Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi

Cilt: 4 Sayı: 2 1 Haziran 2012
  • Mustafa Yılmaz
  • Mevlüt Güllü
PDF İndir
EN TR

Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi

Öz

Harita Genel Komutanlığı (HGK) tarafından, oluşturulan Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı (TUTGA)’nın zaman boyutu; nokta koordinatlarında gerçekleşen zamana bağlı değişikliklerin dikkate alınmasını ve Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY) de, TUTGA sıklaştırma nokta koordinatlarının, referans epokuna göre elde edilmesini öngörmektedir. Söz konusu işlemler, noktaların koordinatları ile birlikte hız vektörlerine (VX, VY, VZ) ihtiyaç duymaktadır. Mevcut uygulamalarda, tekrarlı GPS oturumları ile hızları belirlenmiş TUTGA nokta hız vektörlerinden diğer TUTGA noktalarının hızları kestirilerek TUTGA hız alanı oluşturulmaktadır. Sıklaştırma noktalarının hızları ise TUTGA noktalarının veya daha yüksek dereceli sıklaştırma noktalarının hızlarından enterpolasyonla hesaplanmaktadır. Bu çalışmada, birçok mühendislik alanında yaygın olarak uygulanmaya başlanan Yapay Sinir Ağlarının (YSA), jeodezik nokta hızlarının kestiriminde kullanılabilirliği araştırılmıştır. YSA’nın en çok kullanılan modeli olan Geri Yayılımlı Yapay Sinir Ağı (GYYSA) ile jeodezik nokta hızları hesaplanmıştır. GYYSA’nın performansını değerlendirebilmek amacıyla HGK tarafından TUTGA hız alanının belirlenmesinde kullanılan Kriging (KRIG) enterpolasyon yöntemi ile de hız kestirimi yapılarak elde edilen sonuçlar, karesel ortalama hata (KOH) ölçütüne göre karşılaştırılmıştır. Toplam 125 adet TUTGA noktası kullanılarak, nokta yoğunluğunun sonuçlara olan etkisini değerlendirebilmek amacıyla iki farklı yapıda oluşturulan kontrol ağları üzerinde hız kestirimleri gerçekleştirilmiştir. Referans nokta sayısının, test nokta sayısından az olduğu jeodezik ağ yapısında GYYSA’nın KRIG yönteminden daha iyi sonuçlar verdiği, referans noktasının test noktasından fazla olduğu diğer jeodezik ağ yapısında ise KRIG ile daha iyi sonuçlar elde edildiği tespit edilmiştir. Hızları bilinen nokta sayısının, hızları hesaplanacak nokta sayısından daha az olduğu kestirim problemlerinde; GYYSA kullanımı ile KRIG yönteminden daha etkin şekilde jeodezik nokta hızlarının kestirilebileceği değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: TUTGA, Jeodezik ağ, Nokta hız kestirimi, Yapay sinir ağları, Geri yayılım, Kriging.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Güllü, M., Yılmaz, İ., Yılmaz, M. ve Turgut, B., 2011. An alternative method for estimating densification point velocity based on back propagation artificial neural Networks, Studia Geophysica et Geodaetica, 55, 73-86.
  2. Aktuğ, B., Sezer S., Özdemir, S., Lenk, O. ve Kılıçoğlu, A., 2011. Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı güncel koordinat ve hızlarının hesaplanması, Harita Dergisi, 145, 1-14.
  3. Kurt, A.İ. ve Deniz, R., 2010. Deformasyon hızlarının iyileştirilmesinde sabit GPS istasyonları zaman serileri analizinden yararlanılması, Harita Dergisi, 144, 20-28.
  4. HKMO, 2008. Açıklamalı Örneklemeli Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği, İşkur Matbaacılık, Ankara.
  5. Yılmaz, M., 2012. Jeodezik nokta hız kestiriminde yapay sinir ağlarının kullanılabilirliği, Doktora Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Afyonkarahisar.
  6. Rumelhart, D.E., Hinton, G.E. ve Williams, R.J., 1986. Learning representation by backpropagating errors, Nature, 323, 9, 533-536.
  7. Haykin, S., 1999. Neural Networks: A Comprehensive Foundation, Prentice Hall, NJ.
  8. Beale, M.H., Hagan, M.T. ve Demuth, H.B., 2010. Neural Network Toolbox 7 User’s Guide, The MathWorks Inc., Natick, MA.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Mustafa Yılmaz Bu kişi benim

Mevlüt Güllü Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2012

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2012 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, M., & Güllü, M. (2012). Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 4(2), 42-50. https://izlik.org/JA59MC73UN
AMA
1.Yılmaz M, Güllü M. Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi. 2012;4(2):42-50. https://izlik.org/JA59MC73UN
Chicago
Yılmaz, Mustafa, ve Mevlüt Güllü. 2012. “Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi”. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi 4 (2): 42-50. https://izlik.org/JA59MC73UN.
EndNote
Yılmaz M, Güllü M (01 Haziran 2012) Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi 4 2 42–50.
IEEE
[1]M. Yılmaz ve M. Güllü, “Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi”, Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, c. 4, sy 2, ss. 42–50, Haz. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59MC73UN
ISNAD
Yılmaz, Mustafa - Güllü, Mevlüt. “Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi”. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi 4/2 (01 Haziran 2012): 42-50. https://izlik.org/JA59MC73UN.
JAMA
1.Yılmaz M, Güllü M. Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi. 2012;4:42–50.
MLA
Yılmaz, Mustafa, ve Mevlüt Güllü. “Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi”. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, c. 4, sy 2, Haziran 2012, ss. 42-50, https://izlik.org/JA59MC73UN.
Vancouver
1.Mustafa Yılmaz, Mevlüt Güllü. Yapay Sinir Ağları ile Jeodezik Nokta Hız Kestirimi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2012;4(2):42-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59MC73UN