Investigation of Elementary Teachers' Perceptions about the Teaching Practice Process: A Mixed Research

Öz

This research, which aims to determine the perceptions of elementary pre-service teacher towards the teaching practice process, was developed in accordance with the sequential explanatory design from mixed research methods. The sample of the research consists of the 4th grade students from department of elemantary teacher of a public university in 2018-2019 academic year. “Field Experience Instrument for Elementary Pre-service Teachers” was applied to 84 elemantary pre-service teachers and among them, focus group interview was held with seven participants. SPSS23 package program was used in the analysis of quantitative data and descriptive analysis was used in the analysis of qualitative data. Descriptive data obtained according to the results obtained from quantitative findings revealed that pre-service teachers were generally evaluated positively process. In addition, a meaningful difference was found between whether the instructor came to school or not and the instructor sub-dimension scores. The findings from the qualitative part supporting this situation were also reached. On the other hand, it was concluded that different dimensions appeared in the qualitative part of the research that didn’t appear in the quantitative findings. In this section, it has been concluded that pre-service teachers have positive and negative evaluations towards practice teachers and school administration.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Practice
• Pre-service Teacher
• Elementary Teacher

Sınıf Öğretmenliği Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Sürecine Yönelik Algılarının İncelenmesi: Karma Bir Araştırma

Öz

Sınıf öğretmenliği adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecine yönelik algılarını belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, karma araştırma desenlerinden sıralı açıklayıcı desene uygun olarak geliştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2018-2019 eğitim öğretim yılında bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. 84 öğretmen adayına “Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği” (SÖAÖUÖ) uygulanmış ve bunların arasından yedi katılımcıyla odak grup görüşmesi yapılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde SPSS 23 paket programı; nitel verilerde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Nicel bulgulardan elde edilen sonuçlara göre elde edilen betimsel veriler öğretmen adaylarının süreci ve süreçteki aktörleri genel olarak olumlu değerlendirildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca öğretim elemanlarının okula gelip gelmeme durumları ile ölçeğin öğretim elemanı alt boyutu puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu durumu destekler bulgulara nitel kısımdan da ulaşılmıştır. Diğer taraftan araştırmanın nitel kısmında nicel bulgularda ortaya çıkmayan farklı boyutların ortaya çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu kısımda öğretmen adaylarının uygulama öğretmenine yönelik olumlu ve olumsuz; okul yönetimine yönelik ise olumsuz değerlendirmelerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• öğretmenlik uygulaması
• Sınıf Öğretmenliği
• öğretmen adayları

Kaynakça

1. Altıntaş, S. ve Görgen, İ. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması üzerine görüşleri (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği), Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 197-208.
2. Aslan, A. (2003). Eğitim Fakültelerinin Yeniden yapılandırılmalarına İlişkin Bir Değerlendirme, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(9), 23-37.
3. Aslan, M. (2015). Eğitim Fakültelerindeki Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Değerlendirilmesi ve Öğretim Programının Hazırlanması. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitü, Eskişehir.
4. Aslan, M. ve Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1),144-162.
5. Atmiş, S. (2013). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Sürecini Değerlendirmelerine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
6. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Kahveci, Ö. & Demirel, F. (2004). “Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması.” Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(2): 210-239.
7. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantative and mixed methods approaches (3rd ed.). Los Angeles: Sage Publications.
8. Çelikten, M., Şanal, M., ve Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (2), 207-237.

