OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806)
Öz
Osmanlı Devletinde “Vesâyet Kurumu” sayesinde, kimsesiz çocukların himayeleri sağlanmıştır. Anne ve babasını kaybeden veya terk edilen çocukların bakım ve terbiyesi için görevlendirilen kişilere “vasî” denirdi. Vasîler, aileden ve yakın akrabadan olacağı gibi akraba olmayanlardan da tayin edilebilirdi. Kimsesiz kalan çocukların hepsine tek bir vasî atandığı gibi her birine farklı vasîler de tayin edilebilirdi. Vasî atama işlemleri, kadılar tarafından gerçekleştirilirdi. Mahkemelerce atanan vasîlerin belirli niteliklere sahip, güvenilir kişiler olması gerekirdi. Vasîler vesayeti altındaki kişilerin haklarını en iyi şekilde temsil etmekle yükümlüydü. Vasînin görevini layıkıyla yapıp yapmadığını denetlemek için “nazır” adı verilen görevliler tayin edilmekteydi. Görevini suiistimal eden vasîler azledilirdi. Azledilen, görevinden feragat eden veya vefat eden vasîlerin yerine yenileri atanırdı. Vasîlerin görevi, çocuklar reşid olunca sona erer; mallar eksiksiz olarak teslim edilirdi.
Bu çalışma ile Osmanlı Devletinde korumaya muhtaç çocuklar ve vesayet kurumunun Ayıntab’daki (Gaziantep) uygulamaları değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ayıntâb, vesâyet, vasî, hidâne, tebenni, lakît.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Gaziantep'in tarihi, kültürü, coğrafyası, arkeolojisi vb. alanlarında yapılan çalışmaların yer aldığı derginize biz de yaptığımız bu çalışma ile katkı sağlamak istiyoruz. İlgi ve desteğiniz için şimdiden teşekkür ederiz. M.Çelikdemir- M.Arıkan
Kaynakça
- Ayıntâb Şerʻiyye Sicilleri, No: 107, 108, 109, 119, 125, 127, 131, 132, 135, 137.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Temmuz 2022
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2022
Kabul Tarihi
12 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1
APA
Çelikdemir, M., & Arıkan, M. (2022). OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806). Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi, 5(1), 46-73. https://izlik.org/JA27CG84JT
AMA
1.Çelikdemir M, Arıkan M. OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806). AAD. 2022;5(1):46-73. https://izlik.org/JA27CG84JT
Chicago
Çelikdemir, Murat, ve Melahat Arıkan. 2022. “OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806)”. Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi 5 (1): 46-73. https://izlik.org/JA27CG84JT.
EndNote
Çelikdemir M, Arıkan M (01 Temmuz 2022) OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806). Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi 5 1 46–73.
IEEE
[1]M. Çelikdemir ve M. Arıkan, “OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806)”, AAD, c. 5, sy 1, ss. 46–73, Tem. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27CG84JT
ISNAD
Çelikdemir, Murat - Arıkan, Melahat. “OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806)”. Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Temmuz 2022): 46-73. https://izlik.org/JA27CG84JT.
JAMA
1.Çelikdemir M, Arıkan M. OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806). AAD. 2022;5:46–73.
MLA
Çelikdemir, Murat, ve Melahat Arıkan. “OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806)”. Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Temmuz 2022, ss. 46-73, https://izlik.org/JA27CG84JT.
Vancouver
1.Murat Çelikdemir, Melahat Arıkan. OSMANLI’DA KORUMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLAR VE VESAYET KURUMU: AYINTÂB’DAKİ UYGULAMASI (1750-1806). AAD [Internet]. 01 Temmuz 2022;5(1):46-73. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27CG84JT