2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ve YouTube Yorumları: Siber Zorbalık ve Nefret Söylemi Üzerine Bir Çalışma

Öz

Siber zorbalık ve nefret söylemi, dijital çağın ciddi meselelerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Teknolojik ilerlemeler bu sorunların daha da belirginleştirmiştir. Özellikle sosyal medya platformları, siber zorbalık ve nefret söyleminin yoğun olarak görüldüğü başlıca alanlardan biri olmuştur. Bu makale, dijital çağda siyasetçilere yönelik siber zorbalık ve nefret söylemi olgusunu incelemeyi hedeflemektedir. Çalışmanın ana konusu, YouTube platformunda siyasetçilere yönelen nefret söylemi ve siber zorbalığın seçim dönemleri ve toplumsal kutuplaşma süreçleri ile olan ilişkisidir. Araştırmanın temel amacı, çevrimiçi ortamda siyasetçilere yönelik eleştiri ile siber zorbalık ve nefret söylemi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve bu ilişkinin toplumsal kutuplaşma ve çevrimiçi iletişim dinamikleri üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu bağlamda, 14 Mayıs 2023 ile 28 Mayıs 2023 tarihleri arasında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde farklı siyasi görüşleri temsil eden üç ittifak liderlerine ait YouTube videoları seçilmiş ve amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen 6 video, toplam 347 yorum içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri döneminde YouTube’da siyasi figürlere yönelik yorumlar, büyük ölçüde siber zorbalık ve nefret söylemi içermektedir. Anonim kullanıcıların yoğunluğu, bu söylemlerin yayılmasını kolaylaştıran önemli bir faktör olarak öne çıkmıştır. Siyasal nefret söylemi, tüm videolarda en yaygın nefret söylemi türü olurken, siber zorbalık türleri de platformlarda sıkça görülmüş; bu durum, dijital ortamlardaki kutuplaşmayı ve agresif tartışmaları derinleştirmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Siber Zorbalık
• Nefret Söylemi
• Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
• YouTube
• Sosyal Medya

A Study on Cyberbullying and Hate Speech: The 2023 Presidential Elections and YouTube Comments

Öz

Cyberbullying and hate speech emerge as significant issues in the digital age. Technological advancements have further accentuated these problems. Social media platforms, in particular, have become primary arenas where cyberbullying and hate speech are prominently observed. This article aims to examine the phenomenon of cyberbullying and hate speech directed towards politicians in the digital era. The main focus of the study is the relationship between hate speech and cyberbullying targeting politicians on the YouTube platform and how these are related to election periods and processes of social polarization. The primary objective of the research is to elucidate the relationship between online criticism of politicians and the presence of cyberbullying and hate speech, and to analyze the effects of this relationship on social polarization and online communication dynamics. In this context, YouTube videos of the leaders of three alliances representing different political views during the Presidential elections held between May 14 and May 28, 2023, were selected. Six videos, chosen through purposive sampling, along with a total of 347 comments, were examined using content analysis. According to the findings, comments directed at political figures on YouTube during the 2023 Presidential Election period largely contained cyberbullying and hate speech. The prevalence of anonymous users emerged as a significant factor facilitating the spread of these discourses. Political hate speech was the most common type of hate speech across all videos, while various forms of cyberbullying were also frequently observed on the platforms, further deepening polarization and aggressive debates in digital environments.

Anahtar Kelimeler

• Cyberbullying
• Hate Speech
• Presidential Elections
• YouTube
• Social Media

Kaynakça

1. Akman, Y. (2020). Dijital dönüşüm ve yenilik yönetimi. İskenderiye Kitap.
2. Alper, S. İ. (2008). İlköğretimde zorbalık (Yayın No. 221001) [Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
3. Arıcak, O. T. (2009). Psychiatric symptomatology as a predictor of cyberbullying among university students. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (34), 167-184.
4. Aslan, M. G. (2012). Anonimlik deneyimi ve sosyal medya etkisi (Yayın No. 322094) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
5. ATV Türkiye. (28 Mayıs 2023). Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Duyanlara duymayanlara, biz onu çok seviyoruz çok!” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/shorts/LRCMKezmzb4
6. Bhat, C. S. (2008). Cyber bullying: Overview and strategies for school counsellors, guidance officers, and all school personnel. Australian Journal of Guidance and Counselling, 18(1), 53-66.
7. Binark, M., & Çomu, T. (2013). Nefret söyleminin nefret suçuna evrilmesi. Bianet. http://bianet.org/bianet/biamag/131930-nefret-soyleminin-nefret-sucuna-evrilmesi
8. Çelik, A. (2023). Sosyal medyada matematik öğretmenliği ve matematik öğretmeni kavramlarına yönelik algıların analizi: katılımcı sözlükler örneği. Journal of Curriculum and Educational Studies, 1(1), 1-21.

