Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19'dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi

Aylin Şirin Köken; Gamze Varol

doi:10.5281/zenodo.14615425

Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19'dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi

Öz

Pandemi sürecinde COVID-19’dan korunmada, yayılmasının önlenmesinde, tanı, tedavi ve tedavi sonrası sürecin takibinde farklı disiplinlere ait sağlık çalışanları görev almıştır. Özellikle hemşirelik mesleği üyeleri diğer enfeksiyon hastalıklarında olduğu gibi COVID-19 pandemisinde de etkin görev alan hemşirelerin iş yükü ve hastalığa yakalanma riskleri artmıştır. Bu nedenle çalışmamızın amacı Edirne il merkezindeki bir kamu hastanesinde çalışan hemşirelerin izolasyon önlemlerine uyumunun ölçülmesi, COVID-19 hastalığından korunma bilgilerinin saptanması ve bunları etkileyen kimi faktörlerin belirlenmesidir. Etik izinleri alınan araştırma kesitsel niteliktedir ve pandemi yoğun bakım servisi, pandemi servisi, acil servis ve diğer servislerden toplam 220 hemşirenin katılımıyla tamamlanmıştır. Katılımcılardan verilerin toplanması amacıyla; demografik bilgi formu, COVID-19 hastalığından korunma bilgi düzeyi değerlendirme anketi ve İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği’nden yararlanılmıştır. Anket verileri yüz yüze görüşme tekniği ile 01 Mart - 01 Kasım 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 33,20±8,43’tür, 174’ü (%79,1) kadındır. Katılımcıların %86,4’ü COVID-19 hastalığından korunma önlemlerine ilişkin eğitim aldığını belirtmiştir. Katılımcıların İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeğinden (İÖUÖ) aldıkları ortalama puan 78,9±8,02’dir. Acil serviste çalışan hemşirelerin diğer üç serviste çalışan hemşirelere göre İÖUÖ toplam ve alt boyutlarından anlamlı olarak düşük puan aldığı saptanmıştır. COVID-19 eğitimi almış hemşirelerin İÖUÖ puanı eğitim almayan hemşirelere göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Hastanede görev yapan hemşirelerin COVID-19 izolasyon önlemleri ile ilgili eğitim alması çalışan ve hasta güvenliği açısından hayati önemdedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Sanders JM, Monogue ML, Jodlowski TZ, Cutrell JB. Pharmacologic Treatments for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Review. JAMA. 2020 May 12;323(18):1824-1836. doi: 10.1001/jama.2020.6019. PMID: 32282022.
2. Buheji, M. and Buhaid, N. Nursing Human Factor during COVID-19 Pandemic. International Journal of Nursing Science, 2020; 10: 12-24. https://doi.org/10.5923/j.nursing.20201001.02
3. Choi KR, Skrine Jeffers K, Cynthia Logsdon M. Nursing and the novel coronavirus: Risks and responsibilities in a global outbreak. J Adv Nurs. 2020 Jul;76(7):1486-1487. doi: 10.1111/jan.14369. Epub 2020 Apr 15. PMID: 32202336; PMCID: PMC7228354.
4. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Infection prevention and control for COVID-19 in healthcare settings – second update, 31 March 2020. 2020; Stockholm: ECDC. https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Infection-prevention-control-for-the-care-of-patients-with-2019-nCoV-healthcare-settings_update-31-March-2020.pdf Erişim Tarihi: 30.12.2024.
5. Ali S, Noreen S, Farooq I, Bugshan A, Vohra F. Risk Assessment of Healthcare Workers at the Frontline against COVID-19. Pak J Med Sci. 2020 May;36(COVID19-S4):S99-S103. doi: 10.12669/pjms.36.COVID19-S4.2790. PMID: 32582323; PMCID: PMC7306961.
6. Zheng L, Wang X, Zhou C, Liu Q, Li S, Sun Q, Wang M, Zhou Q, Wang W. Analysis of the Infection Status of Healthcare Workers in Wuhan During the COVID-19 Outbreak: A Cross-sectional Study. Clin Infect Dis. 2020 Nov 19;71(16):2109-2113. doi: 10.1093/cid/ciaa588. PMID: 32409825; PMCID: PMC7239233.
7. International Council of Nurses. Protecting nurses from COVID-19 a top priority: A survey of ICN’s national nursing associations [Internet]. Geneva; 2020. https://www.icn.ch/sites/default/files/2023-04/WHO-WHPA%20Covid%20impact%20on%20the%20professions.pdf Erişim Tarihi: 30.12.2024.
8. Türk Toraks Derneği (TTD) (2020). Sağlık çalışanları aileleriyle birlikte covıd19 hastalığına yakalanıyor. https://www.toraks.org.tr/site/news/10018. Erişim Tarihi: 01.11.2020

