Derleme

Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları

Cilt: 2 Sayı: 3 30 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları

Öz

Long non-coding RNA’lar (lncRNA’lar), 200 nükleotitten uzun ve protein kodlamayan RNA transkriptleridir; son yıllarda gen ekspresyonunun çok katmanlı düzenlenmesinde üstlendikleri rollerle dikkat çekmektedirler. Başlangıçta genomun "gürültülü" ürünleri olarak değerlendirilseler de, epigenetik modifikasyonlardan post-transkripsiyonel düzenlemeye kadar geniş bir etki yelpazesinde görev aldıkları gösterilmiştir. Yapısal çeşitlilikleri ve genetik konumlarına göre sınıflandırılan LncRNA’lar, moleküler etki mekanizmalarındaki fonksiyonel esneklikleriyle öne çıkmaktadır. Güncel çalışmalar, bu moleküllerin hücre proliferasyonu, farklılaşma, apoptozis ve bağışıklık regülasyonu gibi temel biyolojik süreçlerde önemli düzenleyiciler olduklarını ortaya koymaktadır. Bu işlevsel çeşitlilik, LncRNA’ların pek çok hastalıkta potansiyel biyobelirteç ve terapötik hedef olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, LncRNA’ların evrimsel korunma eksikliği, düşük ekspresyon seviyeleri ve karmaşık ikincil yapıları, fonksiyonel karakterizasyonlarını zorlaştırmaktadır. Gelişen biyoteknolojik araçlar ve çoklu omik yaklaşımlar sayesinde bu sınırlılıkların aşılması beklenmekte ve LncRNA’lar, gelecek yıllarda hem temel bilim hem de klinik araştırmaların merkezinde yer alacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Esteller M. Non-coding RNAs: What they are and what they do. Nat Rev Genet. 2011;12(12):861–874.
  2. Quinn JJ, Chang HY. Unique features of long non-coding RNA biogenesis and function. Nat Rev Genet. 2016;17(1):47–62.
  3. Statello L, Guo CJ, Chen LL, et al. Gene regulation by long non-coding RNAs and its biological functions. Nat Rev Mol Cell Biol. 2021;22:96–118.
  4. Fatica A, Bozzoni I. Long non-coding RNAs: new players in cell differentiation and development. Nat Rev Genet. 2014;15(1):7–21.
  5. Liu SJ, et al. Single-cell analysis of long non-coding RNAs in the developing human neocortex. Cell. 2017;171(3):604–616.
  6. Yang G, Lu X, Yuan L. LncRNA: a link between RNA and cancer. Biochim Biophys Acta. 2014;1839(11):1097–1109.
  7. Amaral PP, Clark MB, Gascoigne DK, Dinger ME, Mattick JS. lncRNAdb: a reference database for long noncoding RNAs. Nucleic Acids Res. 2011;39(Database issue):D146–D151.
  8. Qiu MT, Hu JW, Yin R, Xu L. Long noncoding RNA: an emerging paradigm of cancer research. Tumour Biol. 2013;34(2):613–620.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Mikrobiyoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2025

Kabul Tarihi

4 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ak Aksoy, S. (2025). Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları. Güven Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 44-49. https://izlik.org/JA85BF57YZ
AMA
1.Ak Aksoy S. Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları. gms. 2025;2(3):44-49. https://izlik.org/JA85BF57YZ
Chicago
Ak Aksoy, Seçil. 2025. “Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları”. Güven Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2 (3): 44-49. https://izlik.org/JA85BF57YZ.
EndNote
Ak Aksoy S (01 Kasım 2025) Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları. Güven Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2 3 44–49.
IEEE
[1]S. Ak Aksoy, “Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları”, gms, c. 2, sy 3, ss. 44–49, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85BF57YZ
ISNAD
Ak Aksoy, Seçil. “Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları”. Güven Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2/3 (01 Kasım 2025): 44-49. https://izlik.org/JA85BF57YZ.
JAMA
1.Ak Aksoy S. Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları. gms. 2025;2:44–49.
MLA
Ak Aksoy, Seçil. “Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları”. Güven Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 2, sy 3, Kasım 2025, ss. 44-49, https://izlik.org/JA85BF57YZ.
Vancouver
1.Seçil Ak Aksoy. Kodlama Yapmayan Uzun RNA’ların Mekanizması ve Klinik Yansımaları. gms [Internet]. 01 Kasım 2025;2(3):44-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85BF57YZ