Havacılık Sektöründe Duygusal Zekanın Çatışma Yönetimine Etkisine İlişkin Bir Derleme

Öz

Bu çalışmada, duygusal zekânın çatışma yönetim becerilerine etkisi havacılık sektörü özelinde incelenmiş, bu kapsamda alan yazına yönelik bir literatür taraması yapılmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda duygusal zekânın iletişim, liderlik ve takım çalışması gibi alanlarda çatışma yönetim becerilerine olan etkilerini vurgulamaktadır. Havacılık sektörünün dinamik yapısı, teknolojik gelişmeler ve insanlar arası etkileşimler duygusal zeka becerileri ve çatışma yönetiminin önemini daha da ortaya koymaktadır. Duygusal zekâ, bireyin kendi duygularını fark etme, başkalarının duygularını anlama ve sosyal ilişkilerde başarı sağlama becerilerini içerir. Yüksek duygusal zekaya sahip kişiler, başkalarının ve kendilerinin duygularını iyi tanıyan, duygularını kontrol edebilen, farklı duyguları ayırt edebilen ve sosyal etkileşimlerde etkili olan bireylerdir. Duygusal zeka becerileri geliştirilebilir. Havacılık sektöründe ortaya çıkan çatışmaların, emniyet ve iş sürekliliği açısından kritik olduğu göz önüne alındığında, duygusal zekânın bu sektördeki etkileri büyük önem taşımaktadır. Bu durum, havacılık sektöründe duygusal zeka gelişimine yönelik stratejiler oluşturulması ihtiyacını doğurmaktadır. Araştırma, bu konuda ileriye dönük öneriler içermektedir. Duygusal zekâ becerileri kullanılarak yaşanan çatışmaların nasıl çözülebileceği ve bu çözümün sektör performansına olan etkisi incelenmektedir. Bu çalışmanın, havacılık sektöründe çatışma yönetimi pratiğini geliştirmeye yönelik yönergeler sağlaması ve duygusal zekânın bu alandaki rolünü anlamada katkıda bulunması beklenmektedir

Anahtar Kelimeler

• Duygusal Zekâ
• Çatışma Yönetimi
• Havacılık

A Review regarding the Effect of Emotional Intelligence on Conflict Management in the Aviation Industry

Öz

This study examines the impact of emotional intelligence on conflict management skills within the aviation sector through a literature review. It emphasizes the effects of emotional intelligence on conflict management skills on communication, leadership, and teamwork. The dynamic structure of the aviation industry, technological developments, and interpersonal interactions further highlight the importance of emotional intelligence skills and conflict management. Emotional intelligence involves recognizing one’s own emotions, understanding others’, and succeeding in social relationships. Individuals with high emotional intelligence can regulate their emotions effectively and navigate social interactions adeptly. Emotional intelligence skills can be improved. Considering that the conflicts arising in the aviation sector are critical in terms of safety and business continuity, the effects of emotional intelligence in this sector are of great importance. It also creates the need to develop strategies for enhancing emotional intelligence in the aviation industry. This research includes forward-looking suggestions. The examination focuses on how conflicts can be resolved using emotional intelligence skills and the impact of this solution on sector performance. We expect this study to provide guidelines for improving conflict management practices in the aviation industry and to contribute to understanding the role of emotional intelligence in this field.

Anahtar Kelimeler

• Emotional Intelligence
• Conflict Management
• Aviation

Kaynakça

1. Acaray, A., Günsel, A., ve Yaşar, S.(2019). Duygusal zekâ ile takım rolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ege Academic Review, 19(2), 189-203. google scholar
2. Akkirman, A. D.(1998). Etkin çatışma yönetimi ve müdahale stratejileri. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 1-11. google scholar
3. Altındal, H.(2010). Çatışma yönetimi ve Denizli Belediyesi’nde bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi. google scholar
4. Arslan, A. H. (2019). Havacılıkta kriz yönetimi: Southwest havayolları örneği. Journal of Aviation Research, 1(1), 42-56. google scholar
5. Atalay, D.(2019). Havacılık eğitim kurum ve kuruluşlarında liderler için bir çatışma yönetim önerisi. The Journal of Academic Social Sci-ence, 20(20), 163-174. google scholar
6. Avcı, Ö. (2019). Duygusal zeka ve iletişim. Beta Yayınevi. google scholar
7. Avcı, Ö. (2019). Duygusal zekâ ve iletişim. Beta Yayınevi. google scholar
8. Aysel, L.(2006). Liderlik ve duygusal zekâ. Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli. google scholar

