COVID-19 Kliniğinde Çalışan Hemşirelerin Merhamet Yorgunluğu ve Öfke Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma COVID-19 kliniğinde çalışan hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve öfke düzeyini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklemini 227 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanması için Demografik Veri Formu, Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Merhamet Yorgunluğu Alt Ölçeği (MYAÖ) ve Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin MYAÖ puan ortalaması 16.4±9.5, Sürekli Öfke puan ortalaması 20,5±5,7, İçe Dönük Öfke puan ortalaması 17,3±4,1, Dışa Dönük Öfke puan ortalaması 15,3±4,1, Öfke Kontrol puan ortalaması 21,5±4,6 olarak bulunmuştur. MYAÖ ile SÖÖTÖ arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Merhamet yorgunluğu ile sürekli öfke, içe dönük öfke ile merhamet yorgunluğu ve sürekli öfke, dışa dönük öfke ile merhamet yorgunluğu, sürekli öfke ve içe dönük öfke arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Öfke kontrol ile merhamet yorgunluğu arasında zayıf düzey, sürekli öfke ve dışa dönük öfke arasında orta düzeyde negatif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: COVID-19 kliniğinde çalışan hemşirelerin MYAÖ ile SÖÖTÖ arasında bir ilişki olduğu ve bazı sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Hemşire
• Merhamet yorgunluğu
• Öfke
• Pandemi.

Determination of Compassion Fatigue and Anger Levels in Nurses Working in the Covıd-19 Clinic

Öz

Aim: This study was conducted in a descriptive and relationship-seeking manner to determine the compassion fatigue and anger levels of nurses working in the COVID-19 clinic. Methods: The sample of the research consisted of 227 nurses To collect the data, the Demographic Data Form, the Quality of Life Compassion Fatigue Subscale for Employee (CFS) and the Trait Anger-Anger Expression Style Scale (STAS) were used. Results: Nurses' average CFS score is 16.4±9.5, Trait Anger average score is 20,5±5,7, Introverted Anger average score is 17,3±4,1, Extroverted Anger average score is 15,3±4,1, Anger Management score average was found to be 21,5±4,6. A statistically significant difference was also detected between CFS and STAS. It was determined that there was a moderate positive relationship between compassion fatigue and trait anger, introverted anger and compassion fatigue and trait anger, extroverted anger and compassion fatigue, trait anger and introverted anger. It was determined that there was a weak level of negative relationship between anger control and compassion fatigue, and a moderate negative relationship between trait anger and externalized anger. Conclusion: It was determined that there was a relationship between the CFS and STAS of the nurses working in the COVID-19 clinic and that there were significant differences according to some sociodemographic variables.

Anahtar Kelimeler

• Anger
• Compassion fatigue
• COVID-19
• Nurse
• Pandemic

Kaynakça

1. Aldemir, S., & Taşdemir Yiğitoğlu, G. (2023). The Relation Between Sleep Quality and Anger Expression That Occur in Nurses: A Cross-Sectional Study. Journal of Radiology Nursing, xxx 1-8. https://doi.org/10.1016/j.jradnu.2023.10.003
2. Alharbi, J., Jackson, D., & Usher, K. (2020). The potential for COVID-19 to contribute to compassion fatigue in critical care nurses. In Journal of Clinical Nursing, 29(15–16), 2762–2764). Blackwell Publishing Ltd. https://doi.org/10.1111/jocn.15314
3. Amir, K., & Okalo, P. (2022). Frontline nurses’ compassion fatigue and associated predictive factors during the second wave of COVID-19 in Kampala, Uganda. Nursing Open, 9(5), 2390–2396. https://doi.org/10.1002/NOP2.1254
4. Aslan, H., Erci, B., & Pekince, H. (2022). Relationship between compassion fatigue in nurses and work‑related stress and the meaning of life. Religion and Health, 61, 1848–1860. https://doi.org/10.1007/s10943-020-01142-0 Aydoğan, A., & Özkan, B. (2020). Öfke kavramı ve sağlık çalışanı olmak. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 1(1), 14–22. https://dergipark.org.tr/en/pub/tjhr/issue/57079/757393
5. Bayrak, N. G., Uzun, S., & Kulakaç, N. (2021). The relationship between anxiety levels and anger expression styles of nurses during COVID‐19 pandemic. Perspectives in Psychiatric Care, 57(4), 1829–1837. https://doi.org/10.1111/ppc.12756
6. Bülbüloğlu, S., & Çinar, F. (2021). Cerrahi hemşirelerde merhamet yorgunluğunun bakım memnuniyetine etkisi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 24(2), 255–263. https://doi.org/10.17049/ATAUNIHEM.866886
7. Chirico, F., Nucera, G., & Magnavita, N. (2020). Protecting the mental health of healthcare workers during the COVID-19 emergency. BJPsych International, 18(1). https://doi.org/10.1192/bji.2020.39
8. Cucinotta, D., & Vanelli, M. (2020). WHO declares COVID-19 a pandemic. Acta Bio Medica: Atenei Parmensis, 91(1), 157. https://doi.org/10.23750/ABM.V91I1.9397

