İkikara Havzasının Kurak ve Islak Dönemlerinin Bazı Kuraklık İndisleri Yardımıyla Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmada, alanı 13.0 km2 olan Yozgat - Sorgun İkikara Havzasında 1990 - 2004 su yıllarını içeren sürede düşen yağışlar kuraklık bakımından irdelenmiştir. Bu amaçla, Modifiye Fournier İndeksi (FI), Bagnouls-Gaussen Kuraklık İndeksi (BGI), Erosivity İndeks (EI) ve Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) yöntemi kullanılarak ıslak ve kuru (kurak) süreler havza için tespit edilmiştir. Havzanın meteorolojik ıslak ve kuru yıllarında oluşan akımlardaki değişimler incelenmiştir. Ele alınan indeksler, havza akımları dikkate alınarak birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Ele alınan indekslerden Bagnouls – Gaussen İndeksi hariç diğer tüm indeksler meteorolojik kuraklık ile uyumlu şekilde hidrolojik kuraklığı nitelemişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• İkikara
• Yağış
• Akım
• Kuraklık İndeksleri.

Comparison of Dry and Wet Periods with the Help of Some Drought Indexes in İkikara Watershed

Öz

In this study Yozgat – Sorgun İkikara river basins rainfall were investigate for drought from 1990 to 2004 water years. For this purpose, the Modified Fournier Index (MFI), Bagnouls-Gaussen Drought Index (BGI), Erosivity Index (EI) and Standardized Precipitation Index (SPI) were used to determine wet and dry years. The variation of watershed flows which occurred in meteorologically dry and wet years was investigated. Indexes were compared with each other, taking into account for watershed flows. Except Bagnouls Gaussian İndex, all indexes have described hydrological drought in accordance with meteorological drought.

Anahtar Kelimeler

• İkikara
• Rainfall
• Flow
• Drought Indexes.

Kaynakça

1. Agnew C T (1990). Spatial aspects of drought in the Sahel: Journal of Arid Environments,18:279–293.
2. Agnew CT, Warren A (1996). A framework for tackling drought and degradation: Journal of Arid Environments, 33: 309-320.
3. Akar Ö, Oğuz İ (2006). Yozgat – Sorgun İkikara Havzası Yağış ve Akım Karakteristikleri. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları, Yayın No: TAGEM-BB-TOPRAKSU-2006/20.
4. Akar Ö, Oğuz İ ve Yürekli K (2011). II. Ulusal Toprak ve Su Kaynakları Kongresi, Sunulu Bildiri, Cilt: 2, Sy: 639-645, Ankara.
5. IPCC (1996). Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) WGI, Climate Change 1995:The Science of Climate Change, edited by Houghton et al., Cambridge Univ. Press, New York.
6. Kıymaz S, Güneş V, Asar M (2011). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi,Cilt:28, Sayı: 1, Tokat
7. Palmer W C (1965). Meteorological Drought. Research Paper No. 45, U.S. Weather Bureau, Washington, D.C.
8. TEMA Vakfı (2001). Kuraklık Etkilerinin Azaltılmasında Kurağa Dayanıklı Bitki Çeşit Islahı ve Kurak Koşullarda Yetiştirme Tekniği Konulu Toplu Tartışma, Ankara,125s.

9. Türkeş M (1999). “Vulnerability of Turkey to Desertification With Respect to Precipitation and Aridity Conditions”, Turkish Journal of Engineering and Environmental Science, 23: 363-380.
10. Wilhite D A (2000). Drought as a natural hazards: concept and definition. İn: Drought, Global Assesment, Edited Wilhite, D.A, Publ. By Routledge, 3-18.
11. Yürekli K, Oğuz İ, Akar Ö (2013). Artova Ekinli II Gölet Havzasında Uzun Yıllık Yağış Gidişlerinin Kuraklık Açısından İrdelenmesi. Poster Bildiri, III. Ulusal Toprak ve Su Kaynakları Kongresi, Bildiriler Kitabı Sy: 547-550.