9. https://siyahkurdele.com/ Erişim Tarihi: 01.01.2022.
10. WHO Infection Prevention and Control Guidance for Long-Term Care Facilities in the context of COVID-19, World Health Organisation, Interim Guidance 8 January 2021 https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/338481/WHO-2019-nCoV-IPC_long_term_care-2021.1-eng.pdf?sequence=1 Erişim Tarihi: 01/10/2020.
11. Ye L, Yang S, Liu C. Infection prevention and control in nursing severe coronavirus disease (COVID-19) patients during the pandemic. Crit Care. 2020 Jun 12;24(1):338. doi: 10.1186/s13054-020-03076-1. PMID: 32532324; PMCID: PMC7291182.
12. Jin, Z., Luo, L., Lei, X., Zhou, W., Wang, Z., Yi, L., & Liu, N. (2020). Knowledge, Attitude, and Practice of Nurses Towards the Prevention and Control of COVID-19. DOI:10.21203/rs.3.rs-45450/v1 https://www.researchsquare.com/article/rs-45450/v1 Erişim Tarihi: 01.11.2021
13. Ulupınar, S., Tayran, N., & Ulupınar, S. Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliği. Florence Nightingale Journal of Nursing, 2011; 19(2), 89-98.
14. Özlü İ, Karaman Özlü Z, Tekin E, Onur Can N, Şöhret T. The compliance of emergency healthcare personnel with isolation precautions during the COVID-19 pandemic: A cross-sectional questionnaire study. Int J Clin Pract. 2021 Oct;75(10):e14492. doi: 10.1111/ijcp.14492. Epub 2021 Jul 3. PMID: 34115907; PMCID: PMC8420175.
15. Genç U. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ameliyathanesinde Çalışan Sağlık Personelinin COVID-19 ile İlgili Farkındalık Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Tıpta Uzmanlık Tezi, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adana, 2020.
16. Duman Karakuş, T. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde Çalışan Sağlık Çalışanlarının Covıd-19 Hakkında Bilgi Düzeyi, Tutumu ve Kişisel Koruyucu Ekipman Kullanımının Değerlendirilmesi. Tıpta Uzmanlık Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Samsun, 2021.
17. Karadede Ö, Karadede H, Kavala A. COVID-19 Servislerinde Çalışan Sağlık Personelinin İzolasyon Önlemlerine Uyumlarının Değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri Hemsirelik Bilimleri, 2012; 13(3):649-60.
18. Zencir G, Bayraktar D, Khorshıd L. (2013) Bir Kamu Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin İzolasyon Önlemlerine Uyumu. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2013; 29 (2): 61-70.
19. Güleç Şatır D, Er Güneri S, Öztürk R, Bülbül Maraş G, Mertoğlu A, Sevil Ü. Hemşirelerin izolasyon önlemlerine uyumları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi-İzmir örneği. Tepecik Eğit. ve Araşt. Hast. Dergisi. 2019;29(3):218-22. doi:10.5222/terh.2019.08870
20. Tanyeri K. Hemşirelerin Hastane Enfeksiyonlarını Önlemede İzolasyon Önlemlerine Uyumlarının Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Lefkoşa, 2018.
21. Demirkol L. Yoğun Bakımda Çalışan Sağlık Çalışanlarının İzolasyon Uyum Düzeyleri, Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2017.
22. Tayran N. Hemşire ve hekimlerin izolasyon önlemlerine uyumu. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2010.
23. Özden D, Özveren H. Hemşirelerin İzolasyon Önlemlerine Uyumunda Mesleki ve Kurumsal Faktörlerin Belirlenmesi. JAREN/Hemşirelik Akademik Araştırma Dergisi, 2016; 2(1): 24-33.
24. Karahan E, Taşdemir N, Çelik S. Factors Influencing Compliance with Isolation Precautions among Nurses who Work in Turkish Surgical Clinics. Int J Med Invest 2019; 8 (2): 31-39 URL: http://intjmi.com/article-1-397-en.html
25. Yıldırım Yenigün M. Hastanede Çalışan Hemşirelerin İzolasyon Önlemlerine Uyumu, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya, 2019.
26. Geçit ve Özbayır. Hemşire ve Hekimlerin İzolasyon Önlemlerine Uyumu. EGEHFD, 2020;36 (3): 163-174. DOI: 10.5281/zenodo.7866529
27. Pekuslu S, Demirci H, Taşçıoğlu S, Tuna E. Bir Devlet Hastanesinde Çalışan Hekim ve Hemşirelerin İzolasyon Önlemlerine Uyumlarını Değerlendirilmesi. T.C. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 3. Uluslararası Sağlıkta Performance ve Kalite Kongresi. Ankara, 2010, s:52-23.
28. Erden S, Bayrak Kahraman B, Bulut H. Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin İzolasyon Önlemlerine Uyumlarının Değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2015; 4(3): 388-398.
29. Şahin S. Yoğun Bakımda Çalışan Sağlık Personelinin Eldiven Kullanma Tutumları ve İzolasyon Önlemlerine Uyumlarının Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aylin Şirin Köken ^* Bu kişi benim
Türkiye

