Mısırda (Zea mays L.) Kısıtlı Sulama ile Farklı Tane Şekil ve İriliklerinin Verim ve Bazı Verim Unsurları Üzerine Etkisi

Öz

Bu araştırma; hibrit mısırda farklı şekil ve irilikteki tohumların su stresi koşullarında tane verimi ve bazı verim öğeleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2 yıl (2011-2012) yürütülmüştür. Denemede 6 farklı şekil ve iriliğe sahip (SR:küçük yuvarlak, SF:küçük yassı, MR:orta yuvarlak, MF:orta yassı, LR:büyük yuvarlak, LF:büyük yassı) tohum kullanılmış ve iki farklı (%100 tam sulama ve %70 sulama ) sulama konusu uygulanmıştır. Araştırma “tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine” göre kurulmuştur. Araştırmada, tane verimi, bitki boyu, koçanda tane ağırlığı, bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı incelenmiştir. Araştırmanın her iki yılında da koçan tane ağırlığı hariç tohum irilik ve şeklinin denemede incelenen tüm özelliklere etkisi önemli olmamıştır. Ancak, su stresi konusunda ise tane verimi, bin tane ağırlığı, koçanda tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı açısından istatistiki olarak önemli çıkmıştır. Bu araştırma sonuçları, hibrit mısırda tohumluklarının farklı irilik ve şekillerinin tane amaçlı yetiştiricilikte dekara tane verimi ve ele alınan özellikleri önemli olarak etkilemediğinden, tohumculuk tercihinde önemli bir etken olamayacağını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Mısır
• tohum irilik ve şekli
• sulama
• verim

Effect of Seed Sizes and Shapes with Restricted Irrigation on Grain Yield and Some Parameters of Maize (Zea mays L.)

Öz

This research was carried out to determine the performance of grain yield and some parameters of maize seeds in different shape and size under restricted irrigation for two years (2011-2012). Under this study, 6 different shapes and sizes (SR:small-round, SF:small-flat, MR:medium-round, MF:medium-flat, LR:large-round, LF:large-flat) seeds were used and two different irrigation types (%100 full-irrigation and %70 irrigation ) were applied. The resarch was arranged in a randomized block split plot design. In this study, grain yield, thousand kernel weight, kernel weight per ear, test weight and plant height were investigated. Kernel shape and size were not significant for grain yield and the other traits which are investigated for both years except kernel weight per ear, whereas restricted irrigation was significant for grain yield, thousand kernel weight, kernel weight per ear and test weight, except plant height. According to the results, the grain yield and the other controlled traits were not affected by kernel shape and size and it wasn’t important as grain production.

Anahtar Kelimeler

• Maize
• seed sizes and shapes
• irrigation
• yield

Kaynakça

1. Anonim (2014). Konya Toprak Su ve Çölleşme İle Mücadele Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Karapınar Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezi İklim İstasyonu. Karapınar-Konya.
2. Anderson EL, Kamprath EJ, Moll RH and Jackon WA (1984). Effect of N fertilization on silk synchrony, ear number and growth of semiprofilic maize genotypes. Crop Science, 24: 663-666.
3. Biber Ç ve Kara T (2006). Mısır bitkisinin bitki su tüketimi ve kısıtlı sulama uygulamaları. Ondokuz Mayıs Üniv. Zir. Fak. Dergisi, 21:140-146.
4. Burris JS, Hicks DR and Wikner J (1984). Seed corn guality and size. Purdue Univ.Coop. Ext. Serv. NCH- 16.
5. Chaudhry AU and Ulah MI (2001). Influence of seed size on yield, yield component and quality of three maize genotypes. Journal of Biological Sciences, 1:150-151.
6. Eichelberger KD, Lambert RJ, Below FE and Hegeman RH (1989). Divergent phenotypic recurrent selection for nitrat reductase activity in maize. II. Efficient use of fertilizer nitrogen. Crop Sci., 29: 1398-1400.
7. Gençoğlan C ve Yazar A (1996). Kısıntılı su uygulamalarının mısır verimine ve su kullanım randımanına etkileri. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 23: 233-241.
8. Graven LM and Carter PR (1990). Seed size/shape and tillage system effects on corn growth and grain yield. Puplished in J. Prod. Agric., 3 : 445-452.

9. Kalaycı M (2005). Örneklerle Jump kullanımı ve tarımsal araştırma için varyans analiz modelleri. Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları No:21. Eshişehir.
10. Kanber R, Yazar A ve Eylen M (1990). Çukurova koşullarında buğdaydan sonra yetiştirilen ikinci ürün mısırın su-verim ilişkisi. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tarsus Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları: Genel Yayın No: 173, Rapor Serisi No: 108.
11. Kara B (2011). Effect of seed size and shape on grain yield and some ear characteristics of maize. Res. On Crops, 12: 680-685.
12. Kırbaş A (2009). Farklı tohum iriliği ve şekillerinin silajlık hibrit mısırda verim ve bazı verim öğeleri üzerine etkileri. Selçuk Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
13. Kieselbach TA (1987). Effects of age, size and source of seed on the corn crop. Nebreska Agriculture Experiment. Stn. Bull. pp. 305.
14. Kim TH, Hampton JG, Opara L, Hardacre AK and MacKay B (2002). Effects of grain size, shape and hardness on drying rate and the occurrence of stress cracks. J. Sci.Food and Agric. 8:1232-1239.
15. Montgomery E G (1911). Correlation studies in corn in 24 the Annual Report. Agricultural Experiment Station, Nebraska, 109-159.
16. Moll RH, Kamprath EJ and Jackson WA (1982). Analysis and interpretation of factors which contribute to efficiency of nitrogen utilization. Agronomy Journal, 74: 562-564.
17. Muchena SC and Grogan CO (1977). Effect of seed size on germination of corn (Zea mays) under simulated water stress conditions. Canadian J. Plant Sci., 57: 921-923.
18. Nielsen RL (1996). Seed size, seed quality, and planter adjustments. Agronomy Department, Purdue University, West Lafayette, IN, 47: 907-1150.
19. Ülger AC (1986). Değişik azot dozlarının tek melez at dişi mısır genotiplerinde tepe püskülü çıkarma süresi ve tane verimine etkisi. Çukurova Üniv. Ziraat Fakültesi Dergisi, 13: 165-174.
20. Sade B (1987). Çumra ilçesi sulu şartlarında bazı melez mısır çeşitlerinin önemli zirai karakterleri üzerinde araştırmalar. Selçuk Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, Konya.
21. Swank JC, Below FE, Lambert RJ and Hageman RH (1983). Interaction of carbonand nitrogen metabolism the productivity of maize. Plant Physiol., 70: 1185-1190.
22. Taylor T (2003). Utilizing small seed corn. Technical Research–A Publication of the Seeds Agronomy Department 75: 55.
23. TÜİK (2013). İstatistiki göstergeler. www.tuik.gov.tr (Erişim Tarihi: 25.11.2014).