TÜRKİYE’DE KAYITDIŞI EKONOMİ GERÇEĞİ (ELAZIĞ İL ÖRNEĞİ)

Öz

Ekonomik faaliyetler devletin kontrol mekanizması dâhilinde gerçekleştirilir. Bu kontrol işlevi devletin kamu harcamalarında kullanmak üzere ekonomik faaliyetleri gerçekleştiren özel veya tüzel kişilerden alınan vergiler yoluyla sağlanır. Ancak çoğu zaman vergi mükellefi olan kişiler mali, sosyal ve siyasi nedenlerden ötürü elde ettikleri gelirden devlete pay vermek istememekte ve kayıt dışına yönelmektedirler. Ekonomik faaliyetlerin çeşitliliği kayıt dışı ekonominin de çeşitli alanlarda olmasına sebep olmaktadır. Kontrol mekanizmaları sistemli olmadığı takdirde kayıt dışı ekonomi artmakta ve ülke ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir. Böylelikle kayıt dışı ekonomi büyük bir sorun haline gelmektedir. Bu çalışmada kayıt dışı ekonominin tanımı, nedenleri, ölçme yöntemleri, etkileri ve Türkiye’ deki boyutları ele alınarak incelenmiş ve azaltılması yönünde yapılması gerekenler üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kayıt Dışı Ekonomi,Vergi Sistemi

The Black Market Economy in Turkey: In Case of Elazig Province

Öz

Economic activities are carried out within the control mechanism of goverment. This control functıon is provided by taxes collected from private or legal persons who perfom economic activities for usage of public expenditures. However most of the time the taxpayers are not willing to give part of their income to goverment because of financial, social and political reasons, and head towards the informal economy. The variety of economy activities also cause the diversity in informal economy. If control mechanisms are not systematic, then the informal economy rises and it affects the economy of country negatively. In this manner, informal economy creates a big trouble. In this study, informal economy is defined along with its causes, measuring methods, effects and its dimensıons ın Turkey examined and the actions that should be taken for recrement is discussed.

Anahtar Kelimeler

• İnformal Economy,Tax System

Kaynakça

1. ALTUĞ, O. (1999), “Kayıt Dışı Ekonominin Boyutları”, Erciyes Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 15, s.257-277.
2. AZAKLI, S.B. (2009), Türkiye’ de Kayıt Dışı istihdam ve Ekonomik Boyutu, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Karaman, s.27-31.
3. AKBULAK, Y. ve TAHTAKILIÇ, A.K. (2003), “Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Düşünceler”, Banka-Maliye ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, 40(468), s.17-41.
4. AVDER, E. (2006), “Kayıt Dışı Ekonomi ve Türkiye Ekonomisi Üzerine Etkileri”, Ekev Akademi Dergisi, s.347-356.
5. BAL, H. (2004), “Geçiş Ülkelerinde Yolsuzluk ve Kayıt Dışı Ekonomi: Kırgızistan Bavul Ticareti Örneği”, İktisat, işletme ve Finans Dergisi, Sayı: 219, s.72-92.
6. ÇETİNTAŞ, H. ve VERGİL, H. (2003), “Türkiye’de Kayıt Dışı Ekonominin Tahmini”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(1), s.15-30.
7. DIZMAN, Ş. ve YANIK, R. (2016), “Türkiye’de Şeffaflık ve Hesap Verebilirliğin Kayıt Dışı Ekonomi ve Vergi Kaybı Açısından Ekonomik Kalkınmaya Etkilerinin Değerlendirilmesi”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Özel Sayı:1, s.337-368.
8. ERKUŞ, H. ve KARAGÖZ, K. (2009), “Türkiye’ de Kayıt Dışı Ekonomi ve Vergi Kaybının Tahmini”, Maliye Dergisi, Sayı: 156, s.126-140.

9. ERMİŞ, C. (2009), Kayıt Dışı Ekonomi ve Vergi Kaybı, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, s.75.
10. GEDİZ ORAL, B., ARPAZLI FAZLILAR, T. ve KOÇ, E.M. (2015), “Kayıt Dışı Ekonomiyi Önlemeye Yönelik Bir Öneri: Vergi Denetim Üst Kurulu”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı:2, s.119-149.
11. GEZ, H. (2011), Türkiye’ de Kayıt Dışı Ekonominin Önlenmesinde Vergi Denetiminin Rolü ve Afyonkarahisar İlinde Faaliyet Gösteren Mükelleflere Yönelik Bir Uygulama, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Afyonkarahisar, s.9.
12. GÖKSU, N. (2015), Kayıt Dışı İle Mücadelede Devlet Politikaları;2000-2001 ve 2008 Krizlerinin Kayıt Dışı Ekonomiye Etkileri, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Sivas, s.4-34.
13. ILGIN, Y. (1999), Kayıt Dışı Ekonomi ve Türkiye’deki Boyutları, DPT Yayın No: 2492, Uzmanlık Tezi, Ankara.