9. Demir, Ö. ve Çamlı, Ö. (2011). Öğretmenlik Uygulaması Dersinde Uygulama Okullarında Karşılaşılan Sorunların Sınıf ve Okul Öncesi Öğretmenliği Öğrenci Görüşleri Çerçevesinde İncelenmesi: Nitel Bir Çalışma, Uludağ üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24 (1), 117-139.
10. Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş (Çeviri Edt: Ali Ersoy, Pelin Yalçınoğlu). Ankara: Anı Yayıncılık.
11. Gökçe, E. ve Demirhan, C. (2005). Öğretmen Adaylarının Ve İlköğretim Okullarında Görev Yapan Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Etkinliklerine İlişkin Görüşleri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(1), 43- 71.
12. Gömleksiz, M. N., Kan, A. Ü. ve Öner, Ö. (2017). Etkili Öğretmenlik Eğitimi Perspektifinde Öğretmenlik Uygulaması Dersine Eleştirel Bir Yaklaşım: Nitel Bir İnceleme. Tarih Okulu Dergisi, 10, 927-954.
13. Hacıömeroğlu, G., ve Değer, M. (2017). Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2017(26), 548-564.
14. Karadüz, A., Eser, Y., Şahin, C. ve İlbay, A. B. (2009). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (11), 442-455.
15. Katrancı, M. (2008). Öğretmenlik uygulamasında uygulama okulu koordinatörleri ve uygulama öğretmenlerinin görev ve sorumluluklarını yerine getirme düzeyleri (Kırıkkale ili örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
16. Kiraz, E. (2002). Öğretmen adaylarının hizmet öncesi mesleki gelişiminde uygulama öğretmenlerinin işlevi. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(2), 183-196.
17. MEB (2006). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Eğitme Genel Müdürlüğü, Temel Eğitime Destek Projesi “Öğretmen Eğitimi Bileşeni”. Ankara: Yazar.
18. Neuman ,L. W. (2014). Social research methods: Qualitative and quantative approaches (7th Ed.). Essex: Pearson Education Limited.
19. Özay-Köse, E. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik öğrenci ve öğretmen öğretim elemanı tutumları (Erzurum örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 1-17.
20. Özkılıç, R., Bilgin, A. ve Kartal, H. (2008). Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Öğretmen Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi, ilköğretim Online, 7(3), 726-737, [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr adresinden 22 Mayıs 2019 tarihinde erişilmiştir.
21. Özoğlu, M. (2010). Türkiye’de Öğretmen Yetiştirme Sisteminin Sorunları. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı ,1(26), 131-155.
22. Sılay, İ. ve Gök, T. (2004). Öğretmen Adaylarının Uygulama Okullarında Karşılaştıkları Sorunlar ve Bu Sorunları Gidermek Amacıyla Hazırlanan Öneriler Üzerine Bir Çalışma, XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya, 6-9 Temmuz.
23. Şeker, H., Deniz, S., ve Görgen, İ. (2005). Tezsiz yüksek lisans öğretmen adaylarının öğretmenlik yeterlikleri üzerine değerlendirmeleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 11(2), 237-253.
24. Şimşek, S., Alkan, V., ve Erdem, A. R. (2013). Öğretmenlik uygulamasına ilişkin nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 63-73.
25. Şişman, M. ve Acat, M. B. (2003). Öğretmenlik Uygulaması Çalışmalarının Öğretmenlik Mesleğinin Algılanmasındaki Etkisi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 235-250.
26. Ünver, G. (2003). Öğretmenlik uygulamasında işbirliği: bir durum çalışması. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi,1, 87-100.
27. Yeşilyurt, E. ve Semerci, Ç. (2011). Uygulama öğretmenlerinin öğretmenlik uygulaması sürecinde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Bakış Dergisi, 27, 1-23.
28. Yıldırım, İ. (2019). Karma Araştırma Yöntemi. Şen, S. ve Yıldırım, İ. (Yay. Haz.). Eğitimde Araştırma Yöntemleri içinde (s.317-332). Ankara: Nobel.
29. Yılmaz, K., ve Kab, İ. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ‘okul deneyimi’ ve ‘öğretmenlik uygulaması’ derslerine yönelik görüş ve değerlendirmeleri. Humanitas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 197-215.
30. Yılmaz, M. (2011). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Dersini Yürüten Öğretim Elemanlarına İlişkin Görüşleri, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1377-1387.
31. Yılmaz, V. ve Çelik, E. (2009). Lisrel ile yapısal eşitlik modellemesi: Temel kavramlar, uygulamalar, programlama. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık: Ankara.
32. Yiğit, N., Ayas, A., Akdeniz, A. R., Baki, A., Çepni, S., Özmen, H., Demircioğlu, G., Alev, N., Çimer, A., Altun, T. ve Ekiz, D. (2006). Kuramdan Uygulamaya Okul Deneyimi ve Öğretmenlik Uygulaması. N. Yiğit (Ed.), Trabzon: Celepler Matbaacılık.
33. Yıldırım, A. ve Şimsek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin.
34. Yıldırım, A. ve Şimsek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin.
35. YÖK. (1998). Fakülte-Okul İş birliği. Ankara: Yükseköğretim Kurulu Yayınları.
36. YÖK (2018a). Sınıf Öğretmenliği Lisans Programı, Yeni Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları, https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/AA_Sunus_%20Onsoz_Uygulama_Yonergesi.pdf adresinden 14.04.2020 tarihinde erişilmiştir.
37. YÖK (2018b). Öğretmen yetiştirme lisans programları, Programların Güncelleme Gerekçeleri, Getirdiği Yenilikler ve Uygulama Esasları, https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Sinif_Ogretmenligi_Lisans_Programi09042019.pdf adresinden 14.04.2020 tarihinde erişilmiştir.
38. Yurdakul, İ. H. (2018). Değişen sınıf öğretmenliği lisans program içeriğinin incelenmesi. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 6(29), 1483-1499.