Araştırma Makalesi

Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü

Sayı: 2 31 Temmuz 2019
PDF İndir
AR TR EN

Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü

Öz

Hadislerin vurûd sebeplerinin tespit edilmesi, rivayetlerin doğru anlaşılması ve hadislerden isabetli hüküm çıkarılması açısından son derece önemlidir. Tarihsel sürece bakıldığı zaman mütekaddimûn döneminde birçok hadis ilminde olduğu gibi bu konuya ilk dikkat çeken kişinin İmam Şafii olduğu görülmektedir. O, hadislere verilen cevapların sebeplerinin işitilmemesinin onların mahiyetlerinin yanlış anlaşıldığına dikkat çekmiştir. Bu dönemde yazılan hadis usûlü kitaplarında ise konuyla alakalı müstakil bir başlık açılmamıştır. Ancak kaynaklarda nakledildiği üzere mütekaddimûn dönemine ait her ne kadar günümüze ulaşmasa da bazı müstakil eserler mevcuttur. Bunların ilki Ebû Hafs el-Ukberî’nin (ö. 339/950) yazmış olduğu eserdir. Müteahhirûn döneminde ise esbâbu vurûdi'l-hadîsin hadis ilimlerinin bir bölümü haline geldiği görülmektedir. Esbâb-ı vurûdu bir kavram olarak kullanan ilk âlim İbn Dakîk el-Îd’dir. (ö. 702/1302) Esbâbu vurûdi'l-hadîsi hadis usûlü kaynaklarında bir hadis ilmi olarak ele alan ve müstakil bir başlık açan ise Bulkînî’dir. (ö. 805/1403)  Müteahhirûn döneminde yazılıp günümüze ulaşmış olan eserler ise Suyûtî’nin (ö.911/1505) Esbâbu vurûdi’l- adîs ev el-luma‘ fî esbâbi’l- adîs ve İbn Hamza’nın (ö.1120/1708) ise el-Beyân ve’t-ta‘rîf fî esbâbi vurûdi’l- adîsi’ş-şerîf’idir.  Bu konuda eser yazan müelliflerin aynı zamanda fakîh olması bizi esbabı vurûd meselesinin fıkhî çevrelerden hadis dünyasına geçtiği kanaatine sevk etmektedir. Çalışmamızda bu çerçevede esbâbu vurûdi’l-hadis ilminin tarihsel süreç içerisinde geçirdiği evreler ortaya konulmaya çalışılacaktır. Biz çalışmamızda bu noktadan hareketle esbâbu vurûdi'l-hadîs meselesinin tarihsel süreç içerisinde nasıl bir seyir izlediğini ortaya koyarak hadis ilmine bir katkıda bulunmayı amaçlamaktayız.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, Yahya İsmail. “Mukaddime” Suyûtî. Esbâbu vurûdi’l-ḥadîs ev el-luma‘ fî esbâbi’l-ḥadîs. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘ilmiyye, 1404/1984.
  2. Ahmedî, Bedr b. Muhammed Salih b. Avd. el-Beyân ve’t-ta‘rîf fî esbâbi vurûdi’l- ḫadîsi’ş-şerîf’in tahkiki. Yüksek Lisans Tezi, Medine İslam Üniversitesi, 1431/2009.
  3. Ayvallı, Ramazan. “Hadîslerin Vurûd Sebeplerine Dair Çalışmalar”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (1985): 77.
  4. Ayvallı, Ramazan. Esbâbu Vurûdi'l-Hadis ve Bunun İslam Teşriindeki Yeri ve Önemi. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 1979.
  5. Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Alî b. Sâbit Hatîb Târîḫu Bağdâd ve Zeylihi. Thk. Mustafa Abdulbaki Atâ. Beyrut: Dârul-Kutubil-‘İlmiyye, 1417/1996.
  6. Bozpınar, Şit Tufan. “Nakibüleşraf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32: 322-324. Ankara: TDV Yayınları, 2007.
  7. Bulkînî, Ebû Hafs Ömer b. Reslân. Muḳaddimetu İbni’s-Ṣalâḥ ve meḥâsinü’l-ıstılâḥ. Thk. Âişe Abdurrahman. Kahire: Dâru’l-Me‘ârif, ts.
  8. Dahdûh, Giyas Abdullatif. “Mukaddime” Suyûtî, el-Luma‘ fî esbâbi’l-ḥadîs Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 1425/2004.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Saylan, İ. (2019). Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü. HADITH, 2, 41-71. https://doi.org/10.5281/zenodo.3345606
AMA
1.Saylan İ. Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü. HADITH. 2019;(2):41-71. doi:10.5281/zenodo.3345606
Chicago
Saylan, İbrahim. 2019. “Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü”. HADITH, sy 2: 41-71. https://doi.org/10.5281/zenodo.3345606.
EndNote
Saylan İ (01 Temmuz 2019) Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü. HADITH 2 41–71.
IEEE
[1]İ. Saylan, “Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü”, HADITH, sy 2, ss. 41–71, Tem. 2019, doi: 10.5281/zenodo.3345606.
ISNAD
Saylan, İbrahim. “Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü”. HADITH. 2 (01 Temmuz 2019): 41-71. https://doi.org/10.5281/zenodo.3345606.
JAMA
1.Saylan İ. Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü. HADITH. 2019;:41–71.
MLA
Saylan, İbrahim. “Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü”. HADITH, sy 2, Temmuz 2019, ss. 41-71, doi:10.5281/zenodo.3345606.
Vancouver
1.İbrahim Saylan. Esbâbu Vurûdi’l-Hadisin Tarihçesi ve Literatürü. HADITH. 01 Temmuz 2019;(2):41-7. doi:10.5281/zenodo.3345606