Printmaking With International Criteria

Öz

Printmaking is the general name given to works that have the value of being “unique” despite of the reproduction aspect the visual image created by the artist through a master. The definition and acceptance of the uniqueness with international criteria and principles has been realized after long and controversial processes.

By evaluating the conditions of the printing tradition, the existence and responsibility of the artist at every stage of the design and printing process were highlighted in the whole of the principles that emerged for the first time in France. Particularly, with the developments in lithography, all the features of the paintwork began to be visible in printing. Due to its reproduction feature, it has made it easier for collectors and art lovers to own works compared to painting. However, in another aspect, “reproducibility” has raised the question of what is original, and the debate on authenticity has continued for decades.

The experimental work opportunities and the variety of visual effects it offers to the artist ensured that printmaking is always up-to-date. Unique Printmaking has been integrated with technique and material and accepted by the society as an artistic expression tool thus the discussions of originality have come to an end. The historical development of these debates and the lack of sufficient Turkish resources for the definition of the original printmaking have been a factor in the emergence of the research. The aim of the study is to contribute to the understanding of the originality criterion by considering the historical development of printmaking in terms of the distinction between printmaking and reproduction.

The terminology related to the definition of printmaking was first developed in Europe in the 19th century, the principles and criteria set forth by the joint work of artists and collectors at the beginning of the 20th century gained an international character and were effective in finding the value it deserves. In the research, these criteria were tried to be limited by purifying the history as much as possible from foreign sources and a small number of Turkish sources. The fact that printmaking’s “original creation” quality is recognized with its legal dimensions is hard earned, but it is seen as a valuable result that describes printmaking as an artistic production area.

 

Anahtar Kelimeler

• Printmaking
• Print
• Original Print

Uluslararası Ölçütleriyle Özgün Baskıresim

Öz

Baskıresim, sanatçı tarafından oluşturulan görsel imgenin, bir kalıp aracılığıyla çoğaltılması ve buna rağmen “biricik olma” değeri taşıyan eserlere verilen genel addır. Biricik olma özelliğinin uluslararası ölçütlerle ve ilkelerle betimlenmesi ve kabul görmesi tartışmalı, uzun süreçler sonunda gerçekleşmiştir.

Baskı geleneğinin koşulları değerlendirilerek, ilk kez Fransa’da ortaya çıkan ilkeler bütününde, tasarım ve basım sürecinin her evresinde sanatçının varlığı ve sorumluluğu ön plana çıkarılmıştır. Özellikle, litografideki gelişmelerle boyaresmin bütün özellikleri baskıda görünür olmaya başlamıştır. Çoğaltma özelliği nedeniyle, koleksiyoner ve sanatseverin boyaresme kıyasla eser sahibi olmasını kolaylaştırmıştır. Ancak başka bir yönüyle, “çoğaltılabilir olma” neyin özgün olduğu sorusunu gündeme getirmiş, orijinallik tartışmaları on yıllarca sürmüştür.

Sanatçıya sunduğu deneysel çalışma olanakları ve görsel etki çeşitliliği baskıresmin her daim güncel olmasını sağlamıştır. Özgün Baskıresim günümüzde, teknik ve malzemeyle bütünleşmiş, sanatsal bir ifade aracı olarak toplumda kabul görmüş, orijinallik tartışmaları da son bulmuştur. Bu tartışmaların tarihi gelişimi ve Özgün Baskresmin tanımlanmasında yeterli Türkçe kaynakların bulunamayışı, araştırmanın ortaya çıkmasında etken olmuştur. Çalışmada amaç baskıresmin tarihsel gelişimini, baskıresim ve reprodüksiyon ayrımı açısından ele alarak, özgünlük kriterinin anlaşılmasına katkı sağlamaktır.

Baskıresmin tanımıyla ilgili terminoloji ilk olarak Avrupa’da 19. yüzyılda geliştirilmiş, 20. Yüzyıl başlarında sanatçılar ve koleksiyonerlerin ortak çalışmalarıyla ortaya konan ilkeler ve ölçütler bütünü uluslararası bir nitelik kazanmış, baskıresmin hak ettiği değeri bulmasında etkili olmuştur. Araştırmada bu kriterler, yabancı kaynaklar ve az sayıdaki Türkçe kaynaktan mümkün olduğunca tarihçeden arındırılarak sınırlandırılmaya çalışılmıştır. Baskıresmin “özgün eser” niteliğinin hukuki boyutlarıyla da tanınmış olması zor kazanılmış ancak baskıresmi sanatsal bir üretim alanı olarak betimleyen değerli bir sonuç olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Baskıresim
• Özgün Baskı
• Baskı

Kaynakça

1. Aslıer, M. ve Özsezgin K. (1989). Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı, Cilt.4, İstanbul: Tiglat Basımevi.
2. Ayan, H. M. (2007). Sosyolojik Açıdan Özgün Baskıresim Sanatının Bugünkü Durumu İle İlgili Profesyonel Sanatçıların Görüşlerinin İncelenmesi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
3. Esmer, H. (2011). Türkiye’de Baskıresme Bakmak, Kişisel Web Sitesi, Elde edilme tarihi: 25.01.2022, https://hayriesmer.com/makale/turkiye-de-baskiresme-bakmak/81?ln=tr).
4. Fırıncı, M. (2013). Dijital çağda geleneksel baskıresim ve teknikler arası geçiş (melezleşme), Anadolu Üniversitesi, Sanat & Tasarım Dergisi, Cilt 4, Sayı 4, s.s., 127-135.
5. Gombrich, E. H. (1992). Sanatın Öyküsü, Çev. Bedrettin Cömert, İstanbul: Remzi Kitabevi.
6. Grabowski B. ve Fick B. (2009). Baskıresim, Çev. Simber Atay Eskier & Arif Ziya Tunç, İzmir: Karakalem Kitabevi.
7. İlbeyi, G. (1994). “Baskıresim”, Anadolu Üniversitesi, Anadolu Sanat Dergisi, Sayı 2, Aralık, s.s., 57-64.
8. İmoga. (2022, Ocak). İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi. (Web Sitesi). Baskıresim Nedir?, Elde edilme tarihi: 23.01.2022, https://www.imoga.org/tr/what-are-we-doing/what-is-print-picture

9. Kara, E. (2010). Resim Sanatı Bağlamnda Litografi, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Resim Ana Sanat Dalı, Resim Programı, İstanbul.
10. Keser, N.(2009). Sanat Sözlüğü, İstanbul: Ütopya Yayınevi.
11. Kıran, H. (2016). Çağdaş Baskıresim Sanatına Genel Bir Bakış, Anadolu Üniversitesi, Sanat & Tasarım Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, s.s., 54-77.
12. Limon, B. (2011). Çağdaş Özgün Baskı Resim Sanatında Politik Söylemler, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı, Konya.
13. Tekcan Tomba, E. (2001). Türkiye’de Özgün Baskının Gelişimi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Grafik Ana Sanat Dalı, Grafik Tasarımı Programı,. İstanbul.