Karadut Odun Çeliklerinde Çelik Kalınlığının Köklenme ve Fidan Performansı Üzerine Etkisi

Öz

Çalışmada karadut odun çeliklerinde çelik kalınlığının köklenme ve fidan performansı üzerine etkisi incelemiştir. Kasım döneminde alınan odun çelikleri çap kalınlığına göre üç gruba ayrılmıştır. Çeliklere 5000 ppm IBA uygulaması yapılarak köklendirme ortamına üç tekerrürlü olarak dikilmiştir. Köklendirme ortamında 90 gün bekletilen çeliklerde köklenme yüzdesi, kök sayısı ve kök uzunluğu ölçülerek; çelik çapı ve çelik ağırlığı ile köklenme verileri arasındaki ilişki regresyon analizi ile incelenmiştir. Köklenen çeliklerin başlangıç verileri kaydedilerek vejetatif büyümenin durduğu dönemde fidan performansı olarak değerlendirilen; toprak seviyesindeki çap, bitki boyu, toplam sürgün uzunluğu, yan sürgün sayısı, toplam yaprak sayısı ve fidan ağırlıkları belirlenmiştir. Fidan kalitesi üzerine başlangıçtaki çelik çapı ve çelik ağırlığı, çelik başına kök sayısı ve kök uzunluğunun etki payları çoklu regresyonla değerlendirilmiştir. Çalışmada ince (6-10 mm) çeliklerde köklenme yüzdesi %28.18, orta (10-15 mm) kalınlıktaki çeliklerde köklenme yüzdesi %63.70 ve kalın (15-20 mm) çeliklerde de %100 olarak belirlenirken, çelik çapı dikkate alınmadığında tüm çeliklerde köklenme oranı %47.11 olarak tespit edilmiştir. Fidan performansı; fidan ağırlığı, fidan kök sayısı, fidan kök uzunluğu, fidan kök çapı, fidan sürgün uzunluğu, fidan sürgün çapı, fidan boğum sayısı ve fidan yaprak sayısı ile çeliklerde ölçülen çelik çapı, çelik ağırlığı, çelik kök sayısı, çelik kök uzunluğu arasındaki ikili ve çoklu regresyonlarda düşük ilişkiler saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Morus nigra L.
• köklenme oranı
• kallüslenme oranı
• kök sayısı
• kök uzunluğu

Effects of Thickness of Hardwood Black Mulberry Cuttings on Rooting and Sapling Performance

Abstract

The study examined the effect of wood cutting thickness on rooting and sapling performance in black mulberry. The wood cuttings taken in December, classified into three groups according to their diameter, immersed in a 5000 ppm IBA solution for five seconds, and then planted in a sub-heated perlite condition with three replicates. Rooting ratio, number of roots and root length were measured in cuttings which were kept in perlite for 90 days. Relationship between cutting diameter and cutting weight with rooting data was examined by regression analysis. When vegetative growth was stopped; the effects of initial cutting diameter, cutting weight and root characteristics on the sapling quality expressed as plant diameter, weight and height, root length and number were evaluated by multiple regression analysis. In the study, while rooting rate in all cuttings was found to be 47.11%, the percentage of rooting was determined in thin cuttings as 28.18%, in middle thick cuttings as 63.70 and 100% in thick cuttings. Simple and multiple regression analyzes showed that there were also low relationships between the initial data like cutting diameter, cutting weight, root number and root length of rooted cuttings with sapling quality expressed as plant diameter, weight, height, root length.

Keywords

• Morus nigra L.
• rooting ratio
• callusing ratio
• root number
• Root length

Kaynakça

1. Erdogan V and Aygün A (2006). A study on propagation of mulberry (Morus nigra L.) by softwood cuttings. In: Gercekcioglu R, editor. Tokat 2006. II. Ulusal Uzumsu Meyveler Symposium; September 14-16; Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Tokat Gaziosmanpasa University. p. 172-175.
2. Huo Y (2002). Mulberry cutivation and utilization in China, Mulberry for animal production, FAO Animal Production and Healt Paper 147: 11-44.
3. Karadeniz T and Sisman T (2003). Investigation on propagation by cutting and fruit characteristics of the Morus alba and Morus nigra. Ulusal Kivi ve Uzumsu Meyveler Symposium; October 23-25; Karadeniz Technical University. p. 428-432.
4. Koyuncu F and Senel E (2003). Rooting of black mulberry (Morus nigra L.) hard wood cuttings. Journal of Fruit and Ornamental Plant Research. 11:53-57.
5. Koyuncu F, Vural E and Celik M (2003). Studies on rooting of black mulberry (Morus nigra L.) cuttings. In: Ismailcelebioglu YS, editor. Ordu 2003. Ulusal Kivi ve Uzumsu Meyveler Symposium; October 23-2; Karadeniz Technical University. p. 424-427.
6. Machii H, Koyama A and Yamanouchi H (2002). Mulberry breeding, cultivation and utilization in Japan. Mulberry for animal production, FAO Animal Production and Healt Paper 147: 63-72.
7. MEGEP (2007). Horticultural, Cutting production, Turkey, http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/%C3%87elikle%20%C3%9Cretim.pdf
8. Ozkan Y, Arslan A. 1996. Studies on propagation with hardwood and softwood cuttings of the black mulberry (Morus nigra L.). Journal of Gaziosmanpasa Scientific Research. 13:15-27.

9. Saracoglu O, Ozturk Erdem S, Cekic C and Yıldız K (2016). Application of new vegetative propagation methods for black mulberry. Journal of Agricultural Faculty of Uludag University. 30(Special Issue): 624-627.
10. Sezgin O (2009). The effect of genotypic differences on rooting of hardwhood cuttings of black mulberry [master’s thesis]. Gaziosmanpasa University.
11. Unal A, Ozcagıran R and Hepaksoy S (1992). A study on propagation of black mulberry and purple mulberry by hardwood cuttings. İzmir. Turkey I. National Horticultural Congress; October 11-14; Ege University. 1: 267-270.
12. Yıldız K and Koyuncu F (1999). A study on propagation of black mulberry (Morus nigra L.) by hardwood cuttings. Adana. II. National Horticultural Congress. 1;130-135.
13. Yıldız K, Cekic C, Gunes M, Ozgen M, Ozkan Y, Akca Y and Gercekcioglu R (2009). The Determination of Rooting Success of Different Types of Black Mulberry (Morus nigra L.) Cuttings. Journal of Gaziosmanpasa Scientific Research. 26(1): 1-5.