Araştırma Makalesi

Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi

Cilt: 2 Sayı: 1 25 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi

Öz

Bilişsel radyo, lisans sahibi kullanıcılar tarafından kullanılmayan spektrum boşluklarını algılayan ve radyo çalışma parametrelerini bu bandlarda yayın yapabilecek şekilde uyarlayabilen sistem olarak tanımlanır. Kablosuz haberleşme sistemleri için frekans spektrumunun sınırlı bir kaynak olması nedeniyle, lisanslı ve lisanssız kullanıcılar arasında frekans bandlarının etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, bilişsel radyoların başarımı için spektrum algılama işlevinin sorunsuz olarak yerine getirilmesi önemli bir süreçtir. Bu çalışmada, Jarque-Bera (JB) testine dayalı öğretme-öğrenme tabanlı optimizasyon (TLBO) algoritmasının kullanıldığı yeni bir hibrit spektrum algılama algoritması geliştirilmiştir. Önerilen algortima için spektrum algılama modeli verilmiş ve algılama yöntemi teorik analizlerle açıklanmıştır. Simülasyon çalışmaları Nakagami-m sönümleme kanalı üzerinde yapılmıştır. Önerilen yöntemin performans analizi, geleneksel enerji tabanlı algılama ile karşılaştırılmıştır. Simülasyon sonuçları, önerilen yöntemin düşük SNR rejiminde spectrum algılama performansında gözle görülür bir iyileşme sağladığını açık bir şekilde göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Bilişsel Radyo, Spektrum Algılama, Eşik Değer, Jarque-Bera Testi, TLBO

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Proje kapsamında değildir.

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

Kaynakça

  1. [1] Federal Communications Commission Spectrum Policy Task Force, Report of the Spectrum Efficiency Working Group, Teknik Rapor, ABD, 2002.
  2. [2] Tuna, E., Karagöz, M., “Gelecek nesil ağlar için spektrum tahsisinde yeni bir yaklaşım: Bilişsel radyo”, International Journal of Engineering Research and Development, Cilt 4, Sayı 1, Sayfa 25-31, 2012.
  3. [3] Mitola, J., Maguire, G. Q., “Cognitive radio: Making software radios more personal”, IEEE Personal Communications Magazine, Cilt 6, Sayı 4, Sayfa 13-18, 1999.
  4. [4] Mitola, J., “Cognitive radio: An integrated agent architecture for software defined radio”, Doktora Tezi, KTH Royal Institute of Technology, Stockholm, İsveç, 2000.
  5. [5] Bektaş, C., Akan, A., “Enerji tabanlı spektrum algılamada dalgacık dönüşümü yaklaşımı”, XX. Sinyal İşleme ve Uygulamaları Kurultayı (SIU), Sayfa 1-4, Muğla, 18-20 Nisan 2012.
  6. [6] Zeng, Y., Liang, Y. C., Hoang, A. T., Zhang, R., “A review on spectrum sensing for cognitive radio: Challenges and solutions”, EURASIP Journal on Advances in Signal Processing, Sayfa 1-15, 2010.
  7. [7] Haykin, S., “Cognitive radio: Brain empowered wireless communications”, IEEE Journal on Selected Areas in Communications, Cilt 23, Sayı 2, Sayfa 201-220, 2005.
  8. [8] Yücek, T., Arslan, H., “A survey of spectrum sensing algorithms for cognitive radio applications”, IEEE Communications Surveys & Tutorials, Cilt 11, Sayı 1, Sayfa 116-130, 2009.
  9. [9] Tandra, R., Sahai, A., “SNR walls for signal detection”, IEEE Journal of Selected Topics in Signal Processing, Cilt 2, Sayı 1, Sayfa 4-17, 2008.
  10. [10] Jaewoo, S., Srikant, R., “Improving channel utilization via cooperative spectrum sensing with opportunistic feedback in cognitive radio networks”, IEEE Communications Letters, Cilt 19, Sayı 6, Sayfa 1065-1068, 2015.

Kaynak Göster

APA
Koçkaya, K. (2025). Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi. Hendese Teknik Bilimler ve Mühendislik Dergisi, 2(1), 5-12. https://doi.org/10.5281/zenodo.15278179
AMA
1.Koçkaya K. Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi. HENDESE. 2025;2(1):5-12. doi:10.5281/zenodo.15278179
Chicago
Koçkaya, Kenan. 2025. “Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi”. Hendese Teknik Bilimler ve Mühendislik Dergisi 2 (1): 5-12. https://doi.org/10.5281/zenodo.15278179.
EndNote
Koçkaya K (01 Nisan 2025) Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi. Hendese Teknik Bilimler ve Mühendislik Dergisi 2 1 5–12.
IEEE
[1]K. Koçkaya, “Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi”, HENDESE, c. 2, sy 1, ss. 5–12, Nis. 2025, doi: 10.5281/zenodo.15278179.
ISNAD
Koçkaya, Kenan. “Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi”. Hendese Teknik Bilimler ve Mühendislik Dergisi 2/1 (01 Nisan 2025): 5-12. https://doi.org/10.5281/zenodo.15278179.
JAMA
1.Koçkaya K. Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi. HENDESE. 2025;2:5–12.
MLA
Koçkaya, Kenan. “Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi”. Hendese Teknik Bilimler ve Mühendislik Dergisi, c. 2, sy 1, Nisan 2025, ss. 5-12, doi:10.5281/zenodo.15278179.
Vancouver
1.Kenan Koçkaya. Jarque-Bera Testi Tabanlı Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon Algoritmasının (JBTLBO) Nakagami-m Sönümlemeli Kanal Üzerinde Spektrum Algılama Başarım Analizi. HENDESE. 01 Nisan 2025;2(1):5-12. doi:10.5281/zenodo.15278179