Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

An Examination of the Union of Textiles and Art in Public Spaces: The Case of Janet Echelman

Yıl 2025, Sayı: 16, 10 - 29, 31.12.2025

Öz

In contemporary times, fiber art has gained diversity by paving the way for applications across various disciplines and has become a preferred medium for artists to express their concerns. As artists transform textile materials with modern interpretations, their exhibition spaces have also evolved, shifting from enclosed indoor settings to open outdoor environments.

Within the scope of this study, Janet Echelman, who creates permanent sculptures using textile materials in public open spaces, is examined. Specifically, the research analyzes the artist’s first permanent work, “She Changes” (Portugal, 2005), and her recent permanent work, “Current” (2023). These works are investigated through questions regarding the semantic and physical connections established with the space, the artist’s approach and perspective toward the location, the relationship between the viewer and the artwork, and the compatibility between the space and the artwork. A literature review was conducted within the conceptual framework.

The aim of this research is to determine the harmony of 21st-century fiber art works—which have evolved into permanent open-air exhibition forms—with their surrounding spaces, and to explore how the bond established with the viewer and the dimension of meaning have transformed. It was determined that the artist's works gain meaning by considering spatial characteristics, and this meaning is concretely perceived, interpreted, and embraced by the audience. Consequently, the study analyzes the extent to which works created with textile materials, by adopting an artistic language, are effective in forming an aesthetic narrative within public open spaces.

