Türkiye ve TALIS Anketine Katılan Ülkelerdeki Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Öz Yeterlik ve Mesleki İş Birliği Algılarının Karşılaştırılması
Öz
TALIS (The Teaching and Learning International Survey: Uluslararası Öğretme ve Öğrenme araştırması), öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin çalışma koşulları ve okullardaki öğrenme ve öğretme ortamlarını araştıran uluslararası bir araştırmadır. Bu çalışmada Türkiye ve TALIS anketine katılan ülkelerdeki ortaokul matematik öğretmenlerinin öz yeterlik algıları ve mesleki iş birliği algıları karşılaştırılmıştır. Araştırmada 2018 TALIS Anketinin verileri kullanılmıştır. Bu verilere OECD tarafından oluşturulmuş veri tabanlarından ulaşılmıştır. TALIS 2018 uygulamasına toplamda 5911’i ortaokul matematik öğretmeni katılmış ve bu öğretmenlerden 238’i Türkiye’de görev yapan öğretmenlerden oluşmuştur. Elde edilen verilerde öğretmenlerin öz yeterlikleri ve mesleki iş birliği algılarını etkileyen faktörler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde korelasyon analizleri yapılarak değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Ortalamalar arasındaki farka bakmak için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. ANOVA testiyle grupların farklılığı test edilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı bir p değeri bulunduğunda (p<0,05), bu farkın hangi gruplar arasında olduğunu görmek için çoklu karşılaştırma testleri (Post-hoc testi) kullanılmıştır. Araştırmadan ulaşılan bulgulara göre Türkiye ortaokul matematik öğretmenlerinin öz yeterlik algılarının sınıf yönetimi, öğretim ve öğrenci katılımı boyutlarına göre ortalamalarının araştırmaya katılan diğer ülkelere kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Mesleki deneyime göre incelendiğinde Türkiye ile diğer birçok katılımcı ülkeler arasında anlamlı, pozitif, zayıf bir korelasyon tespit edilmiştir. Mesleki iş birliğinde ise bazı ülkelerle istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır. Genel olarak bakıldığında da Türkiye’deki ortaokul matematik öğretmenlerinin öz yeterlik algıları katılımcı birçok ülkeye göre yüksek olmasına rağmen iş birliğine dair algılarının düşük çıktığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
öz yeterlik, TALIS, mesleki işbirliği, ortaokul matematik öğretmenleri
Kaynakça
- Akay, H. & Boz, N. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının matematiğe yönelik tutumları, matematiğe karşı öz-yeterlik algıları ve öğretmen öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 281-312.
- Akkoyunlu, B., & Kurbanoğlu, S. (2003). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı ve bilgisayar öz-yeterlik algıları üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(24) 1-10.
- Aksu, H. H. (2008). Öğretmen adaylarının matematik öğretimine yönelik öz-yeterlilik inançları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 161-170.
- Aslan, B. (2015). A comparative study on the teaching profession in Turkey and South Korea: Secondary analysis of TALIS 2008 data in relation to teacher self-efficacy. Eurasian Journal of Educational Research, (61), 1-22.
- Aydin, A., Sarier, Y., & Uysal, S. (2012). The comparative assessment of the results of PISA mathematical literacy between 2003-2006. Education and Science, 37(164), 20-30.
- Ayrangöl, Z., & Tekdere, M. (2014). Türkiye ve OECD ülkelerinde yapılan eğitim harcamalarının karşılaştırmalı analizi. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 1-30.
- Azar, A. (2010). Ortaöğretim fen bilimleri ve matematik öğretmeni adaylarının öz-yeterlilik inançları. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 235–252.
- Balcı, A. (2007). Karşılaştırmalı eğitim sistemleri. PEGEM Yayınları Ankara.
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavior change. Psychological Review, 84, 191-215.
- Bandura, A. (1986). The explanatory and predictive scope of self- efficacy theory. Journal of Social and Clinical Psychology, 4, 359-373.
