Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Doğum Öncesi Gelişim Sürecine İlişkin Bilgi ve Farkındalıkları: Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının doğum öncesi gelişim sürecine ve bu sürecin çocuk gelişimiyle ilişkisine dair bilgi, tutum ve deneyimlerine yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Bu çalışma, okul öncesi öğretmen adaylarının doğum öncesi gelişim ve bu sürecin çocuk gelişimiyle ilişkisi hakkında bilgileri/farkındalıkları ile ilgili görüşlerini inceleyerek betimlemeyi amaçladığından, nitel araştırma yaklaşımına dayalı betimsel desene başvurulmuştur. Çalışma grubunu Türkiye’de bir devlet üniversitesinde okul öncesi öğretmenliği programında öğrenim gören ve Bebeklik Döneminde Gelişim ve Eğitim ile Erken Çocukluk Döneminde Gelişim derslerini almış olan 22 gönüllü okul öncesi öğretmen adayı oluşturmuştur. Veriler açık uçlu sorulardan oluşan çevrim içi görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi aracılığıyla çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının doğum öncesi gelişim sürecine ilişkin kavramları tanımlama, ilişkilendirme ve pedagojik bağlamda yorumlama konusunda çok boyutlu bir farkındalığa sahip olduklarını göstermektedir. Gelişim, büyüme ve olgunlaşma kavramları işlevsel ayrımlarla açıklanmış; gelişimin kalıtım ve çevrenin etkileşimiyle biçimlendiği vurgulanmıştır. Adayların, embriyo ve fetal dönemdeki gelişimsel süreçleri “mucizevi” olarak nitelendirmeleri dikkat çekicidir. Araştırma bulguları okul öncesi öğretmen adaylarının doğum öncesi gelişim sürecine ilişkin farkındalıklarının genel olarak olumlu ancak bilgi düzeylerinin farklılık gösterdiği ortaya konmuştur. Adayların doğum öncesi gelişim konularında bilimsel bilgi ve insani duyarlılığı bütünleştirebilecek pedegojik farkındalıkları güçlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk Gelişimi ve Eğitimi
• Okul Öncesi Eğitim
• Bebeklikte Gelişim ve Eğitim

Destekleyen Kurum

I

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Sinop Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi: 01.09.2025 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 2025/421

Preschool Teacher Candidates' Knowledge and Awareness Regarding the Prenatal Development Process: A Qualitative Study

Öz

The purpose of this study is to examine the views of preschool teacher candidates regarding their knowledge, attitudes, and experiences related to the prenatal development process and its relationship with child development. This study aims to examine and describe the views of pre-service preschool teachers regarding their knowledge/awareness of prenatal development and its relationship with child development. Therefore, a descriptive design based on a qualitative research approach was employed. The working group consisted of 22 volunteer preschool teacher candidates studying in a preschool teaching program at a state university in Turkey who had taken courses in Development and Education in Infancy and Development in Early Childhood. Data were collected via an online interview form consisting of open-ended questions and analyzed using content analysis. The research findings show that teacher candidates have a multidimensional awareness of defining, relating, and interpreting concepts related to the prenatal development process in a pedagogical context. The concepts of development, growth, and maturation were explained with functional distinctions; it was emphasized that development is shaped by the interaction of heredity and environment. It is noteworthy that the candidates described the developmental processes during the embryonic and fetal periods as “miraculous.” Research findings reveal that pre-service preschool teachers generally have positive awareness of the prenatal development process, but their knowledge levels vary. Candidates' pedagogical awareness, which can integrate scientific knowledge and human sensitivity on prenatal development issues, should be strengthened.

Anahtar Kelimeler

• Child Development and Education
• Preschool Education
• Development and Education in Infancy

Etik Beyan

This study complies with all rules specified in the “Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Guidelines.” None of the actions listed under the heading “Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics” in the second section of the guidelines have been carried out. Name of the ethics review committee: Sinop University Human Research Ethics Committee Date of the ethics review decision: 01.09.2025 Ethics review document number: 2025/421 Translated with DeepL.com (free version)

