Sınır İllerindeki (Gaziantep, Hatay ve Şanlıurfa) Suriyeli Sığınmacıların Sosyal, Ekonomik ve Nüfus Yapıları

Göçler, insanların gerek toplumsal ve ekonomik gerekse de politik sebeplerle yerleşim alanlarından ayrılıp, başka coğrafyalara gerçekleştirdikleri mekânsal yer değiştirme sürecidir. Bu yer değiştirme süreçlerinin güncel ve küresel çaptaki tetikleyicilerinden birini Mart 2011’de Suriye’de başlayan ve kısa sürede komşu ülkeler başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesini etkileyen olaylar oluşturmaktadır. Kitlesel gösterilerle başlayan muhalif hareketler, Suriye’de bir süre sonra silahlı çatışmaya dönüşmüştür. Bu çatışma süreçlerinden etkilenen nüfus grupları başta Türkiye, Lübnan, Ürdün, Irak ve Mısır olmak üzere birçok ülkeye göç etmeye başlamış, hızla gelen göçmen nüfus karşısında bu ülkelerde toplumsal ve ekonomik birçok sorun belirmeye başlamıştır. Bu çalışmada Türkiye’nin Suriye’ye coğrafi yakınlığı sebebiyle göç süreçlerinden en fazla etkilenen sınır illerinden olan Gaziantep, Hatay ve Şanlıurfa incelenmiştir. Çalışmada Suriyeli sığınmacıların Türkiye’deki mekânsal dağılışı, Türkiye’deki Suriyeli nüfus gruplarının yapısı, ayrıca Gaziantep, Hatay ve Şanlıurfa’daki Suriyeli nüfus gruplarının yapısı ve dağılışları analiz edilmiştir. Veriler çalışma kapsamında tasnif edilerek, SPSS adlı istatistik programında analiz edilmiş ve betimsel istatistik kapsamında anlamlı hale getirilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre 0-18 yaş grubunda olan Suriyeli sığınmacıların sayıca fazla olmasından kaynaklı olarak çalışan nüfusun az olduğu, fakat çalışan nüfusun %70’inden fazlasının iş bulabildiği, bu anlamda Suriyeli sığınmacıların sınır illerinde iş bulma anlamında sıkıntı yaşamadıkları tespit edilmiştir. Bununla paralel olarak ailelerin ortalama kazançlarının 1210 TL gibi insani geçim şartlarının çok altında olduğu, bu durumun Suriyeli aileleri çocuk işçilik gibi gayri insani çözüm yolları bulmaya ittiği tespit edilmiştir. Ayrıca Suriyelilerin %56’sının geri dönmeyi düşünmediği de tespit edilmiştir. Çalışmanın temel öngörüleri arasında Suriyeli sığınmacıların Türkiye’de kalıcı hale gelmeyi daha fazla benimsemelerinden kaynaklı olarak ileriki yıllarda savaş bitse bile ülkelerine dönme isteklerinin azalacağı tespit edilmiştir. Bu kalıcı olma durumunun devleti Suriyeli sığınmacılara yönelik sürdürülebilir politika arayışlarına iteceği tahmin edilmektedir.