Dünya’da ve Türkiye’de kanser taraması: kolorektal kanser, meme ve serviks kanserleri
Öz
Kanser, hücrelerin, vücudun herhangi bir dokusunu etkileyebilecek şekilde kontrol edilemez büyümesi ve çoğalmasıdır ve tüm dünyada önde gelen ölüm nedenidir. Yeni kanser vakalarının %40’ından fazlasını akciğer, meme, kolorektal ve prostat kanserlerinin oluşturduğu belirlenmiştir. Kansere bağlı ölümlerin yarısından fazlasının ise akciğer, meme, mide, karaciğer ve kolorektal kanserlerinden kaynaklandığı ortaya konulmuştur. Kanser vakalarındaki artışa paralel olarak, dünya genelinde kansere yapılan harcamalar ciddi düzeyde artış göstermektedir. Kanser, gelişmiş ülkelerin çok büyük bir kısmında, ulusal sağlık harcamalarının ciddi biçimde artmasına neden olmaktadır. Tarama programları kanserin erken teşhisinde ve kanser kaynaklı ölümlerin önlenmesinde önemli fırsatlar sunmaktadır. Kanser taramalarının toplumsal tabanlı olması dolayısı ile etkili sonuçlar vermesi için en önemli kriter hedef nüfusun %70’ine ulaşan bir programın yürütülmesidir, ancak Türkiye’de geliştirilen Ulusal Tarama Programları’na toplum katılımı %20-%40 civarındadır. Tarama programları ile ilgili toplum genelinde farkındalığın artırılması, risk kapsamındaki bireylerin düzenli olarak taramalarının yapılması kanser hastalığının oluşturacağı yükün azalmasına katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Blakely T, Collinson L, Kvizhinadze G et al. Cancer care coordinators in stage III colon cancer: a cost-utility analysis. BMC Health Serv Res 2015; 15: 306-318.
- Francisci S, Guzzinati S, Mezzetti M et al. Cost profiles of colorectal cancer patients in Italy based on individual patterns of care. BMC Cancer 2013; 13: 329-340.
- Globocan. GLOBOCAN 2022: Estimated Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Worldwide in 2012. Çevrimiçi: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/cancers/39-all-cancers-fact-sheet.pdf
- Sağlık Bakanlığı. Türkiye Kanser Kontrol Programı. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü 2021, Ankara.
- i3Innovus. Türkiye’de Hastaların Kanser İlaçlarına Erişimi Raporu. 2009. Çevrimiçi: https://www.aifd.org.tr/Img/content_pictures/innovus/innovus.pdf.
- Sağlık Bakanlığı. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2021. Sağlık Bakanlığı 2023, Ankara.
- Ceilleachair A, Costello L, Finn C et al. Inter-relationships between the economic and emotional consequences of colorectal cancer for patients and their families: a qualitative study. BMC Gastroenterol 2012; 12: 62-72.
- Ceilleachair A, Hanly P, Skally M et al. Cost comparisons and methodological heterogeneity in cost-of-illness studies: The example of colorectal cancer. Med Care 2013; 51: 339-350.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2024
Kabul Tarihi
5 Mayıs 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 1 Sayı: 2