma Tekniği: Görüşme”, Dokuz Eylül Üniversitesi Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 24:543-559.
43. Williams, C., (2007), “Research Methods”, Journal of Business and Economic Research 5(3):65-72.
44. Yaralıoğlu, K. (2001), “Performans Değerlendirmede Analitik Hiyerarşi Prosesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1):129-142.
45. Yazarkan, H. (2012), “Bir Stratejik Maliyet Yönetimi Aracı Olarak Sahipliği Toplam Maliyeti Yaklaşımının Tedarikçi Seçimindeki Rolü: 500 Büyük Sanayi İşletmesinde Bir Uygulama”, (Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum), Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/, (20.11.2016).
46. Yılmaz, Ö. (2009), “Demografik Faktörlerin Perakendeci Markası Seçim Sürecine Etkileri Üzerine Bir Uygulama”, (Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir), Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/, (22.11.2018).