Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri

Gülten Okuroğlu; Aynur Kaynar Şimşek; Derya Emre Yavuz; Nuray Şahin Orak; Bilgi Gülseven Karabacak; Şule Alpar Ecevit

doi:10.69487/hemarge.893337

Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri

Öz

Amaç: Bu araştırmada öğrenci hemşirelerin güvenli parenteral ilaç uygulamalarına ilişkin öz-yeterlilik algılarının belirlenmesi amaçlandı. Yöntem: Metadolojik ve tanımlayıcı tipte uygulanan bu araştırma, İstanbul’da bir devlet üniversitesinde Şubat-Mayıs 2019 tarihleri arasında yürütüldü. Örneklemi 453 hemşirelik öğrencisi oluşturdu. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu ve Güvenli Parenteral İlaç Uygulama Öz-Yeterlik Ölçeği ile toplandı. Ölçeğin Cronbach’s Alpha değeri 98 olarak belirtilmiştir. Çalışmada öncelikle Güvenli Parenteral İlaç Uygulama Öz-Yeterlik Ölçeği’nin öğrenci hemşireler için geçerlik ve güvenirlik sonuçları incelendi. Bu amaçla ölçeğin yapı geçerliliği faktör analizi ile yapıldı. Bulgular: orjinal ölçeğe benzer şekilde ölçeğin tek faktörlü bir yapı sergilediği görüldü. Ölçeğin Cronbach Alpha değeri .98; Spearman Brown değeri .93; Guttman değeri ise .93 olarak bulundu. Ölçek 76 madde içermektedir. Ölçekten alınan toplam puan ortalamasının 336.89±36.94 olduğu, öğrencilerin cinsiyetine (p=0.000) ve sınıfına (p=002) göre anlamlı fark olduğu tespit edildi. Sonuç: Güvenli Parenteral İlaç Uygulama Öz-Yeterlilik Ölçeği’nin öğrenci hemşireler için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ve öğrencilerin güvenli parenteral ilaç uygulama öz-yeterlilik düzeylerinin yüksek olduğu tespit edildi.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Özata M,Altunkan H. Hastanelerde Tıbbi Hata Görülme Sıklıkları, Tıbbi Hata Türleri ve Tıbbi Hata Nedenlerinin Belirlenmesi: Konya Örneği. Tıp Araştırmaları Dergisi 2010;8(2):100-11.
2. Aşkar P., Umay A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algısı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(21);1-8.
3. Athanasakis E. Prevention of medication errors made by nurses in clinical practice. Health Science Journal. 2012; 6(4):773-83.
4. Meechan R, Jones H, Valler-Jones T. Do medicines OSCEs improve drug administration ability? Br J Nurs. 2011 Jul 15-28;20(13):817-22.
5. Büyüköztürk Ş. Sosyal bilimler için veri analiz el kitabı. 10. baskı, Ankara: Pegem; 2009.
6. Miller, K., Haddad, L., & Phillips, K. D. (2016). Educational strategies for reducing medication errors committed by student nurses: a literature review. International Journal of Health Sciences Education, 3(1), 2.
7. Cousins, D. H., Sabatier, B., Begue, D., Schmitt, C. and Hoppe-Tichy, T. 2005. Medication errors in intravenous medication preparation and administration: a multicentre audit in the UK, Germany and France. Quality and Safety in Health Care 14(3), 190-195.
8. Fisun V., Seval Ç., Birol V. (2014). Sık Karşılaşılan İlaç Uygulama Hataları ve İlaç Güvenliği, Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(4 );271-275.