9. Dikmen, Y., & Aydın, Y. (2016). Hemşirelerde merhamet yorgunluğu Ne? Nasıl? Ne yapmalı? Journal of Human Rhythm, 2(1), 13-21. https://dergipark.org.tr/en/pub/johr/issue/40171/477893
10. Dosil, M., Ozamiz-Etxebarria, N., Redondo, I., Picaza, M., & Jaureguizar, J. (2020). Psychological symptoms in health professionals in Spain after the first wave of the COVID-19 pandemic. Frontiers in Psychology, 11, article 606121, 1-11.. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.606121
11. Flarity, K., Gentry, J. E., & Mesnikoff, N. (2013). The effectiveness of an educational program on preventing and treating compassion fatigue in emergency nurses Adv. Emerg. Nurs. J., 35(3), 247-258. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2017.01.003
12. Günay Molu, N., Sert. S, & Saltalı, N. D. (2023). Being a mother as a healthcare professional in the covıd-19 pandemic: a qualitative study. Marmara Medical Journal, 36(1), 126-134. https://doi.org/10.5472/marumj.1244379
13. Güvenç, R., & Baltacı, E. (2020). Covıd-19 ve sağlık çalışanlarının ruh sağlığı. Türk Tabipleri Birliği COVID-19 Pandemisi Altıncı Ay Değerlendirme Raporu, 349–354. https://www.ttb.org.tr/kutuphane/covid19-rapor_6/covid19-rapor_6_Part41.pdf
14. Halcomb, E., Williams, A., Ashley, C., McInnes, S., Stephen, C., Calma, K., & James, S. (2020). The support needs of Australian primary health care nurses during the COVID-19 pandemic. Journal of Nursing Management, 28(7), 1553–1560. https://doi.org/10.1111/JONM.13108
15. Hiçdurmaz, D., & Üzar-Özçetin, Y. S. (2020). COVID-19 pandemisinde ön safta çalışan hemşirelerin ruhsal sağlığının korunması ve ruhsal travmanın önlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 7(özel sayı), 1–7. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.775531
16. Hong, S., Ai, M., Xu, X., Wang, W., Chen, J., Zhang, Q., Wang, L., & Kuang, L. (2021). Immediate psychological impact on nurses working at 42 government-designated hospitals during COVID-19 outbreak in China: A cross-sectional study. Nursing Outlook, 69(1), 6–12. https://doi.org/10.1016/J.OUTLOOK.2020.07.007
17. Huang, L., Xu, F., & Liu, H. (2020). Emotional responses and coping strategies of nurses and nursing college students during COVID-19 outbreak. MedRxiv, 15(8), e0237303 1–17. https://doi.org/10.1101/2020.03.05.20031898
18. İlhan, H. K. (2014). Hemşirelerin çalışma ortamında öfke düzeyi ve öfke ifade tarzı [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Haliç Üniversitesi. https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/89629/yokAcikBilim_10056081.pdf?sequence=-1&isAllowed=y
19. Keleş, C., & Yıldırım, F. (2021). Pediatri doktor ve hemşirelerinde öfke, problem çözme ve tükenmişlik (Sivas il örneği). Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(3), 215–228. https://doi.org/10.51754/cusbed.1008367
20. Keskin, G., Gümüş, A. B., & Engin, E. (2011). Bir grup sağlık çalışanında öfke ve mizaç özellikleri: İlişkisel bir inceleme. Düşünen Adam: The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 199–208. https://doi.org/10.5350/DAJPN2011240305
21. Khan, A. A., Alamgir Khan, M., & Javed Malik, N. (2015). Compassion fatigue in health care providers. Pak Armed Forces Med J, 65(2), 286–289. https://pafmj.org/index.php/PAFMJ/article/view/862
