Becoming-light in the Works of Anthony McCall and James Turrell

Öz

This study aims to review the selected works from Anthony McCall’s works called Solid Light and James Turrell’s works which is created in the series of Ganzfeld within the framework of Deleuze and Guattari’s philosophy of becoming and introduce the concept of becoming-light as a becoming-other.

 

Deleuze and Guattari’s philosophy of becoming opposes Cartesian thought because experience isn’t something can be grounded on being or subject; experience is a becoming, a flow of experiences. Approaching experience as experience of subject means ignoring the experience, becomings of plant or animal, in short everything that’s nonhuman. Also shouldn’t be forgotten that human perception constructs the world of extended objects by contracting of flows of becomings, extracting beings from becomings.

 

Art in philosophy of Deleuze and Guattari aims to create new forms of perception that goes beyond human experience. Art, through becoming-others, enables viewer-participant to perceive world, life from perspective of other. Approaching works of Anthony McCall and James Turrell through these ideas of philosophy of becoming offers new perspective on light art.

 

In Anthony McCall’s works light appears in solid form and in James Turrell’s works light constantly shifts color and becomes the void that swallows space itself. In human perception, light should illuminate the world of extended objects, make objects and spaces visible and give them color. In the works of both artists, light doesn’t fit these definitions of light in human perception; it exhibits an anomaly that resists these definitions. It’s this anomaly which makes Anthony McCall’s and James Turrell’s lights a becoming. Besides that the zone of indiscernibility emerges between light and space; light and space meets in their common zone which is space-time. While light’s becoming-space, space joins becoming-light.

 

In conclusion, by joining the compound of percepts and affects that creates the artwork the viewer-participant is drawn into becoming of light, into a becoming-light. The works of Anthony McCall and James Turrell are now defined by viewer-participant’s experience of seeing the world through the position of light, being fascinated by it’s movements and becomings and experiencing the continuity and mode of existence of light.

Anahtar Kelimeler

• Light art
• Becoming
• Becoming-light
• Anthony McCall
• James Turrell
• Deleuze and Guattari

Anthony McCall ve James Turrell'ın İşlerinde Işık-Oluş

Öz

Bu çalışma Anthony McCall’un Solid Light olarak adlandırdığı işleri ve James Turrell’ın Ganzfeld serisi kapsamında ürettiği işleri arasından seçilen örnekleri Deleuze ve Guattari’nin oluş felsefesi çerçevesinde incelemeyi ve bir öteki-oluş olarak ışık-oluş kavramını önermeyi amaçlamaktadır.

 

Deleuze ve Guattari’nin oluş felsefesi insan deneyimini merkeze koyan Kartezyen düşünceye karşı çıkar çünkü deneyim bir varlığa veya özneye atfedilebilecek bir şey değildir; deneyim oluştur, deneyimler akışıdır. Deneyimin bir öznenin deneyimi olarak ele alınması bir bitkinin ya da hayvanın, kısacası insansı olmayan her şeyin deneyiminin, oluşlarının göz ardı edilmesi anlamına gelir. Bunun yanı sıra insan algısının oluşları daraltarak uzamsal nesneler dünyasını oluşturduğu, oluşlardan varlıklar çıkarttığı unutulmamalıdır.

 

Deleuze ve Guattari’nin felsefesinde sanat insan deneyiminin ötesinde yeni algılama biçimleri oluşturmayı hedefler. Sanat, öteki-oluşlar aracılığıyla, izleyici-katılımcının ötekinin konumundan dünyayı, hayatı algılamasını sağlar. Anthony McCall ve James Turrell’ın işlerinin oluş felsefesinin bu düşünceleriyle ele alınması ışık sanatına yeni bir bakış açısı kazandırır.

 

Anthony McCall’un işlerinde ışık katı bir formdadır ve James Turrell’ın işlerinde ise ışık sürekli renk değiştirir ve mekânı yutan boşluğun kendisi haline gelir. İnsan algısında ışık uzamsal nesneler dünyasını aydınlatmalı, nesneleri ve alanları görünür kılmalı ve onlara renk vermelidir. İki sanatçının işlerinde de ışık, ışığın insan algısındaki bu tanımlarına uymaz; bu tanımlamalara direnen bir aykırılık gösterir. Anthony McCall ve James Turrell’ın ışıklarını bir oluş yapan şey bu aykırılıktır. Bunun yanında ışık ve mekân arasında ayırt edilmezlik bölgeleri ortaya çıkar; ışık ve mekân ortak bölgeleri olan uzay-zamanda buluşur. Işığın mekân-oluşunun yanında mekân da ışık-oluşa katılır.

