Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği

İlker Kılıç; Begüm Amet

doi:10.13002/jafag4415

Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği

Öz

Dünya nüfusunun ve insan gereksinimlerinin giderek artması, günümüz toplumsal yaşam tarzlarının gereklilikleri varolan kaynakların zaman içinde tükenmesine ve gıda maddelerinin üretiminin artmasına yol açmaktadır. Buna bağlı olarak azalan kaynaklar üzerindeki üretimin artırılması süt sığırı işletmelerinde olduğu gibi birim alanda daha fazla üretim yapılmasına olanak sağlayan yoğun yetiştiricilik sistemlerinin yaygınlaşmasına neden olmuştur. Bunların sonucunda birçok çevresel problem ortaya çıkmış olup iklim değişiklikleri ve küresel ısınma bunlardan birisidir. Küresel ısınma; atmosfere salınan başlıca gazların neden olduğu düşünülen sera etkisi sonucunda dünya üzerinde yıl boyunca kara, deniz ve havada ölçülen ortalama sıcaklıklarda görülen artışa verilen isimdir. Yoğun yetiştiricilik sistemlerini kullanan süt sığırı işletmeleri küresel ısınmaya neden olan gazların (karbondioksit (CO2) ve metan (CH4)) önemli bir kaynağıdır. İnsanların faaliyetlerinde, üretim ve tüketim çıktılarını net bir şekilde görebilmeleri karbon ayak izi kavramını ortaya çıkarmıştır. Karbon ayak izi; birim CO2 cinsinden üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsüdür. Süt sığırcılığında olduğu gibi diğer bütün endüstriyel üretimlerin karbon ayak izi hesaplamalarında kullanılan en yaygın yöntem, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından geliştirilen Tier 1-2-3 yaklaşımlarıdır. Bu çalışmada Bursa bölgesinde faaliyet gösteren bir süt sığırı işletmesinin karbon ayak izi Tier 1 yöntemine göre hesaplanarak küresel ısınmaya katkısı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Anonim (2015). Summary of emissions factors for the guidance for voluntary corporate greenhouse gas reporting. The Ministry for the Environment. INFO 734.
Anonim (2017). Dünya Nüfusu. https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCnya_n%C3%BCfusu
Batalla I, Knudsen MT, Mogensen L, Hierro O, Pinto M, Hermansen JE (2015). Carbon footprint of milk from sheep farming systems in northern Spain including soil carbon sequestration in grasslands. Journal of Cleaner Production. 104: 121-129.
Bayraç, HN (2010). Enerji kullanımının küresel ısınmaya etkisi ve önleyici politikalar. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (2): 229-260
Chastain, J.P. 1996. Improving mechanical ventilation in dairy barns. Fascsheet, AEU-3, University of Minnesota, USA,10p.
Choi, D.Y., Kang, H.S., Choi, H, C., Yoo,Y.H., Lee, D.S., Han, J.D. 2001. Establishment the standart environmental guidleines of domestic animal. Annual Reseaerch Report, National Livbestock Research Institue, Korea.
Clark H (2009). Methane emissions from ruminant livestock; are they important and can we reduce them? Proceedings of the New Zealand Grassland Association 71: 73-76.
Doğan S (2015). Küresel Isınma ve Biyolojik Çeşitlilik. İklim Değişikliği ve Çevre, 3: 63-88