9. Çetin, B. (2023). Dijital erişilebilirlik: Kapsam, kavramlar, standartlar, yasalar. Tasarım Mimarlık ve Mühendislik Dergisi, 3(1), 57-68.
10. Çınar, E. (2022). Siyasal iletişim ve nefret söylemi: 2019 İstanbul Yerel Seçimleri örneği. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 10(22), 225-260.
11. Deniz Anamur, D., & Topsakal, T. (2019). Herkesin herkesi gözetlediği toplum: Siberuzamda alttan gözetimin farklı inşası olarak siber zorbalık. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 4(2), 37-58.
12. Dinç Kırlı, E. S., & Büyükbaykal, G. (2022). Yeni medyada nefret söylemi: Taraftarların 6222 sayılı kanun içerikli nefret söylemlerinin twitter üzerinden incelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 93-111.
13. Dondurucu, Z. (2022). Fransız gazetelerinde “islam”ın temsili ve islamofobinin inşası: Le Figaro, Le Monde ve L’opinion örneği. TRT Akademi, 7(15), 532-573.
14. Erdur Baker, Ö. (2013). Görünümleri ve ilgili değişkenleriyle siber zorba ve siber kurbanlar. H. Yavuzer ve M.R. Şirin (Edt.), Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi Bildiriler Kitabı (ss.277-295), Çocuk Vakfı Yayınları.
15. Eren, V., & Aydın, A. (2014). Sosyal medyanın kamuoyu oluşturmadaki rolü ve muhtemel riskler. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 197-205.
16. Eroğlu, Y., Peker, A., & Yaman, E. (2011). Okul zorbalığı ve siber zorbalık. Kaknüs Yayınları.
17. Gazete Duvar. (15 Mayıs 2023). Kılıçdaroğlu: “Buradayım be buradayım, sonuna kadar buradayım” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=fDjMVKTFjFs
18. Genç, G. (2007). Genel liselerde akran zorbalığı ve yönetimi (Yayın No. 226994) [Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
19. Gökler, R. (2009). Okullarda akran zorbalığı. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 511-537.
20. Güneş, E. (2018). Zorbalık eğilimi, duygusal özerklik ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayın No. 529475) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
21. Halk TV Kanalı. (23 Mayıs 2023). Erdoğan’dan canlı yayında Kılıçdaroğlu’yla ilgili itiraf gibi açıklama: Ama montaj... [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=LOu5JsB-AYg
22. Harranoğlu, S., & Yengin, D. (2022). İnternet ortamındaki futbol takımı taraftarlarının futbolculara karşı nefret söylemi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 6(3), 229-240.
23. Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2018). Cyberbullying identification, prevention, and response. Cyberbullying Research Center.
24. Kalav, A., & Fırat, A. (2017). Amerikan sosyal medyasında göçmen karşıtlığı ve dijital nefret söylemi: Twitter özelinde bir inceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Kayfor 15 Özel Sayısı), 2209-2222.
25. Kartal, H., & Bilgin, A. (2013). İlköğretim öğrencilerine yönelik bir zorbalık karşıtı program uygulaması: okulu zorbalıktan arındırma programı. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 3(2), 207-227.
26. Kaya, S. (2022). Sosyal medyada anonim olmanın söylemler üzerindeki etkisinin haber yorumları üzerinden incelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2022(60), 168-185.
27. Kepenekçi, Y. K., & Çınkır, Ş. (2003). Öğrenciler arası zorbalık. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 34(34), 236-253.
28. Keskin, T. (2010). İlköğretim okullarındaki öğrencilerin akran zorbalığının benlik saygısıyla ilişkisi (Yayın No. 278793) [Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
29. Kılıç, N. (2009). İlköğretim 6, 7, 8. Sınıf öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin yordanması (Konya ili Cihanbeyli ilçesi ilçe merkez örneği) (Yayın No. 228368) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
30. Korkmaz, K. (2018). Bilişsel davranışçı temelli siber zorbalık önleme programının etkisi (Yayın No. 513471) [Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
31. Kurtul, K. (2019). Twitter’daki siyasal nefret söylemi üzerine bir inceleme: 24 Haziran 2018 cumhurbaşkanı ve milletvekili genel seçimleri örneği (Yayın No. 559640). [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