9. Bar-On, R. (1997). The emotional quotient ınventory (EQ-i): a test of emotional intelligence. Multi-Health Systems. google scholar
10. Bar-On, R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI). Psicothema, 18(Supl.), 13-25. google scholar
11. Basım, H. N., Erkenekli, M., ve Şeşen, H. (2010). Birey davranışındaki kontrol odağının rol çatışması ve rol belirsizliği algısı ile ilişkisi: Kamu sektöründe bir araştırma. Amme İdaresi Dergisi, 43(1), 145-165. google scholar
12. Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage. google scholar
13. Betül, Aksu. ve Odabaş, M. S.(2021). Havacılık sektöründe stres Yönetimi ve çözüm önerileri. Black Sea Journal of Public and Social Science, 4(2), 99-103. google scholar
14. Çakar, U., ve Arbak, Y.(2004). Modern Yaklaşımlar işığında değişen duYgu zekâ ilişkisi ve duYgusal zekâ . Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3). google scholar
15. ÇaYcı, A. E., & ÇaYcı, B.(2017). Dijital iletişim çağında teknolojinin açığa çıkardıkları: gözetim ve mahremiYet. google scholar
16. Çifci, E. G., & Gönen, E.(2011). SosYal hizmet uYgulamalarinda etik karar verme süreci. Toplum ve Sosyal Hizmet, 22(2), 149-160. google scholar
17. Çolak, M.D.M.(2008). Örgütlerde çatışmanın Yönetiminde gücün kullanımı ve bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(23), 304-332. google scholar
18. Çubukcu, M. (2023). HavaYolları işletmelerinde misYon, vizYon beYanları ve değer ifadelerinin içerik analizi. International Journal of Management Academy, 6(3). google scholar
19. Delice, M., ve GünbeYi, M.(2013). DuYgusal zekâ ve liderlik ilişkisinin incelenmesi: Polis teşkilatı örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(1), 209-239. google scholar
20. Demir, İ.(2017). Çatışma ve çatışmaYa Yaklaşım Yöntemlerinin teorik çerçevesi. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 5(1),1-53. google scholar
21. DiYaroğlu, B. N. (2011). Kriz iletişiminde medYa Yönetimi ve 2009 Türk Hava Yolları krizi ve 2001 Amerikan HavaYolları Krizi karşılaştırılmalı incelenmesi (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi, İstanbul. google scholar
22. Doğan, A., Demir, R., ve Türkmen, E (2016). Rol belirsizliğinin, rol çatışmasının ve sosYal desteğin tükenmişliğe etkisi: devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan akademik personelin tükenmişlik düzeYlerinin karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(1). google scholar
23. Doğan, S., & Şahin, F.(2007). DuYgusal zekâ: tarihsel gelişimi ve örgütler için önemine kavramsal bir bakış. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 231-252. google scholar
24. Doğan, S., & Şahin, F.(2007). DuYgusal zekâ: tarihsel gelişimi ve örgütler için önemine kavramsal bir bakış. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 231-252. google scholar
25. Druskat, V. U., & Wolff, S. B. (2001). Building the emotional intelligence of groups. Harvard Business Review, 79(3), 80-90. google scholar
26. EraY, T. E.(2017). Rol çatışması, rol belirsizliği ve iş tatmini arasındaki ilişkiler: iletişim fakültesi dekanları üzerine bir uYgulama. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (27), 201-213. google scholar
27. Erdağ, T., ve Yaslioglu, M.(2020). Tecrübeli ve sinYor kabin görevlileri kapsamında kabin ekibi çatışma Yöntemleri: bir havaYolunda kali-tatif araştırma. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 35-58. google scholar
28. Ergeç, M., ve AYkan, E. (2023). Lider-üYe etkileşimi ve algılanan iş Yükünün çalışan performansına etkisi: Havacılık Sektöründe Bir Araştırma. Journal of Aviation Research, 5(2), 155-171. google scholar
29. Ergül, A. (2012). Çalışma Yaşamında stresin bireYsel performans üzerindeki etkileri: Eğitim ve sağlık çalışanlarına Yönelik bir araştırma. google scholar
30. Yüksek Lisanas Tezi. Balıkesir Üniversitesi SosYal Bilimler Enstitüsü. google scholar
31. Eröz, S. S. (2011). DuYgusal zekâ ve iletişim arasindaki ilişki: bir uYgulama. Doktora Tezi. Bursa Uludağ Universitesi, Bursa. google scholar
32. ErsoY, E., & Köşger, F. (2016). Empati: Tanimi ve Önemi/empathY: Definition and its importance. Osmangazi Tıp Dergisi, 38(2), 9-17. google scholar
33. ErYilmaz, A.(2009). Başa çıkma stratejilerinin kişilik özellikleriYle ergen öznel iYi oluşu arasındaki aracı rolü. google scholar
34. Fernandez, C., & Pitt, M. (2013). Stress management and conflict resolution in aviation: An overview of the current practices. Journal of Aviation Management and Education, 3(1), 1-13. google scholar
