İleri yaştaki bireylerde immünosenesans (bağışıklık yaşlanması) ve enfeksiyon riski: sık görülen geriatrik enfeksiyonların yönetimi

Öz

Dünya nüfusunun hızla yaşlanması, yaşla ilişkili kronik hastalıklar ve akut enfeksiyöz tabloları küresel bir halk sağlığı önceliği haline getirmektedir. Yaşlanma süreci, immünosenesans olarak adlandırılan ve hem doğuştan gelen hem de kazanılmış bağışıklık sistemini zayıflatan değişimleri beraberinde getirir. Hematopoetik kök hücre üretimindeki azalma, T ve B lenfosit fonksiyonlarındaki gerileme ve timik involüsyon, bu sürecin temel hücresel mekanizmalarındandır. İmmünolojik gerileme; malnütrisyon ve kronik komorbiditeler ile birleştiğinde ileri yaştaki bireylerde enfeksiyon, malignite ve otoimmün hastalık riskini belirgin şekilde artırmaktadır. Geriatrik popülasyonda pnömoni, idrar yolu enfeksiyonları, intraabdominal enfeksiyonlar ve sepsis hem yüksek insidansları hem de atipik klinik seyirleri nedeniyle tanı ve tedavide ciddi zorluklar yaratmaktadır. Klasik lokalize bulguların yerine sıklıkla deliryum, düşme ve fonksiyonel kayıp gibi sistemik ve non-spesifik semptomlar ön plana çıkmaktadır. Bu derleme, ileri yaşta bağışıklık sisteminde meydana gelen değişiklikleri, geriatrik popülasyonda en sık karşılaşılan enfeksiyöz klinik tabloları ve yönetimini, immün yetmezlik şüphesinde klinik değerlendirme basamaklarını ve sağlıklı yaşlanmayı destekleyecek koruyucu tıbbi yaklaşımları ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• immünosenesans
• bağışıklık sistemi
• yaşlılık
• geriatrik enfeksiyonlar

Immunosenescence (immune aging) and infection risk in older adults: management of common geriatric infections

Öz

The rapid aging of the global population renders age-related chronic diseases and acute infectious conditions into a major global public health priority. The aging process is characterized by changes, termed immunosenescence, which weaken both the innate and adaptive immune systems. A decline in hematopoietic stem cell production, deterioration in T and B lymphocyte functions, and thymic involution are among the fundamental cellular mechanisms of this process. This immunological decline, when combined with malnutrition and chronic comorbidities, significantly increases the risk of infections, malignancies, and autoimmune diseases in older adults. In the geriatric population, pneumonia, urinary tract infections, intra-abdominal infections, and sepsis pose serious challenges in diagnosis and treatment due to both their high incidence and atypical clinical courses. Instead of classic localized findings, systemic and non-specific symptoms such as delirium, falls, and functional loss frequently come to the fore. This review addresses the changes occurring in the immune system in advanced age, the most common infectious clinical syndromes and their management in the geriatric population, clinical evaluation steps in cases of suspected immunodeficiency, and preventive medical approaches to support healthy aging.

Anahtar Kelimeler

• immunosenescence
• immune system
• old age
• geriatric infections

Kaynakça

1. United Nations, Department of Economic and Social Affairs. World Social Report 2023: Leaving No One Behind In An Ageing World. New York: United Nations; 2023.
2. Gavazzi G, Krause KH. Ageing and infection. Lancet Infect Dis 2002; 2: 659-66.
3. Weiskopf D, Weinberger B, Grubeck-Loebenstein B. The aging of the immune system. Transpl Int 2009; 22: 1041-50.
4. Geiger H, Rudolph KL. Aging in the lympho-hematopoietic stem cell compartment. Trends Immunol 2009; 30: 360-5.
5. Frasca D, Blomberg BB. Effects of aging on B cell function. Curr Opin Immunol 2009; 21: 425-30.
6. Jevtić B, Lazarević M, Miljković Đ, Nikolich JŽ. Changes in Adaptive Immunity in Autoimmune Diseases and Aging: Shared Features, Key Differences, and Implications for Immune Vulnerability. Eur J Immunol 2026; 56: e70163.
7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Leading Causes of Death. Erişim: https://www.cdc.gov/nchs/nvss/leading-causes-of-death.htm. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2026.
8. Yalçın AD, Bişgin A, Gorczynski RM. Erten N. İmmünihtiyarlama. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 2011; 33: 229-34.

9. Robertson RG, Montagnini M. Geriatric failure to thrive. Am Fam Physician 2004; 70: 343-50.
10. .Lin AM, Hillock N, Turnidge J, Eliott J, Spurrier N. Implementation of antimicrobial stewardship interventions on prescribing rates for urinary tract infections in residential aged care facilities: a systematic review and meta-analysis. Syst Rev 2026.
11. Ayhan M, Kalem AK, Hasanoğlu İ, Kayaaslan B, Güner R. Geriatrik hastalarda idrar yolu enfeksiyonları ve etkenlerinin değerlendirilmesi. Turk Hij Biyol Derg 2022; 79: 115-22.
12. Nicolle LE. Urinary tract infections in the elderly. Clin Geriatr Med 2009; 25: 423-36.
13. Starr ME, Saito H. Sepsis in old age: review of human and animal studies. Aging Dis 2014; 5: 126-36.
14. Volkert D, Saeglitz C, Gueldenzoph H, Sieber CC, Stehle P. Undiagnosed malnutrition and nutrition-related problems in geriatric patients. J Nutr Health Aging 2010; 14: 387-92.
15. Azar A, Ballas ZK. Immune function in older adults. UpToDate. Erişim: https://www.uptodate.com/contents/immune-function-in-older-adults? Erişim tarihi: 26 Mayıs 2026.