Kaynakça

1. Angus, J., & Carroll-Lind, J. (2011). Through their lens: An inquiry into nonparental education and care of infants and toddlers. Office of the Children’s Commissioner.
2. Bagea, I., Ausat, A. M. A., Kurniawan, D., Kraugusteeliana, K., & Azzaakiyyah, H. K. (2023). Development of effective learning strategies to improve social-emotional skills in early childhood. Journal on Education, 5(4), 14378–14384. https://doi.org/10.31004/joe.v5i4.2474
3. Berk, L. E., Dönmez, A., ve Onur, B. (2013). Çocuk gelişimi. İmge Kitabevi.
4. Burchinal, M. R., Cryer, D., Clifford, R. M., & Howes, C. (2002). Caregiver training and classroom quality in child care centers. Applied Developmental Science, 6(2), 2–11. https://doi.org/10.1207/S1532480XADS0602_01
5. Chen, H., Huang, W., & Liu, C. H. (2022). Exploring the factors affecting preschool educators’ health teaching capacity of life skills using the PRECEDE model: A study of preschool educators in northern Taiwan. BMC Public Health, 22(1), Article 13005. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13005-2
6. Creswell, J. W. (2016). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (2. Baskı). S. B. Demir (Çev. Ed.). Eğiten Kitap.
7. Çakşak, A., Yıldız, D., Fidancı, B. E., ve Çalık, B. (2019). Umbilikal kord bakımında kanıta dayalı uygulamalar. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 20–26.
8. Dalli, C., White, E. J., Rockel, J., Duhn, I., Buchanan, E., Davidson, S., & Wang, B. (2011). Quality early childhood education for under-two-year-olds: What should it look like? A literature review. Ministry of Education.

9. Doğan, H., ve Özçimen, A. A. (2023). İnsan göbek kordonu ve kordon kanı kök hücreleri. M. Akkuş ve S. İ. Söker (Ed.). Sağlık & bilim: Genel embriyoloji-II içinde (Bölüm 1). Efe Akademi Yayınları.
10. Doğan, M. (2020). Biyoloji öğretmen ve biyoloji öğretmen adaylarının Down sendromu hakkındaki görüşleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
11. Garner, P. W., Shadur, J. M., & Toney, T. D. (2021). The effects of teacher–child racial congruence, child race, and emotion situation knowledge on teacher–child relationships and school readiness. Psychology in the Schools, 58(10), 1995–2016. https://doi.org/10.1002/ pits.22567
12. Howes, C., Whitebook, M., & Phillips, D. A. (1992). Teacher characteristics and effective teaching in child care: Findings from the national child care staffing study. Child & Youth Care Forum, 21(6), 399–414. https://doi.org/10.1007/BF00757371
13. Kara, İ. (2020). Aksaray Sultanhanı’nda doğum ritüelleri. Genç Kalemler, 6(7), 116-118.
14. Kreader, J., Ferguson, D., & Lawrence, S. (2005). Infant and toddler child care quality (Research to Policy Connections, No. 2). National Center for Children in Poverty.
15. Lambert, V., & Lambert, C. (2012). Qualitative descriptive research: An acceptable design. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 16(4), 255–256.
16. Merriam, S. B. (2023). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskı). S. Turan (Çev. Ed.). Nobel Yayıncılık.
17. Özer Keskin, M., Keskin Samancı, N., ve Kurt, İ. (2013). Öğretmen adaylarının güncel etik konular hakkındaki görüşlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3(2), 142–152.
18. Özgül, İ. (2017). Temel eğitim bölümü okul öncesi öğretmenliğine ilişkin müzik derslerinin çözümlenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(64 Ek Sayı), 1496–1509.
19. Özgül, İ. (2020). Müzik öğretmenliği programı eğitim müziği besteleme teknikleri dersinin çözümlenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(3), 1319–1342.
20. Özmert, E. N. (2005). Erken çocukluk gelişiminin desteklenmesi-I: Beslenme. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 48, 179–195. https://cshd.org.tr/article/view/525
21. Polat, İ. (2025). Fetüsün öğrenme kapasitesi: Eğitimin doğum öncesi temelleri. Akademi Karabük Dergisi, 9(1), 70–87.
22. Sandelowski, M. (2010). What's in a name? Qualitative description revisited. Research in Nursing & Health, 33(1), 77–84.
23. Şaybak, B., ve Birişçi, S. (2024). Bilgi işlemsel düşünmenin okuryazarlık kapsamında değerlendirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(2), 500–511.
24. Willis, D. G., Sullivan-Bolyai, S., Knafl, K., & Cohen, M. Z. (2016). Distinguishing features and similarities between descriptive phenomenological and qualitative description research. Western Journal of Nursing Research, 38(9), 1185–1204.
25. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.