35. Füsun, Acar(2002). DuYgusal zekâ ve liderlik. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(12), 53-68. google scholar
36. Gençoğlu, N. (2012). Ekip çalışmasında çatışma Yönetimi ve havaYolu işletmeciliğinde kabin ekipleri üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi. google scholar
37. Gençoğlu, N. (2012). Ekip çalışmasında çatışma Yönetimi ve havaYolu işletmeciliğinde kabin ekipleri üzerine bir araştırma. Yüksek LisansTezi. İstanbul Üniversitesi, İstanbul. google scholar
38. Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: whY it can matter more than IQ. Bantam Books. google scholar
39. Goleman, D. (1998). DuYgusal zeka. İstanbul: Varlık. google scholar
40. Goleman, D. (1998). What makes a leader? Harvard Business Review, 76(6), 93-102. google scholar
41. Goleman, Daniel. (1996). DuYgusal zeka neden IQ’dan daha önemlidir?. İstanbul: Varlık YaYınları. google scholar
42. Gündoğan, A. O. (2002). Çoğulculuk ve değer bunalımı. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (8). https://wam.ae/tr/details/1395302769342 ET.: 19.04.2024). google scholar
43. https://www.indYturk.com/node/628851/Ya%C5%9Fam/american-airlines-pilotlar%C4%B1-greve-evet-dedi ET.: 19.04.2024). google scholar
44. İşmen, A. E.(2001). DuYgusal zekâ ve problem çözme. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(13), 111-124. google scholar
45. Johnson, D. R., & Johnson, F. P. (2015). Enhancing pilot and cabin crew communication: A studY on conflict management strategies. Journal of Aviation Psychology and Applied Human Factors, 5(2), 45-53. google scholar
46. Jordan, P. J., & Troth, A. C. (2004). Managing emotions during team problem solving: Emotional intelligence and conflict resolution. Human Performance, 17(2), 195-218. google scholar
47. Jordan, Peter J. & Troth, Ashlea C. (2004). Managing emotions during team problem solving: emotional ıntelligence and conflict reso-lution. Human Performance, 17(2), 195-218. google scholar
48. Kamışoğlu, İ. (2013). SosYal medYada kişilerarası iletişim çatışmaları (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (TurkeY). google scholar
49. Karcioğlu, F., Gövez, E., ve KahYa, C.(2011). Yöneticilerin İletişim Tarzı ve Kullandıkları Çatışma Yönetim Stili Arasındaki İlişki. Journal of Graduate School of Social Sciences, 15(1). google scholar
50. Karcıoğlu, F., ve KahYa, C. (2011). Lider-üYe etkileşimi ve çatışma Yönetim stili ilişkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 337-352. google scholar
51. Karen, W.Y.N.N. (2021). Değer çatışmasının kökenleri: bebekler aYnı fikirde olmamaYı kabul etmez. Mütefekkir, 8(16), 275-281. google scholar
52. KaYnak, İ. (2021). İş stresinin örgüt içi çatışmaYa etkisi: sivil havacılık çalışanları üzerine bir araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 647-658. google scholar
53. Kirel, Ç. (1997). Örgütsel çatışma ve güç ilişkisi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 477-492. google scholar
54. Kılıç, S., Doğan, S., ve Demiral, Ö.(2007). Kurumların başarısında duYgusal zekânın rolü ve önemi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 14(1), 209-230. google scholar
55. Klein, G. A. (2017). Sources of power: How people make decisions. MIT press. google scholar
56. Koçak, D., Kerse, G., ve Yücel, İ. (2019). Çalışanlar aşırı iş Yükleri nedeniYle aileleri ile çatışma Yaşarlar mı? havacılık sektöründe bir inceleme. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 374-389. google scholar
57. KoçYiğit, M. (2016). Etkili iletişim ve duYgusal zekâ. Eğitim YaYınevi. google scholar
58. KuYurtar, E. (2006). Haklar. Liberal Düşünce Dergisi, (34), 5-17. google scholar
59. Lee, Fen-Ming. (2003). Conflict management stYles and emotional ıntelligence of facultY and staff at a selected college in southern Taiwan. YaYınlanmamış Doktora Tezi, The UniversitY of South Dakota, South Dakota. google scholar
60. Madak, S. S., & Genel, Z. (2022). HavaYolu taşımacılığı sektöründe kriz ve paYdaş iletişimi: Türk Hava Yolları örneği. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (40), 196-214. google scholar
61. Mavnacıoğlu, K. (2021). Kriz iletişimi bağlamında united airlines overbooking krizinin incelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 28(3), 489-510. google scholar
62. MaYer, J. D., & SaloveY, P. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition and PersonalitY, 9(3), 185-211. https://doi.org/10.2190/ DUGG-P24E-52WK-6CDG google scholar