Gamze Varol Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2024

Kabul Tarihi

6 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.14615425

IZ

https://izlik.org/JA52MT95MP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Köken, A. Ş., & Varol, G. (2026). Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi, 2(3), 132-141. https://doi.org/10.5281/zenodo.14615425

AMA

1.Köken AŞ, Varol G. Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi. HASAUD. 2026;2(3):132-141. doi:10.5281/zenodo.14615425

Chicago

Köken, Aylin Şirin, ve Gamze Varol. 2026. “Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi 2 (3): 132-41. https://doi.org/10.5281/zenodo.14615425.

EndNote

Köken AŞ, Varol G (01 Haziran 2026) Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi 2 3 132–141.

IEEE

[1]A. Ş. Köken ve G. Varol, “Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi”, HASAUD, c. 2, sy 3, ss. 132–141, Haz. 2026, doi: 10.5281/zenodo.14615425.

ISNAD

Köken, Aylin Şirin - Varol, Gamze. “Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi 2/3 (01 Haziran 2026): 132-141. https://doi.org/10.5281/zenodo.14615425.

JAMA

1.Köken AŞ, Varol G. Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi. HASAUD. 2026;2:132–141.

MLA

Köken, Aylin Şirin, ve Gamze Varol. “Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi, c. 2, sy 3, Haziran 2026, ss. 132-41, doi:10.5281/zenodo.14615425.

Vancouver

1.Aylin Şirin Köken, Gamze Varol. Edirne İl Merkezindeki Bir Kamu Hastanesinde Hemşirelerin COVID 19’dan Korunma Bilgileri ile İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği Değerlerini Etkileyen Kimi Faktörlerin Belirlenmesi. HASAUD. 01 Haziran 2026;2(3):132-41. doi:10.5281/zenodo.14615425