Kaynakça

  • Açıkel, B., ve Oraç, E. (2021). Kamusal Sanat Çalışmalarının Kentsel Dokuya ve Topluma Etkisi. European Journal of Educational and Social Sciences, 6(2), 207-218.
  • Akbostancı, İ. (1999). Plastik Sanatlarda Tekstilin Yeri, Sanatta Yeterlik Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü̈, Tekstil Anasanat Dalı.
  • Akbostancı, İ. (2012). 21. Yüzyıl Lif Sanatında Teknoloji Etkisi, Odessa-1. Uluslararası Sanat Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (s. 10) 1. Basım, İstanbul: İstanbul Kemerburgaz Maatbası
  • Akdemir, N. (2016). Tekstil Sanatında Gelenekselden Çağdaşa Biçimsel Değişim. Art-e Sanat Dergisi, 9(17), 221-232.
  • Arslan, C. (2011). Kamusal Alanda Lif Sanatları. Akdeniz Sanat Dergisi, cilt 4, sayı 7, s. 40-43.
  • Can, Kemal (Ed.). Çevrede Lif Sanatı Sergisi, Karma Sergi Kataloğu. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü. 5-20 Haziran 2009.
  • Eberhard Cotton, G. (2016). The Lausanne International Taperstry Biennials, Handbook Textile Culture. Ed. Janis Jefferies, Diana Wood Conroy, Hazel Clark. Bloomsbury Publishing, p. 349-361. ISBN: 978-08678-775-0. https://books.google.com.tr/books?id=XbK6CgAAQBAJ&pg=PA349&dq=The+Lausanne+International+Taperstry+Biennials&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwir6vG85cn8AhVRvEDHa4hBSgQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=The%20Lausanne%20International%20Taperstry%20Biennials&f=false, Erişim tarihi: 07.01.2024.
  • Erzurumlu Jorayev, Ö. (2019). Tapestry Sanatı ve Türkiye’de Gelişim Süreci. Sanat - Tasarım Dergisi, (10), 47-54. https://doi.org/10.35333/Sanat.2019.88
  • Fischer, E. (2018). Sanatın Gerekliliği. (7. Basım). (Çev. Cevat Çarpan). İstanbul: Sözcükler Yayınları.
  • Girgin, F. (2013). Çağdaş Sanatta, Sanatın Malzemesi Olarak Mekân. Akdeniz Sanat, 6(11).
  • Kagan, M. (1993). Estetik ve Sanat Dersleri. Ankara: İmge Yayınları.
  • Kalaycı, E., Avinç, O.O., ve Yavaş, A. (2016). Yüksek performanslı polietilen (HPPE) lifleri. Marmara Fen Bilimleri Dergisi, 28(1), 13-34. https://doi.org/10.7240/mufbed.51868
  • Karayılmazlar, A.S. ve Çelikyay, H.S. (2018). Kentlerde Kamusal Alanların Tasarımı ve Önemi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 83-90.
  • Koç, Y. (1994). Mekân ve Nesne. Felsefe Arşivi, (29), 13-20. https://www.acarindex.com/pdfler/acarindex-577f9b89-c33f.pdf , Erişim tarihi: 07.01.2024.
  • Küre, S. (2022). Mekân İlişkisi Bağlamında; Tekstil Malzemesinin Sanat Ürünü̈ Olarak Kullanılması ve Enstalasyon Kavramı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi Lisansüstü̈ Eğitim Enstitüsü̈ İç Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Öçalan. (2007). Çağdaş Sanatta Bir Anlatım Dili Olarak Video ve Enstalasyon, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü̈ Resim Anabilim Dalı, Sakarya.
  • Öngen, A.G. (2016). Geleneksel Tekstil Teknikleri Işığında Günümüzün Giyilebilir Sanat Algısı, İdil Dergisi, 5(24), 1237-1254.
  • Özcan, N., ve Alp, K.Ö. (2020). Güncel Sanatta Tekstil Heykellerin Temsil Niteliği. Art-e Sanat Dergisi, 13(25), 334-342. Özkendirici, B. (2018). Çağdaş Sanat Malzemesi Olarak İplik. Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(1), 208-224. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.510552.
  • Sakalauskaite, J. (2011). Lif Sanatı’nın Kavramsal Sanatla İlişkisi. Akdeniz Sanat, 4(7).
  • Sutton, G. (Ed.). (2025). Radical softness: The responsive art of Janet Echelman. Chronicle Books; Princeton Architectural Press.
  • Tok Dereci, V. (2014). Doku’nuşlar’ Tekstil Sergisi Üzerinden Tekstil Sanatında Mekân, Malzeme, Biçim İlişkisi. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, (12), 53-63.
  • Toluyağ, D. (2020). Sanat Pratiğinde Enstalasyon, Mekân ve Nesne. Akademik Sanat Dergisi, 5(11), 101-114.
  • Türkant, B. (2009). Uluslararası teknik tekstil ve nonwoven fuarı kapsamında teknik tekstil sempozyumu ve EURATEX forumu özet notu. İTKİB Genel Sekreterliği.
  • Yağan, Ş. (1978). Türk El Dokumacılığı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Yaldızbaş, K.N., ve Alp, K.Ö. (2023). 21. Yüzyılda Güncel Lif Sanatı ve Enstalasyon Örnekleri. Art-e Sanat Dergisi, 16(31), 514-537. https://doi.org/10.21602/sduarte.1268051.
  • Yetik, S. (2009). 20. ve 21. Yüzyıllarda Türk Resim Sanatında Tekstil Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü̈ Tekstil Bilimleri Anabilim Dalı Tekstil Tasarımı Bilim Dalı, İstanbul.
  • URL 1. Ted Talk (2011). https://www.echelman.com/lectures (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • URL 2. https://www.echelman.com/biography (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • URL 3. https://www.echelman.com/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 08.01. 2024).
  • URL 4. https://www.contender.co.uk/Category/Gore_Tenara_Sewing_Thread/164 (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 5. https://www.sciencedirect.com/topics/engineering/mesh-fabric (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 6. https://www.gore.com/products/eptfe-fiber-filament (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 7. https://www.gore.com/products/sewing-thread-outdoor-marine (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 8. https://www.echelman.com/current-columbus (Erişim Tarihi: 08.01. 2024).
  • URL 9. https://www.columbusmuseum.org/current/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 1. She Changes yapım aşamaları 1. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 2. She Changes yapım aşamaları 2. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 3. She Changes malzeme detay. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 4. She Changes. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 5. Current, 2023, Ohio, Columbus. https://www.dezeen.com/2023/06/19/janet-echelman-fibre-sculpture-columbus/(Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 6. Current Çizimi ve MAP görünümü. https://www.dispatch.com/story/business/2021/12/09/janet-echelmans-columbus-sculpture-would-hang-over-high-street/6438970001/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024). https://www.columbusnavigator.com/janet-echelman-sculpture-columbus/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 7. Current yapım aşaması ve gece görünümü. https://www.columbusmuseum.org/current/) (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 8. Current (alttan çekim). https://www.columbusnavigator.com/janet-echelman-sculpture-columbus/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024).

