Tarihsel Gelişim Sürecinde Tiyatronun İşlevi ve Yöntemi
Öz
İlkel ritüellerden gelişen tiyatro düşüncesi, insanlık tarihi ile doğru orantılı ilerlemiş, tarih boyunca içinde bulunduğu siyasal ve toplumsal koşullardan etkilenerek, dönemin ihtiyaçları doğrultusunda birçok şekilde yorumlanmıştır. Tiyatroya, farklı perspektif ve yöntemler ile ele alınmakla birlikte, temelde toplumu eğitme misyonu yüklenmiştir. Antik Yunan’da düşünürlerin belirlediği kriterler doğrultusunda ahlaklı ve erdem sahibi bireyler hedeflenirken estetik kaygı da güdülmüş, Antik Roma’da ise insanları aile yaşamına ve topluma uyumlu hale getirmek için bir araç olmuştur. Tek tanrılı dinlerin doğuşu, tiyatroyu pasif bir konuma yerleştirmiş ve dini otoritelerin tekelinde bir propaganda malzemesine dönüştürmüştür. Rönesans ile birlikte ortaya çıkan yeni düşünce biçimlerinden etkilenen tiyatro bu kez insana yönelmiş, ancak dünya savaşlarının yaşattığı büyük umutsuzluğa dek eğitim işlevi tam anlamıyla kırılamamıştır. İçinde bulunduğumuz 21. yüzyılın ilk çeyreğinde ise tiyatro düşüncesi için, dünya savaşlarının etkisiyle ortaya çıkan ve öncü akımlar olarak anılan yeni yaklaşımlar bir dönüm noktası olmuştur. Bu çalışmada, günümüzde yeni yollar arayan tiyatronun konumunu daha iyi anlayabilmek için işlevini belirleyebilmek düşüncesiyle, tarih boyunca tiyatroya yüklenen işlevler, literatür taraması yöntemiyle, kronolojik seyri ile ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
The Function and Method of Theater in The Historical Development Process
Öz
Developed by primitive rituals, the idea of theatre has improved throughout the history of humanity as being influenced by the political and social conditions in which it went through and interpreted in different ways according to the needs of the time. Theatre has been approached by various perspectives and methods, but fundamentally provided with a role to educate society. In Ancient Greek, it aimed at individuals with certain morals and virtues determined by thinkers while satisfying aesthetic norms. In Ancient Rome, on the other hand, it was instrumentalized to make people yield to the terms of family and society. The birth of monotheistic religions put it into a passive position, and it became a propaganda material under the monopoly of religious authorities. Under the influence of new thoughts arising out of Renaissance, theatre directed its attention towards humans, but kept its function of education until the great despair caused by the world wars. During the first quarter of the 21 st century, together ith new leading approaches that has emerged from the impact of two World wars, the idea of theatre is going through a new turning point. With the purpose of developing a better understanding of its position, this study aims to clarify the function of theatre which is in search of new ways for itself, by looking into the functions attributed to theatre throughout history in a chronological manner through a literature survey.
Anahtar Kelimeler
