İkinci Basamak Bir Hastanede Sağlık Çalışanlarında Kesici-Delici Alet Yaralanmalarının Değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada hastane personelimizin delici-kesici alet yaralanma sıklığının, yaralanma biçiminin, yaralanma sonrası Hepatit B, Hepatit C ve HIV seroprevalansının araştırılması ve Hepatit B’ ye yönelik uygulanan profilaksi önlemlerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 2014-2017 tarihleri arasında Erzurum Palandöken Devlet Hastanesinde meydana gelen 105 kesici delici alet yaralanmaları Enfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından düzenlenen formlardan retrospektif olarak değerlendirildi. Formda yaralanma günü, birinci ay, üçüncü ay ve altıncı ayda yapılan HBsAg, Anti-HBS, Anti-HCV ve Anti HIV sonuçları mevcuttur.
Bulgular: Kesici-delici alet yaralanması görülen 105 sağlık çalışanında meslek gruplarına göre ayrım yapıldığında; 6 (%5,7)’sı hekim, 37 (%35,2)’si hemşire, 18 (%17,1)’i sağlık teknisyeni, 8 (%7,6)’i temizlik personeli, 34 (%32,3)’ü stajyer öğrenci ve 2 (%1,9)’sinin güvenlik görevlisi olduğu görüldü. Olguların 27 (%25,7)’si mukoza teması, 78 (%74,2)’inin perkütan yaralama şeklinde meydana geldiği kaydedildi. Yaralanmaya maruz kalan personelin 95 (%90,4)’i Hepatit B virüsüne karşı aşılı olup, 10 (%9,5)’u ise Hepatit B aşı programına alınmıştır. Personelin 6 aylık takiplerinin hiç birinde HBsAg, Anti-HBS, Anti-HCV ve Anti HIV pozitifliği gelişmemiştir.
Sonuç: Çalışmamızda görüldü ki eğitim ve takiplerin düzenli olduğu meslek gruplarında yaralanma oranları düşük, bildirim oranları yüksekken, mesleğe yeni başlayanların çoğunlukta olduğu hemşirelerde ve henüz eğitimleri devam eden stajyer öğrencilerde yaralanma oranı yüksek, bildirim oranı düşüktür. Hastane personeline düzenli sağlık taramalarının yapılması, eksik olan aşıların tamamlanması, Enfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından tıbbi atık yönetmeliği, koruyucu ekipman kullanımı, el hijyeni kesici-delici alet yaralanması halinde uygulanacak yolu kapsayan eğitimlerin düzenli verilmesi yaralanmaları azaltıp, yaralanma sonrası bildirimleri arttıracaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Akova M. Sağlık personeline kan yoluyla bulaşan infeksiyon hastalıkları ve korunmak için alınacak önlemler. Hastane İnfeksiyonları Dergisi 1997; 1: 83-90.
- 2. Yapar N. Sağlık personelinin hastane infeksiyonları açısından izlemi. İnfeksiyon Dergisi 2000; 14:357-363. 3. Ayranci U, Kosgeroglu N Needlestick and sharps injuries among nurses in the healthcare sector in a city of western Turkey. Journal of Hospital Infection. 2004; 58 (3): 216– 223.
- 4. Cesur S, Altın N, Toros GY, Tekin A, Altuntop A, Şencan İ. Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Çalışanlarında Kesici–Delici Alet Yaralanmalarının Değerlendirilmesi. Ortadoğu Medical Journal 2014; 6 (4): 161- 166
- 5. Khurram M, Ijaz K, Bushra HT, Khan NY, Bushra H, Hussain W. Needlestick injuries: a survey of doctors working at Tertiary Care Hospitals of Rawalpindi. J Pak Med Assoc. 2011;61(1):63-5.
- 6. Tabak F, Tosun S, Viral Hepatit 2013, İstanbul Tıp Kitabevi,2013.
- 7. Tabak F, Balık İ, Tekeli E, Viral Hepatit 2007,Viral Hepatitle Savaşım Derneği (VHSD),2007
- 8. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, “HIV / AIDS TANI TEDAVİ REHBERİ’’ Yayın No: 919 ANKARA, 2013.
- 9. Altıok M, Kuyurtar F, Karaçorlu S, Ersöz G, Erdoğan S. Sağlık Çalışanlarının Delici Kesici Aletlerle Yaralanma Deneyimleri ve Yaralanmaya Yönelik Alınan Önlemler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2009; 3 (2): 70-79.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Fatma Kesmez Can
*
Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Erzurum
Türkiye
Selma Sezen
Erzurum Palandöken Devlet Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı, Erzurum
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
4 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
23 Nisan 2017
Kabul Tarihi
19 Haziran 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 4