32. Kyaw, N. N. (2019). Facebooking in Myanmar: From hate speech to fake news to partisan political communication.
33. Lenhart, A. (2007). Cyberbullying and online teens. Pew Internet & American Life Project.
34. Mason, K. (2008). Cyberbullying: A preliminary assessment for school personnel. Psychology in the Schools, 45(4), 323–348.
35. Maxwell, J. A. (2008). Designing a qualitative study. The SAGE handbook of applied social research methods, 2, 214-253.
36. Özerkmen, N., & Gölbaşı, H. (2012). Toplumsal bir olgu olarak şiddet. Akademik Bakış Dergisi, 28, 1-19.
37. Öztuna, A. (2018). Dokuzuncu ve onuncu sınıf öğrencilerinde akran zorbalığı göstermenin ve akran zorbalığına maruz kalmanın psikolojik belirtilerle ilişkisi (Yayın No. 526005) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
38. Rigby, K. (2007). Bullying in Schools: and what to do about it. ACER press.
39. Sekman, E. (2015). Nefret söyleminin ortaya çıkmasında medyanın etkisi. (Yayın No. 417828) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]
40. Shariff, S. (2008). Cyber-bullying: Issues and solutions for the school, the classroom and the home. Routledge. Show TV. (15 Mayıs 2023). Kılıçdaroğlu: “Seçim balkonda kazanılmaz” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=O6TGLQt1JRg
41. Slonje, R., Smith, P. K., & Frisén, A. (2013). The nature of cyberbullying, and strategies for prevention. Computers in Human Behavior, 29(1), 26–32.
42. Solovev, K., & Pröllochs, N. (2022, April). Hate speech in the political discourse on social media: Disparities across parties, gender, and ethnicity. In Proceedings of the ACM Web Conference 2022 (pp. 3656-3661).
43. Sözbilir, M. (2009). Nitel veri analizi. Wordpress. https://fenitay.wordpress.com/wp-content/uploads/2009/02/1112-nitel-arac59ftc4b1rmada-veri-analizi.pdf
44. Sözcü Televizyonu. (24 Mayıs 2023). İpek Özbey’in HDP seçmeni sorusuna Ümit Özdağ’dan çok net cevap! [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=YQSUHruRvgg
45. Swearer, S. M., Espelage, D. L., & Napolitano, S. A. (2009). Bullying, preventation and interventaion. reaslistic strategies for schools. Guilford Press.
46. Şensever, F. L. (Ed.) (2012). Nefret suçları ve nefret söylemi izleme rehberi. Sosyal Değişim Derneği Yayınları.
47. Tanrıkulu, İ. (2020). Siber zorbalık ve kavramsal konular. İ. Tanrıkulu, (Ed.), Siber zorbalık (ss. 7-22). Anı Yayınları.
48. Taş, E. (2017). Yeni medyada nefret söylemi. Yeni Medya Elektronik Dergi. 1 (1), 60-71.
49. Tele1. (24 Mayıs 2023). Ümit Özdağ Kılıçdaroğlu’na desteğini açıkladı [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=89SsVAucXe0
50. Toksöz, E. (2010). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zorbalık eğilimleri ve aile tutumu arasındaki ilişki üzerine bir araştırma (Yayın No. 265558) [Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
51. Utemissova, U. G., Danna, S. & Nikolaevna, N. V. (2021). Cyberbullying during the COVID-19 pandemic. Global Journal of Guidance and Counseling in Schools: Current Perspectives, 11(2), 77-87.
52. Vardal, Z. B. (2015). Nefret söylemi ve yeni medya. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2(1), 132-156.
53. Weber, A. (2009). Nefret söylemi el kitabı. (M. Çulhaoğlu, Çev.), Avrupa Konseyi Yayınları.
54. Willard, N. E. (2007). Cyberbullying and cyberthreats: responding to the challenge of online social aggression, threats, and distress. Illinois: Research Press.
55. Yelboğa, N. (2018). Liseli öğrencileri akran zorbalığına iten nedenlerin değerlendirilmesi ve okul sosyal hizmeti bağlamında çözüm önerilerinin sunulması (Yayın No. 540829) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
56. Yelboğa, N. ve Koçak, O. (2019). Ergenlerde akran zorbalığını yordayan bazı faktörlerin zorba ve mağdur bireyler açısından değerlendirilmesi. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 2286-2320.
57. Zaklama, C. (2003). The bullying spectrum in grade schools: Parents, teachers, child bullies and their victims [Yüksek Lisans Tezi, McGill University]. McGill Kampüs Deposu. https://escholarship.mcgill.ca/concern/theses/zg64tm59n