63. Muharrem, A. K. S. U., & Turhan, F. (2012). Yeni tehditler, güvenliğin genişleme boYutları ve insani güvenlik. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(2), 69-80. google scholar
64. Northouse, P. G. (2018). Leadership: theorY and practice (8th ed.). Sage Publications. google scholar
65. Northouse, P. G. (2018). Leadership: theorY and practice (8th ed.). Sage Publications. google scholar
66. OktaY, F. (2016). Çatışma Yönetimi ile örgütsel destek arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep UniversitY Journal of Social Sciences, 15(4). google scholar
67. Özcihan, T. (2015). OrganizasYonlarda stratejik duYgusal zekâ kullanımı makYavelizm ilişkisi ve çatışma Yönetimine Yansıması: tasarım mühendisliğinde bir araştırma (Doctoral dissertation, Anadolu UniversitY (TurkeY). google scholar
68. Özdemir, A. Y., ve Özdemir, A.(2007). DuYgusal zekâ ve çatişma Yönetimi stratejileri arasindaki ilişkilerin incelenmesi: üniversitede çal-işan akademik ve idaripersonel üzerine uYgulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 393-410. google scholar
69. Parker, J. D. A., Summerfeldt, L. J., Hogan, M. J., & Majeski, S. A. (2004). Emotional intelligence and academic success: Examining the transition from high school to universitY. Personality and Individual Differences, 36(1), 163-172. google scholar
70. Pişkin, M. (1989). Empati, KaYgi Ye Çatişma Eğilimi Arasindaki İlişki. Ankara UniversitY Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 22(2), 775-784. google scholar
71. Şahin, Y. (2013). Çatışma kuramları ve kimlik temelli çatışmalar: Teorik bir giriş. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 1(1). google scholar
72. SaloveY, P., & MaYer, J. D. (1990). Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185-211. google scholar
73. Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185-211. google scholar
74. Şendur, F. E.(2006). Örgütsel çatışma ve çatışma Yönetimi. Yüksek Lisans Tezi. Çağ Üniversitesi. SosYal Bilimler Enstitüsü. google scholar
75. Şenel, L.(2023). Hak ve özgürlüklerin çatışması. Kırklareli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 347-379. google scholar
76. Seval, H.(2006). Çatışmanın etkileri ve Yönetimi. Manas Üniversitesi SosYal Bilimler Dergisi, 8(15), 245-254. google scholar
77. Sibel, S. Ü.(2013). Örgütlerde duYgusal zekâ. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(29), 213-242. google scholar
78. Smith, J. A., & Clark, R. (2010). SafetY culture and conflict management in the aviation industrY: Advancing the understanding of effective strategies. Journal of Conflict Resolution in Aviation, 7(4), 34-49. google scholar
79. Somuncuoğlu, D.(2005). DuYgusal zekâ Yeterliliklerinin kuramsal çerçevesi ve eğitimdeki rolü. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (11), 269-293. google scholar
80. SvYantek, Daniel. & Rahim, Afzalur. (2002). Links between emotional ıntelligence and behavior in organizations: findings from empirical studies. The International Journal of Organizational Analysis, (10)4, 299-301. google scholar
81. Tjosvold, D., Hui, C., & Sun, H. (2004). Can the Chinese discuss conflicts openlY? Management and Organization Review, 1(2), 225-251. google scholar
82. Tuğrul, C.(1999). DuYgusal zekâ. Klinik PsikiYatri, 1, 12-20. google scholar
83. Tümer, A.(1998). Evli çiftlerde gözlenebilen çatışma odakları ve iletişim sorunları. Yüksek Lisans Tezi. google scholar
84. Turan, S., & Aktan, D.(2008). Okul haYatında var olan ve olması düşünülen sosYal değerler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 227-259. google scholar
85. Türnüklü, A.(2007). Liselerde öğrenci çatışmaları, nedenleri, çözüm stratejileri ve taktikleri. Kuram ve UYgulamada Eğitim Yönetimi, 49(49), 129-166. google scholar
86. Utguoğlu, A.(2002). Örgütlerde Gruplararası Çatışma ve Çatışma ve Güç İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi. Eskişehir. google scholar
87. Uzuntaş, A.(2013). Etkili iletişim: anlatabilmek ve anlaYabilmek. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(1), 11-30. google scholar
88. Yelkikalan, N.(2006). 21. YüzYılda girişimcinin Yeni özelliği: DuYgusal zekâ. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi. google scholar
89. Yıldırım, B. N.(2012). Liderlik özellikleri ve liderlik tarzlarının duYgusal zekâ perspektifinden incelenmesi Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi, SosYal Bilimler Enstitüsü). google scholar