Çölyak hastalığı tanısı ile izlenen çocuklarda klinik özellikler: tek merkez sonuçları

Öz

Amaç: Çölyak hastalığı, genetik olarak duyarlı bireylerde glütenin beslenme ile alınması sonucunda ortaya çıkan immun aracılı bir sistemik bozukluktur. Glütensiz diyet, tedavinin temelini oluşturmaktadır. Çalışmamızda, çölyak hastalarımızın tedavi öncesi ve sonrası klinik bulgularının değerlendirilmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: 2012-2017 yılları arasında çocuk gastroenteroloji polikliniği tarafından izlenen çölyak hastalığı tanılı hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların glütensız diyet öncesi ve sonrası klinik özellikleri (yakınmalar, bulgular, vücut ağırlığı-boy ölçümleri ve laboratuvar sonuçları) kaydedildi. Hastaların glutensiz diyet öncesi ve sonrası döneme ait klinik ve laboratuvar bulguları karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya alınan 80 olgunun yaş ortalaması 7.4±4.3 ve 49'u kız idi. 80 hastanın 6'sının (% 7.5) ailesinde çölyak hastalığı öyküsü vardı. Hastalarımız arasında en sık rastlanan başvuru yakınması büyüme yetersizliği idi. Ancak hastalardan 6'sı (% 7.5) kilolu ve 2’si (% 2.5) ise obez idi. Tedavi öncesi hastaların 25'i (% 31.3) kronik malnütre idi. Çölyak hastalığının tanı yaşı ile malnütrisyon (hafif, orta, ağır) derecesi arasında anlamlı bir bağıntı saptanmadı. Hastaların 21'inde (% 26.3) kronik ishal vardı. Ancak hastaların 17 (% 21.3) ise kabız idi. Anemi hastaların 26'sında (% 32.5) vardı. Glutensiz diyet sonrası klinik ve laboratuvar bulguları önemli ölçüde iyileşti.

Sonuç: Büyüme geriliği ve kronik ishal çölyak hastalığını düşündüren bulgulardır. Ancak çölyak hastalarının kilolu, şişman, kabızlık veya çeşitli diğer bulgular ile de başvurabileceği hatırlanmalıdır. Hastalığın tedavisi yaşam boyu glutensiz diyettir. Bu nedenle hasta ve ebeveynlerine glutensiz diyetin sürdürülmesi için eğitim verilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Çölyak hastalığı,çocuklar,belirti ve bulgular,antropometri,diyet tedavisi

Clinical characteristics in children with celiac disease: a single center results

Öz

Abstract

Aim: Celiac disease is an immune-mediated systemic disorder elicited by the ingestion of gluten in genetically susceptible individuals. Gluten-free diet is the basis of treatment. In our study, it was aimed to evaluate the clinical findings of our patients with celiac disease before and after treatment.

Materials and Methods: The files of patients with celiac disease followed by pediatric gastroenterology outpatient clinic between 2012-2017 were reviewed retrospectively. Before and after gluten-free diet clinical characteristics (complaints, findings, body weight-height measurements and laboratory results) of patients were recorded. Before and after gluten-free diet clinical and laboratory findings of patients were compared.

Results: The mean age of the 80 patients who were included in the study was 7.4 ± 4.3 and 49 were girls. Six of the 80 patients (7.5%) had a family history of celiac disease. The most common complaint among our patients was growth failure. However, 6 patients (7.5%) were overweight and 2 patients (2.5%) were obese. Before the treatment 25 (31.3%) of the patients  were chronic malnutrition. There was no significant correlation between diagnosis age and malnutrition (mild, moderate, severe) of celiac disease. Chronic diarrhea was present in 21 (26.3%) of the patients. However, 17 (21.3%) of the patients had constipation. Anemia was present in 26 (32.5%) of the patients. Clinical and laboratory findings improved significantly after gluten-free diet.

Conclusion: Growth retardation and chronic diarrhea are findings suggestive of celiac disease. However, it should be remembered that celiac patients may also be exposed to overweight, obese, constipation, or various other findings. The treatment of the disease is a lifelong gluten-free diet. For this reason, it is important to educate patients and their parents to maintain a gluten-free diet.

Anahtar Kelimeler

• Celiac disease,children,signs and symptoms,anthropometry,diet therapy

Kaynakça

1. 1. Troncone R, Auricchio S. Celiac Disease. In: Wyllie R, Hyams JS, Kay M, editors. Pediatric Gastrointestinal and Liver Disease. 5th ed. Philadelphia: Elsevier; 2016. p. 395-404. 2. Dalgic B, Sari S, Ensari A, et al. Prevalence of celiac disease in healthy Turkish school children. Am J Gastroenterol 2011;106(8):1512-7. 3. Kivela L, Kaukinen K, Lahdeaho ML, et al. Presentation of Celiac Disease in Finnish Children Is No Longer Changing: A 50-Year Perspective. J Pediatr 2015;167(5):1109-15. 4. Dewar DH, Ciclitira PJ. Clinical Features and Diagnosis of Celiac Disease. Gastroenterology 2005;128(4 Suppl 1):S19-24. 5. Guandalini S, Discepolo V. Celiac Disease. In: Guandalini S, Dhawan A, Branski D, editors. Textbook of Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition. 1st ed. Switzerland: Springer; 2016. p. 453-70. 6. Husby S, Koletzko S, Korponay-Szabo IR, et al. European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition guidelines for the diagnosis of coeliac disease. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2012;54(2):136–60. 7. Szajewska H, Shamir R, Mearin L, et al. Gluten Introduction and the Risk of Coeliac Disease: A Position Paper by the European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2016;62(3):507–13. 8. Bybrant MC, Ortqvist E, Lantz S, Grahnquist L. High prevalence of celiac disease in Swedish children and adolescents with type 1 diabetes and the relation to the Swedish epidemic of celiac disease: a cohort study. Scand J Gastroenterol. 2014; 49 (1): 52–8. 9. Cataldo F, Marino V, Bottaro G, Greco P, Ventura A. Celiac disease and selective immunoglobulin A deficiency. J Pediatr. 1997;131(2):306–8. 10. Cucchiara S, Bassotti G, Castellucci G, et al. Upper gastrointestinal motor abnormalities in children with active celiac disease. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 1995;21(4):435–42. 11. Sadik R, Abrahamsson H, Kilander A, Stotzer PO. Gut transit in celiac disease: delay of small bowel transit and acceleration after dietary treatment. Am J Gastroenterol. 2004;99(12):2429–36. 12. Garampazzi A, Rapa A, Mura S, et al. Clinical pattern of celiac disease is still changing. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2007;45(5):611–4. 13. Diamanti A, Capriati T, Basso MS, et al. Celiac disease and overweight in children: an update. Nutrients 2014;6(1):207–20. 14. Rashid M, Cranney A, Zarkadas M, et al. Celiac disease: evaluation of the diagnosis and dietary compliance in Canadian children. Pediatrics. 2005;116(6):e754–9. 15. Soylu ÖB, Ecevit ÖÇ. Çölyak hastalığı tanısı ile izlenen olguların klinik değerlendirmesi. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi 2013;3(1):38-43.