EPA 201. Emission Factors for Greenhouse Gas Inventories. https://www.epa.gov/sites/production/files/2015-07/documents/ emission-factors_2014.pdf
Flysö A, Henriksson M, Cederberg C, Ledgard S, Englund JE (2011). The impact of various parameters on the carbon footprint of milk production in New Zealand and Sweden. Agricultural Systems 104: 459-469.
Flysö A, Cederberg C, Henriksson M, Ledgard S (2011). How does co-product handling affect the carbon footprintof milk? Case study of milk production in New Zealand and Sweden. The International Journal of Life Cycle Assessment, 16 (5): 420–430
Güven G ve İlker A (2016). Food footprint in daily life: opinions about the consumption of convenience food. Journal of Theory & Practice in Education 12: 403-426.
IPCC, (2016a). Guidelines for national greenhouse gas inventories – Volume 4 agriculture, forestry and other land use, emissions from livestock and manure management (Chapter 10)
IPCC, (2006b). Guidelines for national greenhouse gas inventories – Volume 4 Agriculture, Forestry and Other land use, N2O emissions from managed soils, and CO2 emissions from lime and urea application (Chapter 11).
Johnson K.A., Johnson D.E. (1995). Methane emissions from cattle. Journal of Animal Science, 73 (8): 2483-2492.
Jungbluth, T., Hartung, E., Brose, G. (2001). Greenhouse gas emissions from animal houses and manure stores. Nutrient Cycling in Agroecosystems 60: 133-145.
Kadzere, C.T., Murphy, M.R., Silanikove, N., Maltz,E. 2001. Heat stress in lactating dairy cows. Livestock Production Science, 1: 33p.
Kılıç İ, Şimşek E. (2009). Hayvan barınaklarından kaynaklanan gaz emisyonları ve çevresel etkileri. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 14 (2): 151-160.
Kılıç İ, Uguz S, Asik BB (2014). Soil pollution by trace metals derived from animal feed and manure in the Bursa region of Turkey. Toxicological & Environmental Chemistry 96 (10): 1476-1488.
Lusk P (1998). Methane recovery from animal manures the current opportunities casebook. National Renewable Energy Laboratory 1617 Cole Boulevard Golden, Colorado.
Lynas M (2009). Karbon ayak iziniz. Neşet Kutluğ (Çev.). İstanbul: Açık Radyo Kitapları. Nüfusun Ülkeler İçin Önemi ve Nüfus Artışı; http://www.bilgiustam.com/nufusun-ulkeler-icin-onemi-ve-nufus-artisi/
Moss A.R., Jouany J.P., Newbold J. (2000). Methane production by ruminants: its contribution to global warming. Ann Zootech 49: 231-253.
Özmen T (2009). Sera gazı, küresel ısınma ve kyoto protokolü. İnşaat Mühendisleri Odası Dergisi, 4531: 42-46.
Öztürk H (2007). Küresel ısınmada ruminantların rolü. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, 78: 17-22.
Pekin M (2015). Ulaştırma sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonları. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Peter C (2014) Improving the accounting of land-based emissions in Carbon Footprint of agricultural products: comparison between IPCC Tier 1, Tier 2 and Tier 3 approaches. Proceedings of the 9th International Conference LCA of Food, San Francisco, CA, 8-10 October. 2014.
Robertson K, Symes W, Garbham M (2015). Carbon footprint of dairy goat milk production in New Zealand. Journal of Dairy Science 98: 4279-4293.
Rotz CA, Montes F, Chianese DS (2010). The carbon footprint of dairy production systems through partial life cycle assessment. Journal of Dairy Science 93:1266-1282.
Türkeş M (2000). Hava, iklim, şiddetli hava olayları ve küresel ısınma. T.C. Başbakanlık Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü: 187-205. Wiedman T and Minx J (2008). A definition of 'carbon footprint’. Hauppauge NY: Nova Science Publishers.
Wu W, Zhang G, Kair P (2012). Ammonia and methane emissions from two naturally ventilated dairy cattle buildings and the influence of climatic factors on ammonia emissions. Atmospheric Environment 62:232-243.
WWF (2012). Türkiye’nin ekolojik ayak izi raporu http://awsassets.wwftr.panda.org

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İlker Kılıç ^* Bu kişi benim
Türkiye

Begüm Amet Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2017

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 34 Sayı: Ek Sayı

DOI

https://doi.org/10.13002/jafag4415

IZ

https://izlik.org/JA37NK46MM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kılıç, İ., & Amet, B. (2017). Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, 34(Ek Sayı), 132-140. https://doi.org/10.13002/jafag4415

AMA

1.Kılıç İ, Amet B. Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. 2017;34(Ek Sayı):132-140. doi:10.13002/jafag4415

Chicago

Kılıç, İlker, ve Begüm Amet. 2017. “Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği”. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University 34 (Ek Sayı): 132-40. https://doi.org/10.13002/jafag4415.

EndNote

Kılıç İ, Amet B (01 Aralık 2017) Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University 34 Ek Sayı 132–140.

IEEE

[1]İ. Kılıç ve B. Amet, “Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği”, Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, c. 34, sy Ek Sayı, ss. 132–140, Ara. 2017, doi: 10.13002/jafag4415.

ISNAD

Kılıç, İlker - Amet, Begüm. “Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği”. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University 34/Ek Sayı (01 Aralık 2017): 132-140. https://doi.org/10.13002/jafag4415.

JAMA

1.Kılıç İ, Amet B. Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. 2017;34:132–140.

MLA

Kılıç, İlker, ve Begüm Amet. “Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği”. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, c. 34, sy Ek Sayı, Aralık 2017, ss. 132-40, doi:10.13002/jafag4415.

Vancouver

1.İlker Kılıç, Begüm Amet. Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. 01 Aralık 2017;34(Ek Sayı):132-40. doi:10.13002/jafag4415

Carbon Footprint Calculations of Processing in Aquaculture: A case study of Turkish Salmon from Sinop Province in Türkiye[M1]

Acta Aquatica Turcica

https://doi.org/10.22392/actaquatr.1759663

Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği

Bir Süt Sığırı İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi: Bursa Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Bursa Bölgesinde Faaliyet Gösteren Üç Adet Broyler İşletmesinin Karbon Ayak İzinin Tahminlenmesi

İklim mi Hayvancılığı Yoksa Hayvancılık mı İklimi Etkiliyor?

DETERMINATION OF THE CARBON FOOTPRINT OF ANIMAL WASTE AND CLIMATE CHANGE; KARAMAN EXAMPLE

Estimating the carbon footprint of dairy cattle in the district of Karapınar, in the province of Konya

İklim değişikliğinin asıl sorumlusu hayvancılık sektörü mü?

Carbon Footprint Calculations of Processing in Aquaculture: A case study of Turkish Salmon from Sinop Province in Türkiye[M1]