Kamusal Alanda Tekstil ve Sanat Birlikteliği Üzerine Bir İnceleme: Janet Echelman Örneği

Yıl 2025, Sayı: 16, 10 - 29, 31.12.2025

Öz

Günümüzde lif sanatı, farklı disiplinlerde kullanıma yol açarak çeşitlilik kazanmış ve sanatçının, endişesini ortaya koymak için tercih ettiği bir malzeme olmuştur. Tekstil malzemesini modern bir yorum ile dönüştüren sanatçıların mekanları da değişerek kapalıdan açığa doğru gelişim göstermiştir.
Çalışma kapsamında kamusal bir açık mekanda tekstil malzemesiyle oluşturduğu kalıcı heykelleri bulunan Janet Echelman araştırılmıştır. Bu araştırma sonucunda ise konu olarak sanatçının 2005 yılında Portekiz’de yapmış olduğu “She Changes” adlı ilk kalıcı eseri ve 2023 yılında yaptığı “Current” adlı son kalıcı eseri, mekanla kurduğu anlamsal ve fiziksel bağ, sanatçının mekana yaklaşımı ve bakış açısı, izleyici ile eser arasındaki ilişki ve mekan eser arasındaki uyumluluk sorularıyla incelenmiştir. Kavramsal çerçevede literatür taraması yapılmıştır. Araştırmanın amacını, 21. Yüzyıl lif sanatının açık alanda kalıcı olarak sergileme biçimine dönüşen eserlerin mekan ile uyumunu saptayarak, izleyici ile kurduğu bağın ve anlam boyutunda ne şekilde değişim gösterdiği oluşturmaktır. Sanatçının eserlerinde, mekânsal özellikler gözetilerek bir anlam kazandığı ve bu anlamın, izleyenler tarafından somut olarak görülüp yorumlandığı ve aynı şekilde onlar tarafından benimsendiği tespit edilerek, tekstil malzemesiyle oluşan eserlerin, sanatsal bir dile bürünerek, açık alanda yaratılan bir estetik anlatı oluşumunda ne derece etkili olduğu analiz edilmiştir.

