EN
TR
YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Günümüzde, kalori alımını azaltmak ve kilo vermek amacıyla gıdalarda yapay tatlandırıcılar yaygın olarak kullanılmaktadır. Yiyeceklerde bulunan yapay tatlandırıcılar, tatlı tat içeriği ile hormonların uyarılmasını sağlar, bazıları sindirilmeden mikrobiyotaya ulaşır ve bağırsak bakterilerinin substratı olarak da işlev görür. Bu etkisi bağırsak bakterileri tarafından kullanılarak kısa zincirli yağ asidi (KZYA) üretimi artırılabildiği gibi bağırsak bakteri oranlarını değiştirerek KZYA üretiminin azalmasına da yol açabilmektedir. Son çalışmalar, yapay tatlandırıcı tüketiminin intestinal mikrobiyota disbiyozunu (bağırsak ekosistemini bozan sağlıksız bağırsak florası oluşumu) indükleyebileceğini ve sağlıklı bireylerde tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) gelişimine ve glukoz intoleransına neden olabileceğini göstermektedir. Yapay tatlandırıcı tüketimi ve güvenliğini destekleyen araştırmaların henüz yeterli düzeyde olmadığı ve mevcut çalışmaların da birbirinden farklı sonuçlar verdiği göz önüne alınarak konunun sağlık ve helallik boyutunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Sonuç olarak bu çalışmada, çeşitli gıdalarda kullanılan yapay tatlandırıcılar ve bunların sağlıklı beslenme açısından önemi ve helallik durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abou-Donia, M. B., El-Masry, E. M., Abdel-Rahman, A. A., McLendon, R. E., & Schiffman, S. S. (2008). Splenda alters gut microflora and increases intestinal P-glycoprotein and cytochrome P-450 in male rats. Journal of Toxicology and Environmental Health - Part A: Current Issues, 71(21), 1415–1429. https://doi.org/10.1080/15287390802328630
- Ahmad, S. Y., Friel, J., & Mackay, D. (2020). The effects of non-nutritive artificial sweeteners, aspartame and sucralose, on the gut microbiome in healthy adults: Secondary outcomes of a randomized double-blinded crossover clinical trial. Nutrients, 12(11), 1–16. https://doi.org/10.3390/nu12113408
- Azeez, OH, Alkass, SY ve Persike, DS (2019). Sıçanlarda uzun süreli sakarin tüketimi ve artan obezite, diyabet, karaciğer fonksiyon bozukluğu ve böbrek yetmezliği riski. Tıp , 55 (10), 681.
- Basson, A. R., Rodriguez-Palacios, A., & Cominelli, F. (2021). Artificial Sweeteners: History and New Concepts on Inflammation. Frontiers in Nutrition, 8. https://doi.org/10.3389/fnut.2021.746247
- Baumgartner, R., Forteza, M. J., & Ketelhuth, D. F. J. (2019). The interplay between cytokines and the Kynurenine pathway in inflammation and atherosclerosis. Cytokine, 122. https://doi.org/10.1016/j.cyto.2017.09.004
- Beloborodova, N., Bairamov, I., Olenin, A., Shubina, V., Teplova, V., & Fedotcheva, N. (2012). Effect of phenolic acids of microbial origin on production of reactive oxygen species in mitochondria and neutrophils. Journal of Biomedical Science, 19(1). https://doi.org/10.1186/1423-0127-19-89
- Bernardo, W. M., Simões, R. S., Buzzini, R. F., Nunes, V. M., & Glina, F. P. A. (2016). Adverse effects of the consumption of artificial sweeteners - Systematic review. Revista Da Associacao Medica Brasileira, 62(2), 120–122. https://doi.org/10.1590/1806-9282.62.02.120
- Bian, X., Chi, L., Gao, B., Tu, P., Ru, H., & Lu, K. (2017a). Gut microbiome response to sucralose and its potential role in inducing liver inflammation in mice. Frontiers in Physiology, 8(JUL). https://doi.org/10.3389/fphys.2017.00487
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Mühendisliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
19 Nisan 2024
Kabul Tarihi
27 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 1
APA
Mızrak, Ö. F. (2024). YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 6(1), 44-58. https://doi.org/10.51973/head.1471043
AMA
1.Mızrak ÖF. YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. HEAD. 2024;6(1):44-58. doi:10.51973/head.1471043
Chicago
Mızrak, Ömer Faruk. 2024. “YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi 6 (1): 44-58. https://doi.org/10.51973/head.1471043.
EndNote
Mızrak ÖF (01 Haziran 2024) YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi 6 1 44–58.
IEEE
[1]Ö. F. Mızrak, “YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”, HEAD, c. 6, sy 1, ss. 44–58, Haz. 2024, doi: 10.51973/head.1471043.
ISNAD
Mızrak, Ömer Faruk. “YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi 6/1 (01 Haziran 2024): 44-58. https://doi.org/10.51973/head.1471043.
JAMA
1.Mızrak ÖF. YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. HEAD. 2024;6:44–58.
MLA
Mızrak, Ömer Faruk. “YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, c. 6, sy 1, Haziran 2024, ss. 44-58, doi:10.51973/head.1471043.
Vancouver
1.Ömer Faruk Mızrak. YAPAY TATLANDIRICILARIN SAĞLIKLI BESLENME VE HELAL GIDA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. HEAD. 01 Haziran 2024;6(1):44-58. doi:10.51973/head.1471043