Yield and quality responses of cos lettuce to organic fertilizers in greenhouse cultivation

Abstract

The research occurred in a plastic greenhouse in the autumn season between 2022-2023 and 2023-2024. Lettuce was grown in the greenhouse with organic agriculture-origin fertilizers. The cos type lettuce cultivar ‘Presidential’ was used. The aim was to evaluate the effects of various fertilizer applications, including seaweed, vermicompost, humic-fulvic acid, and a control, on lettuce yield and quality. Fertilizers were applied to the soil in liquid form at the recommended rates for lettuce production. The study revealed significant variations in several parameters across applications. Total yield ranged from 21.42 to 43.75 t ha-1, while market yield varied between 20.50 and 41.33 t ha-1. Marketable plant weight ranged from 410.00 to 826.67 kg plant-1, while the average plant weight was between 428.33 and 875.00 kg plant-1. Additionally, the number of discarded leaves ranged from 5.00 to 24.33 units. The SPAD value showed a range of 27.18 to 38.30, while water-soluble dry matter (WSDM) and dry matter values varied between 0.80-4.90% and 3.63-10.15%, respectively, depending on the applications. The study found that the applications generally yielded better results than the control application. In addition, the highest yield and plant weight were observed in lettuce plants treated with seaweed fertilizer.

Keywords

• Humic-fulvic acid
• organic fertilizers
• seaweed
• vermicompost

Sera yetiştiriciliğinde yedikule marul tipinin organik gübrelere verim ve kalite tepkileri

Öz

Deneme 2022-2023 ile 2023-2024 yılları arasında sonbahar döneminde plastik serada gerçekleştirilmiştir. Organik tarım menşeli gübrelerle serada marul yetiştiriciliği yapılmıştır. Yedikule tipi “Presidential” marul çeşidi kullanılmıştır. Marul yetiştiriciliğinde, deniz yosunu, solucan gübresi, hümik-fulvik asit ve kontrol olacak şekilde oluşturulan uygulamaların verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Gübre uygulamaları sıvı formda kullanılarak, marul yetiştiriciliği için tavsiye edilen dozlarda topraktan uygulanmıştır. Çalışma sonucunda uygulamalara göre toplam verim, pazar verimi, ortalama bitki ağırlığı, pazarlanabilir bitki ağırlığı, ıskarta yaprak sayısı, SPAD klorofil değeri, suda çözünür kuru madde (SÇKM) ve kuru madde değerlerinin sırasıyla 21.42-43.75 t ha-1, 20.50-41.33 t ha-1, 428.33-875.00 kg bitki-1, 410.00-826.67 kg bitki-1, 5.00-24.33 adet, 27.18-38.30 SPAD, %0.80-4.90 ve %3.63-10.15 arasında değişim gösterdiği saptanmıştır. Çalışma sonucunda genel olarak uygulamaların kontrol uygulamasına göre daha iyi sonuçlar verdiği saptanmıştır. Ayrıca deniz yosunu gübre uygulamasının yapıldığı marul bitkilerinde en fazla verim ve bitki ağırlığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Humik-fulvik asit
• organik gübreler
• deniz yosunu
• vermikompost.

Kaynakça

1. Altuntaş, Ö., Küçük, R., & Ersoy, L. (2022). The effect of chicken manure on plant growth, nutrient content, and yield of lettuce. Biological and Chemical Research, 9, 9–18.
2. Anonymous. (2025). Turkish Statistical Institute. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Tarim-111 (Accessed February 16, 2025).
3. Bouyoucos, G. J. (1962). Hydrometer method improved for making particle size analyses of soils. Agronomy Journal, 54(5), 464–465.
4. Bozokalfa, M., & Acun, M. (2020). Effects of microalgae application on yield and quality properties of salad (Lactuca sativa L. var. crispa) and lettuce (Lactuca sativa L. var. longifolia) cultivars. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 57(4), 555–562. https://doi.org/10.20289/zfdergi.687824
5. Dhaliwal, S. S., Naresh, R. K., Mandal, A., Singh, R., & Dhaliwal, M. K. (2019). Dynamics and transformations of micronutrients in agricultural soils as influenced by organic matter build-up: A review. Environmental and Sustainability Indicators. Elsevier B.V. https://doi.org/10.1016/j.indic.2019.100007
6. Eşiyok, D. (2012). Kışlık ve yazlık sebze yetiştiriciliği. Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri.
7. Katgıcı, A., Türk, İ., Demir, H., & Üçok, Z. (2019). Mikrobiyal gübrenin kıvırcık marulda verim ve kaliteye etkileri. II. Uluslararası Tarım ve Orman Kongresi, İzmir.
8. Korkmaz, S. H., & Akıncı, İ. E. (2023). Farklı vermikompost uygulamalarının marulda (Lactuca sativa L. var. longifolia) verim ve kalite üzerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(1), 122–135. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1162550

