Okullardaki Hesap Verebilirlik Davranışlarının Öğretmenlerin İşle Bütünleşmesi Üzerindeki Rolü
Öz
Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin hesap verebilirlik davranışları ile öğretmenlerin işle bütünleşmeleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde nicel bir çalışmadır. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak Kırıkkale il merkezi ve diğer ilçelerindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan 256 öğretmene ulaşılmış ve araştırma örneklemi oluşturulmuştur. Araştırma sürecinde “Okul Yöneticilerinin Hesap Verebilirlik Davranışları Ölçeği”, “Öğretmenlerin Hesap Verebilirlik Eğilimi Ölçeği” ve “İşle Bütünleşme Ölçeği” yoluyla elde edilen veriler parametrik testlerden bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizleri ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları okul yöneticileri ve öğretmenlerin hesap verebilirlik davranışları ile öğretmenlerin işle bütünleşmeleri arasında tüm alt boyutlar açısından anlamlı ilişkilerin olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler, hem okul yöneticilerinin hem de kendilerinin hesap verebilir olduğunu düşündükleri bir ortamda yüksek düzeyde işle bütünleşmiş davranışlar sergilemektedirler. Bu nedenle öğretmenlerin fiziksel, duygusal ve bilişsel olarak bütünleşmiş, çalışmaya odaklanmış, istekli ve özverili davranışlar göstermeleri için okul genelinde gerçekçi ve hassas bir hesap verebilirlik ikliminin oluşturulması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, B. (2009). Zonguldak il merkezi 1. basamak sağlık kuruluşlarında örgüt kültürü tipinin işe bağlanma stresi ve iş stresi ilişkisi ile sağlık etkilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış tıpta uzmanlık tezi]. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı.
- Adams, J. E., & Hill, P. T. (2006). Educational accountability in a regulated market. Peabody Journal of Education, 81(1), 217-235. https://doi.org/10.1207/S15327930pje8101_10
- Ak, M. (2017). Örgütsel bağlılığın örgütsel etkisi üzerine etkisi: Bir değerlendirme. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 1(3), 27-42.
- Akpolat, A., & Oğuz, E. (2022). Öğretmenlerin algıladıkları örgütsel güven, umut ve motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 240-262.
- Alagöz, H. (2024). Öğretmen algılarına göre hizmetkâr liderlik ile örgütsel bağlılık ve örgütsel güven arasındaki ilişkinin analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mardin Artuklu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
- Altıparmak, Ö. (2019). Özel eğitim öğretmenlerinin hesap verebilirlik algılarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Altunay, R., Songül, A., Sezer, Y., Bayram, A., & Emekli, T. (2023). Eğitim örgütlerinde hesap verebilirlik üzerine öğretmen ve yönetici algıları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 10(101), 3276-3285.
- Anderson, J. A. (2005). Accountability in education. International Academy of Education.
- Arslan Durmuş, S. (2016). İlk ve ortaokul öğretmenlerinin idareye karşı hak arama durumlarına ve hesap verebilirlik düzeylerine ilişkin algıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Babaoğlan, E., & Ertürk, E. (2013). Öğretmenlerin örgütsel adalet algısı ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 87-101.
