Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması

Cilt: 6 Sayı: 3 1 Eylül 2014
  • Gökhan Gürbüz
  • Çetin Mekik
  • İlke Deniz
  • Szabolcs Rozsa
PDF İndir
EN TR

Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması

Öz

GPS alıcıları taşınabilir, ekonomik ve hava koşullarından etkilenmeden ölçüm yapabildiğinden, hava tahmini için önem taşıyan yoğuşabilir (yağışa dönüşebilir) su buharı miktarı (PWV) ve toplam zenit gecikmesi (ZTD) belirlemede kullanılan değerli bir yöntemdir. GPS gözlemleriyle, radyosonda verilerinde olduğu gibi nem profili çıkartılamaz. Bununla birlikte, radyosondalar ile günde sadece iki kez ölçüm yapılabilirken, GPS ile sürekli ve otomatik olarak gözlem yapılabilmesi bir üstünlük kabul edilebilir. Bu sebeple GPS sinyalleri ile yoğuşabilir su buharı miktarı belirlenmesinde kullanılan troposferik gecikme modelleme yöntemleri sürekli olarak geliştirilmektedir. Troposferik modellerde olduğu gibi Global İzdüşüm fonksiyonu (GMF) ve Vienna İzdüşüm Fonksiyonu [1] (VMF1) gibi izdüşüm fonksiyonlarında da atmosferik parametrelere ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüzde en yüksek doğruluklu zenit gecikmeleri bu iki izdüşüm fonksiyonu ile hesaplanabilmektedir. GMF ve VMF1 izdüşüm fonksiyonlarının yanı sıra Niell İzdüşüm Fonksiyonu da akademik çalışmalarda sık sık kullanılmaktadır. Geçmiş çalışmalarda radyosonda analiz algoritmasına dayanan ve toplam sekiz radyosonda istasyonundan altısına ait veriler değerlendirilerek Türkiye için yüzey sıcaklığı, ağırlıklı ortalama sıcaklık ve yoğuşabilir su buharı miktarını hesaplayan bir Tm modeli geliştirildi [2]. Bu çalışmada ise Ankara (GANM) ve İstanbul (GISM)’e kurulan sürekli ölçüm yapan GPS alıcılarından elde edilen veriler Niell İzdüşüm Fonksiyonu kullanılarak BERNESE v5.0 [3] yazılımından ve Global Basınç ve Sıcaklık (GPT) ampirik modeli ile [4] tarafından geliştirilen Tm modeli kullanan Gamit/GLOBK [5] yazılımı ile değerlendirilmiştir. Bu değerler, radyosonda analiz algoritmasının ve geliştirilmiş Tm modelinin doğruluğunu, güvenilirliğini gözlemlemek ve geliştirmek için, radyosonda analiz algoritmasından elde edilen değerler ve gerçek radyosonda değerleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada kullanılan tüm değerlendirme yöntemleriyle PWV değerleri radyosonda doğruluğuna göre ±1-2 mm ile hesaplanmıştır. Bu sebeple çoğu Avrupa ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de PWV değerlerinin elde edilmesinde zamansal çözünürlük açısından daha güçlü olan GPS sisteminin kullanılmaya başlanması gerekmektedir. Algoritmanın ve Tm modelinin geliştirilmesi amacıyla değerlendirmeye katılmamış son iki radyosonda istasyonundan alınan veriler kullanılarak algoritma daha da güçlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Radyosonda analiz algoritması, yoğuşabilir su buharı miktarı, izdüşüm fonksiyonu, Bernese v5.0

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Boehm, J., Werl, B., Schuh, H., 2006, “Troposphere Mapping Functions for GPS and VLBI from ECMWF Operational Analysis Data”. J Geophys Res 111, doi: 10.1029/2005JB003629.
  2. Deniz, İ., Mekik, Ç., 2013, “Determination of Wet Tropospheric Zenith Delay and Integrated Precipitable Water Vapour Derived From Radiosonde Data”, Proceedings of International Symposium on Global Navigation Satellite Systems (ISGPS-2013), Session 10A, Paper no. 23.
  3. Dach, R., Hugentobler, U., Fridez, P., Meindl, M., 2007, “User Manual of the Bernese GPS Software, Version 5.0”, Astronomical Institute, University of Bern.
  4. Bevis, M., Businger, S., Herring, T. A., Rocken, C., Anthes, R. A., Ware, R.H., 1992, “GPS Meteorology: Remote Sensing of Atmospheric Water Vapor Using the Global Positioning System”, Journal of Geophysical Research, 15, 787-15,80.
  5. Herring, T. A., King R. W., McClusky, S. C., 2006, “GAMIT Reference Manual”, Department of Earth, Atmospheric, and Planetary Sciences, Massachusetts Institute of Technology
  6. Hofmann, B., W. B, H. Lichtenegger, J. Collins 1997. “GPS theory and practice”, Springer-Verlag, Vienna.
  7. Mekik, Ç. 1999, “GPS’e Atmosferin Etkileri”, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Dergisi, sayı: 86, syf:14-20, 1999
  8. Niell, A.E., 1996, “Global Mapping Functions for the Atmosphere Delay at Radio Wavelengths”. J. Geophys. Res., 101, 3227-3246.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Gökhan Gürbüz Bu kişi benim

Çetin Mekik Bu kişi benim

İlke Deniz Bu kişi benim

Szabolcs Rozsa Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2014

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gürbüz, G., Mekik, Ç., Deniz, İ., & Rozsa, S. (2014). Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 6(3), 32-39. https://izlik.org/JA78DA73JD
AMA
1.Gürbüz G, Mekik Ç, Deniz İ, Rozsa S. Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi. 2014;6(3):32-39. https://izlik.org/JA78DA73JD
Chicago
Gürbüz, Gökhan, Çetin Mekik, İlke Deniz, ve Szabolcs Rozsa. 2014. “Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması”. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi 6 (3): 32-39. https://izlik.org/JA78DA73JD.
EndNote
Gürbüz G, Mekik Ç, Deniz İ, Rozsa S (01 Eylül 2014) Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi 6 3 32–39.
IEEE
[1]G. Gürbüz, Ç. Mekik, İ. Deniz, ve S. Rozsa, “Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması”, Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, c. 6, sy 3, ss. 32–39, Eyl. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78DA73JD
ISNAD
Gürbüz, Gökhan - Mekik, Çetin - Deniz, İlke - Rozsa, Szabolcs. “Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması”. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi 6/3 (01 Eylül 2014): 32-39. https://izlik.org/JA78DA73JD.
JAMA
1.Gürbüz G, Mekik Ç, Deniz İ, Rozsa S. Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi. 2014;6:32–39.
MLA
Gürbüz, Gökhan, vd. “Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması”. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, c. 6, sy 3, Eylül 2014, ss. 32-39, https://izlik.org/JA78DA73JD.
Vancouver
1.Gökhan Gürbüz, Çetin Mekik, İlke Deniz, Szabolcs Rozsa. Radyosonda ve GPS Verileri ile Elde Edilen Yoğuşabilir Su Buharı Değerlerinin Karşılaştırılması. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2014;6(3):32-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78DA73JD