EN
TR
Su ve Tuzluluk Stresinin Mürdümük’te (Lathyrus sativus L.) Bitki Büyüme, Gelişme, Verim ve Su Tüketimi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma farklı su ve tuzluluk stresinin mürdümük (Lathyrus sativus L.) bitkisinin büyüme, gelişme, verim ve su tüketimi üzerine etkilerini araştırmak amacıyla serada yürütülmüştür. Deneme, sulama rejimi ve tuzluluk olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Denemenin tuzluluk kısmında bitkiler beş farklı sulama suyu tuzluluğuna (T0 = 0,65; T1 = 2,0; T2 = 4,0; T3 = 6,0 ve T4 = 8,0 dS/m) tabi tutulmuştur. Denemenin sulama rejimi kısmında ise S0, S1, S2 ve S3 konularına tüketilen suyun sırasıyla % 125’i, % 100’ü, % 75’i ve % 50’si uygulanmıştır. Her konu için ayrılan 8 saksının yarısında mürdümük yeşil ot aşamasında diğer yarısı ise tohum aşamasında hasat edilmiştir. Bitki su tüketimi saksıların tartımı yoluyla belirlenmiştir. Tesadüf parselleri deseninde yürütülen denemede her konu dört kez tekrarlanmıştır. Aşırı su uygulamaları (% 125 konusu), verimde önemli düşüşlere neden olmaz iken su kullanım etkinliğini ve bin tohum ağırlığını düşürmüştür. Kuru ot verimi açısından mürdümüğün kuraklığa karşı ne toleranslı ne de duyarlı olduğu fakat tohum verimi açısından ise son derece toleranslı olduğu belirlenmiştir. Tuzluluğu 2 dS/m’den daha düşük sular, bitki verimi üzerine olumlu etkide bulunmuştur. Kuru ot veriminin 3.06 dS/m eşik toprak tuzluluğundan sonra % 8,24 oranında azaldığı, tohum veriminin ise 2,78 dS/m eşik tuzluluğundan sonra % 10,3 oranında verim kaybettiği belirlenmiştir. Artan tuzlulukla birlikte bitki su tüketimi önemli şekilde azalmıştır. Tohum verimi açısından su kullanma etkinliğinin önemli derecede düşmesi nedeniyle özellikle suyun kısıtlı olduğu yerlerde mürdümüğün kaba yem ihtiyacının giderilmesi için yetiştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim (1954). Diagnosis and Improvement of Saline and Alkali Soils. U. S. Dept. of Agric. No: 60, USA. Ayyıldız M (1990). Sulama Suyu Kalitesi ve Tuzluluk Problemleri. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları: 1196, Ders Kitabı: 344, 282 s, Ankara. Başaran U, Acar Z, Önal Aşcı Ö, Mut H. ve Ayan İ (2007). Mürdümük (Lathyrus Sp.) türlerinin önemi, tarımda kullanım olanakları ve zararlı madde içerikleri. OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 22(1), 139-1
- Bouyoucos (1951). A recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis of soils. Agronomy Journal 43, 435-438.
- Bucks DA, Sammis TW ve Dickey GL (1992). Irrigation for Arid Areas. In:Managament of Farm Irrigation Systems, Hoffman GJ, Howell TA and Solomon KH (Eds), ASAE Monograph Number 9, ASAE 2950 Niles Road.
- Doorenbos J ve Kassam AH (1986). Yield Response to Water. FAO Irrigation and Drainage Paper No: 33, 193 p, Rome.
- Düzdemir O, Ünlükara A ve Kurunç A (2009). Response of cowpea (Vigna unguiculata) to salinity and irrigation regimes. RSZN New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, 37, 271-280.
- Geren H, Okkaoğlu H ve Avcıoğlu R (2011). Mikorizanın farklı tuz (NaCl) konsantrasyonlarında kıbrıs mürdümüğü (Lathyrus ochrus)’nün verim ve bazı fizyolojik özellikleri üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 48 (1), 31
- Hoffman, G ve Shalhevet J (2007). Controlling Salinity. In: Design and Operation of Farm Irrigation Systems. Hoffman G.J, Evans RG, Jensen ME, Martin DL, Elliott R (Eds). ASABE, 2950 Niles Rd., St. Joseph, MI 49085-9659 USA, p. 160-207. Karadağ Y (1999). Bazı Mürdümük (Lathyrus sativus L.) Hatlarının Sitolojik, Morfolojik ve Tarımsal Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. (Doktora Tezi), Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Tokat.
- Katerji N, Van Hoorn JW, Hamdy A, Mastrorilli M ve Karam F (1998). Salinity and drought, a comparison of their effects on the relationship between yield and evapotranspiration. Agricultural Water Management, 36(1998), 45-54.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2013
Gönderilme Tarihi
31 Mart 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 2013 Sayı: 1
APA
Safi, S., Şimşek, H., & Ünlükara, A. (2013). Su ve Tuzluluk Stresinin Mürdümük’te (Lathyrus sativus L.) Bitki Büyüme, Gelişme, Verim ve Su Tüketimi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, 2013(1), 3. https://doi.org/10.13002/jafgu180