22. Khatoon, S., Shah, S. Y., Khan, A., & Ali, S. A. (2019). Anger expression style among nurses working in general hospitals of Karachi, Sindh, Pakistan. Open Journal of Nursing, 09(04), 370–382. https://doi.org/10.4236/ojn.2019.94034
23. Kim S. (2013). Compassion fatigue in Liver and Kidney Transplant Nurse Coordinators: A Descriptive Research Study. Progress in Transplantation, 23(4), 329-335. https://doi.org/10.7182/pit2013811
24. Kim, Y. R., Choi, H. G., & Yeom, H. A. (2019). Relationships between exercise behavior and anger control of hospital nurses. Asian Nursing Research, 13(1), 86–91. https://doi.org/10.1016/J.ANR.2019.01.009
25. Kocatepe, V., Uğur, E., & Karabacak, Ü. (2017). Yoğun bakım ve palyatif bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile bakım davranışları arasındaki ilişki. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 25(1), 13. https://doi.org/10.17672/fnhd.99572
26. Konal Korkmaz, E., Telli, S., Kadioglu, H., & Karaca, S. (2020). Hemşirelerde aleksitimi ve aleksitiminin tükenmişlik, öfke ve somatizasyon ile ilişkisi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 11(4), 284–291. https://doi.org/10.14744/PHD.2020.98700
27. Lee, H. Y., Jang, M. H., Jeong, Y. M., Sok, S. R., & Kim, A. S. (2021). Mediating effects of anger expression in the relationship of work stress with burnout among hospital nurses depending on career experience. Journal of Nursing Scholarship, 53(2), 227-236. https://doi.org/10.1111/jnu.12627
28. Lin, C. Y., Peng, Y. C., Wu, Y. H., Chang, J., Chan, C. H., Yang, D. Y. (2007). The psychological effect of severe acute respiratory syndrome on emergency department staff. Emergency Medicine Journal: EMJ, 24(1), 7–12. https://doi.org/10.1136/EMJ.2006.035089
29. Mansur, F., Özzeybek Taş, M., & Ekinci, N. (2022). Sağlık çalışanlarında merhamet doyumu ve merhamet yorgunluğunun sürekli öfke düzeyine etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 0(40), 436–469. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1005629
30. Meyer, R. M., Li, A., Klaristenfeld, J., & Gold, J. I. (2015). Pediatric novice nurses: Examining compassion fatigue as a mediator between stress exposure and compassion satisfaction, burnout, and job satisfaction. J Pediatr Nurs, 30(1), 174-83. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2013.12.008.
31. Okgün Alcan, A., & Yıldız, K. (2021). Pandemi sürecinde yoğun bakım hemşireliği: Algılanan stresin merhamet yorgunluğuna etkisi. Forbes Journal of Medicine, 2(3),175–181. https://doi.org/10.4274/forbes.galenos.2021.53825
32. Onan, N., Işık Andsoy, I., & Görücü, R. (2019). Ameliyathanede çalışan hekim ve hemşirelerin iletişimde yaşadıkları sorunlar ve öfke ifade tarzlarının belirlenmesi. Online Turkish Journal of Health Sciences (OTJHS), 4(1), 24-36. https://doi.org/10.26453/otjhs.423553
33. Özcan, E., & Özyer, Y. (2023). COVID-19 döneminde çalışan hemşirelerin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile psikolojik bakım algılarının incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 127–137. https://doi.org/10.37989/GUMUSSAGBIL.1001252