 

Sonuç olarak, sanat yapıtını oluşturan algılamlar ve duygulamlar bileşiğine dahil olmasıyla izleyici-katılımcı da ışığın oluşuna, bir ışık-oluşa kapılır. Anthony McCall ve James Turrell’ın işleri artık izleyici-katılımcının ışığın konumundan dünyayı görmesiyle, ışığın hareketlerine ve oluşuna dair bir hisse kapılmasıyla, ışığın sürekliliğini ve varoluş biçimini deneyimlemesiyle tanımlanır.

Anahtar Kelimeler

• Işık sanatı
• Oluş
• Işık-oluş
• Anthony McCall
• James Turrell
• Deleuze ve Guattari

Kaynakça

1. Colebrook, C. (2013). Gilles Deleuze (C. Soydemir, Çev.; 3. bs.). Doğu Batı Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 2002).
2. Deleuze, G. (2009). Francis Bacon - Duyumsamanın Mantığı (C. Batukan ve E. Erbay, Çev.). Norgunk Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 1981).
3. Deleuze, G. (2013). Kritik ve Klinik (İ. Uysal, Çev.; 2. bs.). Norgunk Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi: 1993).
4. Deleuze, G. (2017) Fark ve Tekrar (B. Yalım ve E. Koyuncu, Çev.). Norgunk Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 1968).
5. Deleuze, G., & Guattari, F. (2023) Kapitalizm ve Şizofreni 2 - Bin Yayla (E. Sünter, Çev.). Norgunk Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 1980).
6. Deleuze, G., & Guattari, F. (2023), Felsefe Nedir? (T. Ilgaz, Çev.; 14. bs.). Yapı Kredi Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 1991).
7. Deleuze, G., & Parnet, C. (2016). Diyaloglar (A. Akay, Çev.). Bağlam Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 1996).
8. McCall, A. (2005). You and I Horizontal [Yerleştirme]. SFMOMA, San Francisco, Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri. https://www.anthonymccall.com/solid-light-works (Erişim Tarihi: 10.04.2026).

9. McCall, A. (2006). Between You and I [Yerleştirme]. Peer/The Round Chapel, Londra, İngiltere. https://www.anthonymccall.com/solid-light-works (Erişim Tarihi: 10.04.2026).
10. McCall, A. (2009). Meeting You Halfway (II) [Yerleştirme]. Art Gallery of New South Wales, Sidney, Avustralya. https://www.anthonymccall.com/solid-light-works (Erişim Tarihi: 10.04.2026).
11. McCall, A. (2024-2025). Anthony McCall: Solid Light [Sergi]. Tate Modern, (2024-2025). Tate Modern, Londra, İngiltere. https://www.tate.org.uk/whats-on/tate-modern/anthony-mccall (Erişim Tarihi: 10.04.2026).
12. O’Doherty, B. (2019). Beyaz Küpün İçinde - Galeri Mekânının İdeolojisi (A. Antmen, Çev.; 4. bs.). Sel Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 2000).
13. Rajchman, J. (2000/2013). Deleuze Bağlantıları. (B. Şannan, Çev.). Bağlam Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 2000).
14. Sutton, D., & Martin-Jones, D. (2013). Yeni Bir Bakışla Deleuze (M. Özbank ve Y. Başkavak, Çev.). Kolektif Kitap Bilişim ve Tasarım. (Orijinal eserin yayın tarihi 2008).
15. Turrell, J. (1991). Perfectly Clear [Yerleştirme]. MASS MoCA, North Adams, Massachusetts, Amerika Birleşik Devletleri. https://www.artsy.net/artwork/james-turrell-perfectly-clear-ganzfeld (Erişim Tarihi: 10.04.2026).
16. Turrell, J. (2011). Apani [Yerleştirme]. Venedik Bienali, Venedik, İtalya. https://haeusler-contemporary.com/james-turrell-ganzfeld-apani-en (Erişim Tarihi: 10.04.2026).
17. Turrell, J. (2021). Aftershock [Yerleştirme]. Copenhagen Contemporary, Kopenhag, Danimarka. https://artmap.com/cphco/exhibition/james-turrell-2022#i_y4q8d (Erişim Tarihi: 10.04.2026).