Dünyada Katılım Bankacılığı: Seçilmiş Ülke Uygulamaları Üzerine Bir Çalışma
Öz
Bu çalışma, Türkiye, Malezya, Suudi Arabistan, Endonezya ve Birleşik Krallık'taki katılım bankacılığı sistemlerini karşılaştırmalı olarak inceleyerek küresel gelişimlerini ve uygulama farklılıklarını ortaya koymaktadır. Katılım bankacılığı, faizsiz finans esasına dayalı olarak şeriat hükümlerine uygun faaliyet göstermektedir ve ülkelerin ekonomik, yasal ve kültürel yapılarına göre farklı kurumsal modeller geliştirilmiştir. Çalışmada düzenleyici yapıların etkinliği, şeriat uyumu, ürün çeşitliliği, finansal kapsayıcılık ve toplumsal farkındalık gibi temel unsurlar değerlendirilmiştir. Bulgular, Malezya ve Suudi Arabistan’da sistemin kurumsallaştığını; Türkiye ve Endonezya’da ise yapısal reform ihtiyacının sürdüğünü göstermektedir. Birleşik Krallık'ta ise sistem, daha çok etnik ve dini azınlıkları hedefleyen sınırlı bir yapıdadır. Ayrıca dijitalleşme, kamu politikalarının entegrasyonu ve insan kaynağı gibi faktörlerin sürdürülebilir büyüme açısından kritik önemde olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, daha kapsayıcı ve etkin bir sistem için merkezi şeriat danışma kurulu oluşturulması, risk paylaşımına dayalı ürünlerin yaygınlaştırılması ve uluslararası standartlara uyum gibi politika önerileri sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Katılım Bankacılığı, İslami Finans, Şeriat Uyumu, Düzenleyici Yapı, Ülke Karşılaştırması
Kaynakça
- Arab News. (2024). Saudi Islamic banks positioned for robust growth amidst economic expansion: Fitch Ratings. https://www.arabnews.com/node/2538011/amp
- Ariff, M. (2010). Islamic banking: A practical perspective. Asian Economic Policy Review, 5(1), 40–61. https://doi.org/10.1111/j.2041-4196.2010.01044.x
- Arslan, M. (2020). Mikrofinans ve sosyal finansın katılım bankacılığına entegrasyonu. Journal of Islamic Finance, 12(3), 89–104.
- Asutay, M. (2012). Conceptualising and locating the social failure of Islamic finance: Aspirations of Islamic moral economy vs. the realities of Islamic finance. Asian and African Area Studies, 11(2), 93–113.
- Avcı, T., & Aktaş, M. (2015). Katılım bankalarının kâr payı ödemeleri ile mevduat bankalarının faiz ödemelerinin birbirlerine yakın olmasının nedenlerinin araştırılması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(4), 41–51.
- Bank Muamalat. (n.d.). Company profile of Bank Muamalat. https://www.bankmuamalat.co.id/index.php/en/company-profile-of-bank-muamalat/company-profile-of-bank-muamalat
- BDDK. (2023). Katılım bankacılığı sektörü raporu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu.
- Chapra, M. U. (2000). The future of economics: An Islamic perspective. The Islamic Foundation.
- Dusuki, A. W., & Abdullah, N. I. (2007). Maqasid al-Shariah, maslahah, and corporate social responsibility. The American Journal of Islamic Social Sciences, 24(1), 25–45.
- El-Gamal, M. A. (2006). Islamic finance: Law, economics, and practice. Cambridge University Press. Ernst & Young. (2020). Global Islamic banking report 2020. EY.