9. Ong, W.M., Subasyini, S. 2013. Medication errors in intravenous medication preparation and administration. Medical Journal of Malaysi 68(1), 52-7.
10. Gökdoğan, F., Yorgun, S. (2010). Sağlık hizmetlerinde hasta güvenliği ve hemşireler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(2), 53-59.
11. Sağlık Bakanlığı. 2016. URL:http://www.grs.saglik.gov.tr/. April 7, 2018.
12. Jarvill, M., Jenkins, S., Akman, O., Astroth, K.S., Pohl, C., Jacobs, P.J. 2018. Effect of simulation on nursing students' medication administration competence, Clinical Simulation in Nursing 14 (Special Issue), 3-7.
13. Jember, A., Hailu, M., Messele, A., Demeke, T. and Hassen, M. 2018. Proportion of medication error reporting and associated factors among nurses: a cross sectional study. BMJ Nursing 17(9), 2-8.
14. Amstrong, G. E., Dietrich, M., Norman L., Barnsteiner, J., Mion, L. 2017. Nurses’ perceived skills and attitudes about updated safety concepts: impact on medication administration errors and practices. Journal of Nursing Care Quality 32(3), 226-233.
15. Westbrook, J.I., Rob, M.I., Woods, A. and Parry, D. 2011. Errors in the administration of intravenous medications in hospital and the role of correct procedures and nurse experience, BMJ Quality and Safety 20, 1027-34.
16. Brady AM, Malone AM, Fleming S. A Literature Review of The Individual and Systems Factors That Contribute to Medication Errors In Nursing Management. Journal of Nursing Management 2009;17(6):679-97.
17. Wakefield, B.J., Holman, T.U., and Wakefield DS. 2005. Development and validation of the medication administration error reporting survey. Advances in Patient Safety 4, 475-489.
18. Cleary-Holdforth J, Leufer T. The strategic role of education in the prevention of medication errors in nursing: part 2. Nurse Educ Pract. 2013 May;13(3):217-220. doi: 10.1016/j.nepr.2013.01.012. Epub 2013 Mar 6.
19. Tower, M., Latimer, S., & Hewitt, J. (2014). Social networking as a learning tool: Nursing students' perception of efficacy. Nurse Education Today, 34(6), 1012-1017.
20. Bandura A. (1997). Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review, 84 (2), 191-215.
21. Yıldırım, F., İlhan, İ. Ö. (2010). The validity and reliability of the General Self-Efficacy Scale-Turkish Form. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308.
22. Caruso R, Pittella F, Zaghini F, Fida R, Sili A. Development and validation of the Nursing Profession Self‐Efficacy Scale. International Nursing Review. 2016;63(3): 455–464. https://doi.org/10.1177/0013164405282485
23. Aksoy, V., Diken, İ. H. (2009). Rehber Öğretmen Özel Eğitim Öz Yeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 10(01), 029-037.
24. Okuroğlu GK, Orak NŞ, Mamedov F, Alpar ŞE. Güvenli Parenteral İlaç Uygulama Öz-Yeterlik Ölçeği'nin Geliştirilmesi, Geçerlik Ve Güvenirliği. Uluslararası Hemşirelikte Güncel Yaklaşımlar Kongresi. 15-17 Kasım 2018, Sakarya, Türkiye (Tam metin bildiri).
25. Seçer İ. Psikolojik Test Geliştirme Ve Uyarlama Süreci. Ankara: Anı; 2015.
26. Çevik K, Midilli TS, Ergin E. Parenteral İlaç Uygulamaları Konusunda Hemşirelik Öğrencilerinin Bilgi ve Beceri Düzeylerinin Sınav Kaygısı ile İlişkisi. Celal Bayar Üniversitesi –Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi (CBU-SBED), 2019, 6(1): 31-38.
27. Zaybak A, Taşkıran N, Telli S, Ergin Ey, Şahin M. Hemşirelik Öğrencilerinin İlaç Uygulamalarına İlişkin Bilgilerini Yeterli Bulma Durumları. Hemşirelikte Eğitim Ve Araştırma Dergisi 2017;14 (1): 6-13.
28. Ayık G, Altuğ SÖ, Çetinkaya A. 2010. Hemşirelik Öğrencilerinin İlaç Uygulama Hataları. İ.Ü.F.N. Hem. Derg (2010) Cilt 18 - Sayı 3: 136-143.
29. Sağkal T, Edeer G, Özdemir C, Özen M, Uyanık M. Hemşirelik Öğrencilerinin İntramüsküler Enjeksiyon Uygulamalarına Yönelik Bilgileri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2014;17:22.
30. Şimşek AK, Alpar ŞE. Toplumun Hemşirelik Mesleğine Yönelik İmaj Algısı: Sistematik Derleme. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi (SAUHSD) 2019;2(1):32-46.
31. Özveren H, Gülnar E, Yılmaz ED. Hemşirelik Öğrencilerinin İntramüsküler Enjeksiyonda Ventrogluteal Bölge Kullanımına Yönelik Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. DEUHFED 2018, 11(4), 300-305.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülten Okuroğlu
Türkiye