34. Özer, K. (1994). Sürekli öfke ve öfke ifade tarzı ölçekleri ön çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 9(31), 26–35. http://www.turkpsikolojidergisi.com/PDF/TPD/31/04.pdf
35. Pehlivan, T., & Güner, P. (2018). Compassion fatigue: the known, unknown. Journal of Psychiatric Nursing, 9(2), 129–134. https://doi.org/10.14744/phd.2017.25582
36. Portakal, N. (2018). Hemşirelerde Öfkeyi Etkileyen Faktörler ve Öfke İfade Biçimi (Tez No: 515831) [Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
37. Resmî Gazete (19.4.2011, Sayı: 27910) sayılı Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik; 2011. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5.htm Erişim Tarihi 05.03.2024 St:10.19
38. Rossi, R., Socci, V., Talevi, D., Mensi, S., Niolu, C., Pacitti, F., … & Di Lorenzo, G. (2020). COVID-19 pandemic and lockdown measures ımpact on mental health among the general population in Italy. Frontiers in Psychiatry, 11, Article 790 https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00790
39. Ruiz-Fernández, M. D., Ramos-Pichardo, J. D., Ibáñez-Masero, O., Cabrera-Troya, J., Carmona-Rega, M. I., & Ortega-Galan, A. M. (2020). Compassion fatigue, burnout, compassion satisfaction and perceived stress in healthcare professionals during the COVID-19 health crisis in Spain. J Clin Nurs, 29(21–22), 4321–4330. https://doi.org/10.1111/JOCN.15469
40. Spielberger, C. D., Jacobs, G., Russell, S., & Crane, R. S. (1983). Assessment of anger: The state-trait anger scale, advances in personality assessment. (Ed.). James NealButcher, Charles D. Spielberger, Routledge. New Jersey.
41. Stamm, B. H. (2005). The professıonal qualıty of lıfe scale: Compassion satisfaction, burnout & compassion fatigue/secondary trauma scales. The ProQOL Manual 1, 2–29. https://www.scirp.org/%28S%28vtj3fa45qm1ean45vvffcz55%29%29/reference/referencespapers.aspx?referenceid=2454842
42. Tanrıkulu, G., & Ceylan, B. (2021). Çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerde merhamet düzeyi ve merhamet yorgunluğu. Journal of Health Sciences, 30(1), 31–36. https://doi.org/10.34108/eujhs.727445
43. Turalı, E. (2023). COVID-19 Pandemisi sürecinde bir devlet hastanesinde hemşire olarak görev yapan sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğunun değerlendirilmesi (Tez No: 792039 ) [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
44. Xie, W., Chen, L., Feng, F., Okoli, C. T. C., Tang, P., Zeng, L., … & Wang, J. (2021). The prevalence of compassion satisfaction and compassion fatigue among nurses: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Nursing Studies, 120, 103973. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2021.103973
45. Yeşil, A., Ergün, Ü., Amasyalı, C., Er, F., Nihal Olgun, N., & Aker, A. T. (2011). Çalışanlar için yaşam kalitesi ölçeği Türkçe uyarlaması geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Nöro Psikiyatri Arşivi, 48(3), 1–1. https://doi.org/10.4274/npa.5210
46. Yılmaz, G., & Üstün, B. (2019). Onkoloji hemşirelerinin profesyonel yaşam kalitesini ve travma sonrası gelişim düzeylerini etkileyen sosyodemografik ve mesleki faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 10(4), 241–250. https://doi.org/10.14744/PHD.2019.43255