Kaynakça

  • Açıkel, B., ve Oraç, E. (2021). Kamusal Sanat Çalışmalarının Kentsel Dokuya ve Topluma Etkisi. European Journal of Educational and Social Sciences, 6(2), 207-218.
  • Akbostancı, İ. (1999). Plastik Sanatlarda Tekstilin Yeri, Sanatta Yeterlik Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü̈, Tekstil Anasanat Dalı.
  • Akbostancı, İ. (2012). 21. Yüzyıl Lif Sanatında Teknoloji Etkisi, Odessa-1. Uluslararası Sanat Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (s. 10) 1. Basım, İstanbul: İstanbul Kemerburgaz Maatbası
  • Akdemir, N. (2016). Tekstil Sanatında Gelenekselden Çağdaşa Biçimsel Değişim. Art-e Sanat Dergisi, 9(17), 221-232.
  • Arslan, C. (2011). Kamusal Alanda Lif Sanatları. Akdeniz Sanat Dergisi, cilt 4, sayı 7, s. 40-43.
  • Can, Kemal (Ed.). Çevrede Lif Sanatı Sergisi, Karma Sergi Kataloğu. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü. 5-20 Haziran 2009.
  • Eberhard Cotton, G. (2016). The Lausanne International Taperstry Biennials, Handbook Textile Culture. Ed. Janis Jefferies, Diana Wood Conroy, Hazel Clark. Bloomsbury Publishing, p. 349-361. ISBN: 978-08678-775-0. https://books.google.com.tr/books?id=XbK6CgAAQBAJ&pg=PA349&dq=The+Lausanne+International+Taperstry+Biennials&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwir6vG85cn8AhVRvEDHa4hBSgQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=The%20Lausanne%20International%20Taperstry%20Biennials&f=false, Erişim tarihi: 07.01.2024.
  • Erzurumlu Jorayev, Ö. (2019). Tapestry Sanatı ve Türkiye’de Gelişim Süreci. Sanat - Tasarım Dergisi, (10), 47-54. https://doi.org/10.35333/Sanat.2019.88
  • Fischer, E. (2018). Sanatın Gerekliliği. (7. Basım). (Çev. Cevat Çarpan). İstanbul: Sözcükler Yayınları.
  • Girgin, F. (2013). Çağdaş Sanatta, Sanatın Malzemesi Olarak Mekân. Akdeniz Sanat, 6(11).
  • Kagan, M. (1993). Estetik ve Sanat Dersleri. Ankara: İmge Yayınları.
  • Kalaycı, E., Avinç, O.O., ve Yavaş, A. (2016). Yüksek performanslı polietilen (HPPE) lifleri. Marmara Fen Bilimleri Dergisi, 28(1), 13-34. https://doi.org/10.7240/mufbed.51868
  • Karayılmazlar, A.S. ve Çelikyay, H.S. (2018). Kentlerde Kamusal Alanların Tasarımı ve Önemi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 83-90.
  • Koç, Y. (1994). Mekân ve Nesne. Felsefe Arşivi, (29), 13-20. https://www.acarindex.com/pdfler/acarindex-577f9b89-c33f.pdf , Erişim tarihi: 07.01.2024.
  • Küre, S. (2022). Mekân İlişkisi Bağlamında; Tekstil Malzemesinin Sanat Ürünü̈ Olarak Kullanılması ve Enstalasyon Kavramı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi Lisansüstü̈ Eğitim Enstitüsü̈ İç Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Öçalan. (2007). Çağdaş Sanatta Bir Anlatım Dili Olarak Video ve Enstalasyon, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü̈ Resim Anabilim Dalı, Sakarya.
  • Öngen, A.G. (2016). Geleneksel Tekstil Teknikleri Işığında Günümüzün Giyilebilir Sanat Algısı, İdil Dergisi, 5(24), 1237-1254.
  • Özcan, N., ve Alp, K.Ö. (2020). Güncel Sanatta Tekstil Heykellerin Temsil Niteliği. Art-e Sanat Dergisi, 13(25), 334-342. Özkendirici, B. (2018). Çağdaş Sanat Malzemesi Olarak İplik. Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(1), 208-224. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.510552.
  • Sakalauskaite, J. (2011). Lif Sanatı’nın Kavramsal Sanatla İlişkisi. Akdeniz Sanat, 4(7).
  • Sutton, G. (Ed.). (2025). Radical softness: The responsive art of Janet Echelman. Chronicle Books; Princeton Architectural Press.
  • Tok Dereci, V. (2014). Doku’nuşlar’ Tekstil Sergisi Üzerinden Tekstil Sanatında Mekân, Malzeme, Biçim İlişkisi. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, (12), 53-63.
  • Toluyağ, D. (2020). Sanat Pratiğinde Enstalasyon, Mekân ve Nesne. Akademik Sanat Dergisi, 5(11), 101-114.
  • Türkant, B. (2009). Uluslararası teknik tekstil ve nonwoven fuarı kapsamında teknik tekstil sempozyumu ve EURATEX forumu özet notu. İTKİB Genel Sekreterliği.
  • Yağan, Ş. (1978). Türk El Dokumacılığı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Yaldızbaş, K.N., ve Alp, K.Ö. (2023). 21. Yüzyılda Güncel Lif Sanatı ve Enstalasyon Örnekleri. Art-e Sanat Dergisi, 16(31), 514-537. https://doi.org/10.21602/sduarte.1268051.
  • Yetik, S. (2009). 20. ve 21. Yüzyıllarda Türk Resim Sanatında Tekstil Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü̈ Tekstil Bilimleri Anabilim Dalı Tekstil Tasarımı Bilim Dalı, İstanbul.
  • URL 1. Ted Talk (2011). https://www.echelman.com/lectures (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • URL 2. https://www.echelman.com/biography (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • URL 3. https://www.echelman.com/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 08.01. 2024).
  • URL 4. https://www.contender.co.uk/Category/Gore_Tenara_Sewing_Thread/164 (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 5. https://www.sciencedirect.com/topics/engineering/mesh-fabric (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 6. https://www.gore.com/products/eptfe-fiber-filament (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 7. https://www.gore.com/products/sewing-thread-outdoor-marine (Erişim Tarihi: 27.12. 2025).
  • URL 8. https://www.echelman.com/current-columbus (Erişim Tarihi: 08.01. 2024).
  • URL 9. https://www.columbusmuseum.org/current/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 1. She Changes yapım aşamaları 1. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 2. She Changes yapım aşamaları 2. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 3. She Changes malzeme detay. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 4. She Changes. https://www.echelman.com/#/project/she-changes/ (Erişim Tarihi: 24.11.2023).
  • Görsel 5. Current, 2023, Ohio, Columbus. https://www.dezeen.com/2023/06/19/janet-echelman-fibre-sculpture-columbus/(Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 6. Current Çizimi ve MAP görünümü. https://www.dispatch.com/story/business/2021/12/09/janet-echelmans-columbus-sculpture-would-hang-over-high-street/6438970001/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024). https://www.columbusnavigator.com/janet-echelman-sculpture-columbus/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 7. Current yapım aşaması ve gece görünümü. https://www.columbusmuseum.org/current/) (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
  • Görsel 8. Current (alttan çekim). https://www.columbusnavigator.com/janet-echelman-sculpture-columbus/ (Erişim Tarihi: 05.01.2024).
Toplam 43 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Güzel Sanatlar, Görsel Sanatlar (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Tuğçe Günaydin Sinir 0000-0003-4700-4343

Gönderilme Tarihi 1 Aralık 2025
Kabul Tarihi 30 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA Günaydin Sinir, T. (2025). Kamusal Alanda Tekstil ve Sanat Birlikteliği Üzerine Bir İnceleme: Janet Echelman Örneği. Görünüm(16), 10-29.