-

Abstract

This study analyses the appropriateness of agricaltural lands within the urban area borders of Kütahya city for ecological uses by employing the Analytic Hierarchy Process (AHP) method. Within the scope of this study, a literature review was conducted and expert opinions were taken into consideration to identify the deterministic factors for the agricultural areas that are compatible with the ecological utilization provisions. The deterministic factors for the agricultural areas include drainage, erosion, slope, proximity to water resources, precipitation, temperetures, land use capability classes, tillage depth and restrictive soil properties. These factors were rated using the conformity rating system developed by Ortaçeşme using the AHP method for the determination of conformity value weights. The conformity value weights, which were obtained as a result of the assessment, were analyzed with weighted overlay method developed by McHarg using the Geographical Information Systems (GIS) software. The resulting maps were compared with the existing agricultural areas and suggestions were offered

Keywords

• -

Ekolojik Alan Kullanım Kararlarına Uygun Tarım Alanlarının Ahp Yöntemi Kullanılarak Kütahya Kenti Örneğinde İrdelenmesi

Öz

Bu çalışma ile Kütahya kenti mücavir alan sınırları içerisinde tarım alanlarının ekolojik kullanıma uygun olup olmadığı Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında literatür taraması ve uzman görüşleri dikkate alınarak ekolojik alan kullanım kararlarına uygun tarım alanlarını belirleyici faktörler tespit edilmiştir. Tarım alanı belirleyici faktörleri; drenaj, erozyon, eğim, su varlığına yakınlık, yağış, sıcaklık, arazi kullanım yetenek sınıfları, toprak derinliği, sınırlayıcı toprak özellikleridir. Bu faktörler AHP yöntemine göre Ortaçeşme’nin geliştirdiği uygunluk değeri puanlama sistemi ile puanlandırılarak uygunluk değer ağırlıkları belirlenmiştir. Değerlendirme sonucunda elde edilen uygunluk değer ağırlıkları Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımları kullanılarak McHarg’ın ağırlıklı çakıştırma yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen haritalar mevcut tarım alanları ile karşılaştırılarak öneriler sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Ekolojik planlama, AHP, Tarım alanı, CBS, Peyzaj Planlama

Kaynakça

1. Çelikyay, S. 2005. Arazi Kullanımlarının Ekolojik Eşik Analizi İle Belirlenmesi Bartın Örneğinde Bir Deneme, Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Doygun, N., 2012, Bornova ilçesi'nde Alan Kullanım Değisiklikleri ve Potansiyeli Arasındaki Etkilesimlerin Belirlenmesi, Doktora tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,İzmir.
3. Demir, M.,Yıldız, N., Bulut, Y., Yılmaz, S.,Özer, S., Alan Kullanım Planlamasında Potansiyel Tarım Alanlarının Ölçütlerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (Cbs) Yöntemi İle Belirlenmesi (İspir Örneği), Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Dergisi, Cilt 1, Sayı:3 Sayfa: 77-86, 2011.
4. Kapluhan, E., 2014. Coğrafi Bilgi Sistemleri’nin (Cbs) Coğrafya Öğretiminde Kullanımının Önemi Ve Gerekliliği, Marmara Coğrafya Dergisi, sayı: 29, ocak - 2014, syf. 34-59.
5. Anonim 2010 Web Sitesi. http://www.deu.edu.tr/userweb/k.yaralioglu/dosyalar/Analitik_Hiyerarsi_Proses.doc Erişim Tarihi:18/01/2012
6. Yılmaz, E., 2005. Analitik Hiyerarşi Süreci Kullanarak Katılımcı Doğal Kaynak Planlaması, T.C. Çevre Ve Orman Bakanlığı Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Çevre Ve Orman Bakanlığı Yayın No: 238, Issn:1300-7912, Doa Yayın No: 31. Tarsus.
7. Ortaçeşme, V. 1996. Adana İli Akdeniz Kıyı Kesiminin Ekolojik Peyzaj Planlama İlkeleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi Ve Optimal Alan Kullanım Önerileri. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
8. Akten, M. 2008. Isparta Ovasının Optimal Alan Kullanım Planlaması Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.

9. Anonim 2012,www.tarimreformu.gov.tr/dosya/d_toprak_siniflamasi.doc Erişim Tarihi: 21/04/2012.
10. Anonim 2012a., Toprak Ve Arazi Sınıflaması Standartları Teknik Talimatı Ve ilgili Mevzuat,T.C. Tarım Ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Üretim Ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 2008.Ankara.
11. Çepel, N., 1988: Orman Ekolojisi, İ.Ü. Orman Fak. Yayınları, İ.Ü. Yayın No: 3518, O.F. Yayın No: 399, İstanbul.
12. Çiçek, İ., Ataol, M. 2009. “Türkiye’nin Su Potansiyelinin Belirlenmesinde Yeni Bir Yaklasım”, Coğrafi Bilimler Dergisi (7), 51-64 Syf.
13. Anonim 2012b. Web Sitesi.
14. www.bitkilerim.com/kitaplar/4.%20iklim,%2029.8.2010.doc Erişim Tarihi: 21/04/2012
15. Cengiz, T., 2003. Peyzaj Değerlerinin Korunmasına Yönelik Kırsal Kalkınma Modeli Üzerine Bir Araştırma: Seben İlçesi(Bolu), Alpagut Köyü Örneği, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
16. Yıldız, N. 2006. Tortum Çayı Havzasının Uygun Alan Kullanımlarının Cbs İle Belirlenmesi, Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Atatürk üniversitesi, Erzurum.
17. Altınbaş, Ü., 2006. Toprak Etüd Ve Haritalama, Ege Üniversitesi Yayınları, Ziraat Fakültesi Yayın No: 521, Syf:112.İzmir.