9. Lindsay, W. L., & Norvell, W. A. (1978). Development of a DTPA soil test for zinc, iron, manganese, and copper. Soil Science Society of America Journal, 42(3), 421–428. https://doi.org/10.2136/sssaj1978.03615995004200030009x
10. Lüdtke, A. C., Dick, D. P., Morosino, L., & Kraemer, V. (2021). Productivity of lettuce in greenhouse as affected by humic and fulvic acids application in association to mineral fertilizer. Horticultura Brasileira, 39, 444–450. https://doi.org/10.1590/s0102-0536-202104
11. Mohammed, A. A., Söylemez, S., & Sarhan, T. Z. (2022). Effect of biofertilizers, seaweed extract, and inorganic fertilizer on growth and yield of lettuce (Lactuca sativa var. longifolia L.). Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26(1), 60–71. https://doi.org/10.29050/harranziraat.1016268
12. Nelson, D. W., & Sommers, L. E. (1996). Total carbon, organic carbon, and organic matter. In A. L. Page, R. H. Miller, & D. R. Keeney (Eds.), Methods of soil analysis: Part 3 - Chemical methods (pp. 961–1010). SSSA Book Series 5, ASA-SSSA.
13. Netto, A. T., Campostrini, E., de Oliveira, J. G., & Bressan-Smith, R. E. (2005). Photosynthetic pigments, nitrogen, chlorophyll a fluorescence and SPAD-502 readings in coffee leaves. Scientia Horticulturae, 104(2), 199–209. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2004.08.013
14. Rhoades, J. D. (1982). Soluble salts. In A. L. Page, R. H. Miller, & D. R. Keeney (Eds.), Methods of soil analysis: Part 2 - Chemical and microbiological properties (2nd ed., pp. 167–179). Agronomy Monograph No. 9, ASA-SSSA.
15. Sack, L., & Scoffoni, C. (2013). Leaf venation: Structure, function, development, evolution, ecology and applications in the past, present and future. New Phytologist, 198(4), 983–1000. https://doi.org/10.1111/nph.12253
16. Sağlam, N., Doksöz, S., Geboloğlu, N., Şahin, S., & Yılmaz, E. (2015). Agrimol blanket and liquid worm compost application's effects on yield, quality, and plant development in curly leaf salad with different application numbers and doses. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 8(1), 59–61.
17. Schlichting, E., Blume, H. P., & Stahr, K. (1995). Bodenkundliches Praktikum (2nd ed.). Blackwell Wissenschafts-Verlag.
18. Şaltan, Ö., & Ünlü, H. Ö. (2023). Deniz yosunu, solucan gübresi, humik asit uygulamalarının marulda verim ve kalite üzerine olan etkilerinin belirlenmesi. 6th International Agriculture, Environment and Health Congress Proceedings, 61–71.
19. Thomas, G. W. (1996). Soil pH and soil acidity. In A. L. Page, R. H. Miller, & D. R. Keeney (Eds.), Methods of soil analysis: Part 3 - Chemical methods (pp. 475–490). SSSA Book Series 5.
20. Tüzel, Y., Öztekin, G. B., Duyar, H., Eşiyok, D., Kılıç, Ö. G., Anaç, D., & Kayıkçıoğlu, H. H. (2011). Salata-marul yetiştiriciliğinde agryl örtü ve bazı gübrelerin verim, kalite, yaprak besin madde içeriği ve toprak verimliliği özelliklerine etkileri. Tarım Bilimleri Dergisi, 17, 190–203.
21. Unito, G. L. (2023). Nutrient analysis of vermicompost using different feeding media. Agricultural and Biological Research, 39(4), 678–681.
22. Üçok, Z., Demir, H., Sönmez, İ., & Polat, E. (2019). Farklı organik gübre uygulamalarının kıvırcık salatada (Lactuca sativa L. var. crispa) verim, kalite ve bitki besin elementi içeriklerine etkileri. Mediterranean Agricultural Sciences, 32 (Special Issue), 63–68. https://doi.org/10.29136/mediterranean.559120
23. Yavuz, B. (2023). Farklı sulama seviyeleri kullanılarak örtü altında yetiştirilen marulda bazı preparatların kullanımının verim ve kalite parametrelerine etkileri. Yüksek Lisans Yeterlik Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çanakkale.
24. Yusuf, R., Kristiansen, P., & Warwick, N. (2019). Effect of two seaweed products and equivalent mineral treatments on lettuce (Lactuca sativa L.) growth. Journal of Agronomy, 18, 100–106. https://doi.org/10.3923/ja.2019.100.106
25. Zandonadi, D. B., Santos, M. P., Busato, J., Peres, L., & Façanha, A. R. (2014). Plant physiology as affected by humified organic matter. Theoretical and Experimental Plant Physiology, 25, 12–25.
26. Zhang, M., Yao, Y., Tian, Y., Ceng, K., Zhao, M., & Yin, B. (2018). Increasing yield and N use efficiency with organic fertilizer in Chinese intensive rice cropping systems. Field Crops Research, 227, 102–109.