Araştırma Makalesi

Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif

Sayı: 17 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif

Öz

Bu makale, göç temasının Türk sanatındaki estetik ve politik yansımalarını farklı kuşak, disiplin ve estetik yönelimlerden gelen dört öncü sanatçı üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir: Gülsün Karamustafa, Nuri İyem, Temür Köran ve Halil Altındere. Resmî raporlar ve medya göçü sadece istatistiksel verilerden ibaret görürken, sanatın göçmenlerin sesini ve deneyimlerini nasıl görünür kıldığı bu araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemi kapsamında betimsel analiz, içerik analizi ve karşılaştırmalı estetik çözümleme tekniklerinin kullanıldığı çalışmada, inceleme biçimi olarak: Karamustafa’nın gündelik nesneler aracılığıyla göçün hafıza ve aidiyet boyutlarını ev içi alanda nasıl arşivlediği, İyem’in anıtsal kadın portreleriyle göçün psikolojik ve sınıfsal yükünü insan yüzünde nasıl somutlaştırdığı, Köran’ın soyut figürlerle göçün kitlesel, sürekli ve akışkan doğasını nasıl plastikleştirdiği ve Altındere’nin medya-aktivizmi ile postmodern ironiyi kullanarak göçün güncel politik krizlerini nasıl keskin bir eleştiri alanına dönüştürdüğü çözümlenmektedir. Eserler; Halbwachs’ın kolektif bellek, Assmann’ın kültürel bellek, Hall’un kültürel kimlik, Bauman’ın akışkan modernite ve Rancière’in estetiğin siyaseti kuramları ışığında analiz edilerek, resmi söylemlerin yarattığı anlatı krizine karşı sanatın nasıl alternatif bir kamusal hafıza ve estetik direnç alanı oluşturduğu ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak elde edilen bulgularda, göçün; Türk sanatında pasif bir yansıma olmanın ötesinde, toplumsal tanıklık ve kültürel bellek üretimi için dinamik ve kurucu bir estetik araç olduğunu, sanatçıların ise arşivcilikten sokak direnişine uzanan çok katmanlı bir estetik çizgi oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından finansal ya da kurumsal destek almadan gerçekleştirilmiştir.

Etik Beyan

Çalışma, etik kurul onayı gerektirmemektedir. Çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz, literatür taraması ve benzeri tüm aşamalarında bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davranıldığı, Committee on Publication Ethics (COPE)'in tüm şartları kabul edilerek etik görev ve sorumluluklara riayet edildiği taahhüt edilmiştir.

Kaynakça

  1. Assmann, A. (2011a). Cultural memory and Western civilization: Functions, media, archives. Cambridge, England: Cambridge University Press.
  2. Assmann, J. (2011b). Cultural memory and early civilization: Writing, remembrance, and political imagination. Cambridge, England: Cambridge University Press.
  3. Aydın, İ. (2023). Felaket ve travmayı görüntülemek: Prof. Dr. Simber Rana Atay ile söyleşi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi (MEDIAJ), 6(1), 162-167. http://dx.doi.org/10.33464/mediaj.1285202
  4. Aykut, A., & Yeman, İ. (2016). Türkiye'de protest sanat üzerine bir inceleme: Halil Altındere örneği. The Journal of Academic Social Science Studies (JASSS), (50), 43-56. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3604
  5. Bauman, Z. (2000). Liquid modernity. Cambridge, England: Polity Press.
  6. Cati, A. & Grassilli, M. (2019). The migrant as an eye/I: Transculturality, self-representation, audiovisual practices. Cinergie - II Cinema e le Altre Arti, 16, 1-11. http://dx.doi.org/10.6092/issn.2280-9481/10228
  7. Çalışkan, S., & Sabancılar Iştın, D. (2017). Güncel sanatta evlilik, düğün ve kadın imgesi: Gülsün Karamustafa, Şükran Moral, Canan ve Gülçin Aksoy. İdil, 6(36), 2341-2356. http://dx.doi.org/10.7816/idil-06-36-0134
  8. Deleuze, G., & Guattari, F. (1987). A thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Güzel Sanatlar Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

10 Eylül 2026

Kabul Tarihi

7 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 17

Kaynak Göster

APA
Vural, H., & Aslan, M. (2026). Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif. Görünüm, 17, 202-232. https://izlik.org/JA42RY48TB
AMA
1.Vural H, Aslan M. Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif. Vision. 2026;(17):202-232. https://izlik.org/JA42RY48TB
Chicago
Vural, Hamide, ve Murat Aslan. 2026. “Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif”. Görünüm, sy 17: 202-32. https://izlik.org/JA42RY48TB.
EndNote
Vural H, Aslan M (30 Ekim 2026) Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif. Görünüm 17 202–232.
IEEE
[1]H. Vural ve M. Aslan, “Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif”, Vision, sy 17, ss. 202–232, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42RY48TB
ISNAD
Vural, Hamide - Aslan, Murat. “Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif”. Görünüm. 17 (30 Ekim 2026): 202-232. https://izlik.org/JA42RY48TB.
JAMA
1.Vural H, Aslan M. Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif. Vision. 2026;:202–232.
MLA
Vural, Hamide, ve Murat Aslan. “Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif”. Görünüm, sy 17, Ekim 2026, ss. 202-3, https://izlik.org/JA42RY48TB.
Vancouver
1.Hamide Vural, Murat Aslan. Göçün Sanatsal İzleri: Türk Sanatında Dört Estetik Perspektif. Vision [Internet]. 30 Ekim 2026;(17):202-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42RY48TB