Aynur Kaynar Şimşek
Türkiye

Derya Emre Yavuz ^*
Türkiye

Nuray Şahin Orak
Türkiye

Bilgi Gülseven Karabacak
Türkiye

Şule Alpar Ecevit
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2021

Kabul Tarihi

20 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 1-3

DOI

https://doi.org/10.69487/hemarge.893337

IZ

https://izlik.org/JA66YP83HB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Okuroğlu, G., Kaynar Şimşek, A., Emre Yavuz, D., Şahin Orak, N., Gülseven Karabacak, B., & Alpar Ecevit, Ş. (2023). Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 22(1-3), 1-11. https://doi.org/10.69487/hemarge.893337

AMA

1.Okuroğlu G, Kaynar Şimşek A, Emre Yavuz D, Şahin Orak N, Gülseven Karabacak B, Alpar Ecevit Ş. Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri. HEMARGE Dergisi. 2023;22(1-3):1-11. doi:10.69487/hemarge.893337

Chicago

Okuroğlu, Gülten, Aynur Kaynar Şimşek, Derya Emre Yavuz, Nuray Şahin Orak, Bilgi Gülseven Karabacak, ve Şule Alpar Ecevit. 2023. “Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri”. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 22 (1-3): 1-11. https://doi.org/10.69487/hemarge.893337.

EndNote

Okuroğlu G, Kaynar Şimşek A, Emre Yavuz D, Şahin Orak N, Gülseven Karabacak B, Alpar Ecevit Ş (01 Mart 2023) Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 22 1-3 1–11.

IEEE

[1]G. Okuroğlu, A. Kaynar Şimşek, D. Emre Yavuz, N. Şahin Orak, B. Gülseven Karabacak, ve Ş. Alpar Ecevit, “Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri”, HEMARGE Dergisi, c. 22, sy 1-3, ss. 1–11, Mar. 2023, doi: 10.69487/hemarge.893337.

ISNAD

Okuroğlu, Gülten - Kaynar Şimşek, Aynur - Emre Yavuz, Derya - Şahin Orak, Nuray - Gülseven Karabacak, Bilgi - Alpar Ecevit, Şule. “Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri”. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 22/1-3 (01 Mart 2023): 1-11. https://doi.org/10.69487/hemarge.893337.

JAMA

1.Okuroğlu G, Kaynar Şimşek A, Emre Yavuz D, Şahin Orak N, Gülseven Karabacak B, Alpar Ecevit Ş. Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri. HEMARGE Dergisi. 2023;22:1–11.

MLA

Okuroğlu, Gülten, vd. “Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri”. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, c. 22, sy 1-3, Mart 2023, ss. 1-11, doi:10.69487/hemarge.893337.

Vancouver

1.Gülten Okuroğlu, Aynur Kaynar Şimşek, Derya Emre Yavuz, Nuray Şahin Orak, Bilgi Gülseven Karabacak, Şule Alpar Ecevit. Öğrenci Hemşirelerin Güvenli Parenteral İlaç Uygulamalarına İlişkin Öz-Yeterlilikleri. HEMARGE Dergisi. 01 Mart 2023;22(1-3):1-11. doi:10.69487/hemarge.893337