EKONOMİK VE POLİTİK FAKTÖRLERİN ADLİ HÜKÜMLERE ETKİSİ: TÜRKİYE’DEKİ DÜZEY2 BÖLGELERİ ÜZERİNE BİR PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Çalışmanın amacı, Türkiye’deki yargı reformu stratejileri geliştirme sürecine ışık tutacak empirik bulgular sağlayabilmektir. Çalışmada 26 Düzey 2 Bölgesinin 2011-2020 döneminde Toplam İşsizlik Oranı ile Genel ve Yerel Seçimlerin, 2014 HSK Seçimlerinin, 2016 Darbe Girişiminin ve 2018 Cumhurbaşkanlığı Rejiminin 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna muhalefetten verilen hükümler üzerindeki etkisi; F Testi, Breusch-Pagan LM Testi ve Hausman Testi sonuçlarına göre uygunluğu tespit edilen Rassal Etki Modeli (REM) ve Sabit Etki Modeli (FEM) ile analiz edilmiştir. Analizlerde REM için Breusch-Pagan LM Testi, FEM için Değiştirilmiş Wald Testi sınamaları sonucunda değişen varyanslı, Woolridge Testi sonucunda otokorelasyonlu ve ve Pesaran CD Testi sonucunda yatay kesit bağımlı (HAC) çıkan sonuçlar Dirençli Standart Hatalarla tekrarlanmıştır. Toplam İşsizlik Oranı ve politik değişkenler, işgücü piyasası koşullarının ve politik faktörlerin hükümleri etkilediğine işaret edecek şekilde anlamlı çıkmıştır. Genel ve yerel seçim değişkenleri, hapse giren hükümlü sayısını etkilemekle birlikte işsizlik oranının etkisini değiştirmemiştir. Buna karşılık diğer politik değişkenlerin ve özellikle de 2016 Darbe Girişimi ile 2018 Rejim Değişikliğinin hem hapse giren hükümlü sayılarını etkilemesi yanında bu etkinin işgücü piyasası koşullarının hükümlere etkisini baskılayacak derece yüksek olduğu ve belirtilen suçtan cezaevine giren hükümlü sayısının artmasına yol açtığı görülmüştür. Türkiye’de yargı reformu stratejilerinde gözardı edilen ekonomik ve politik faktörlerin hapse giren hükümlü sayıları ve hükümler üzerinde etkili olduğuna işaret eden bu empirik bulgular, stratejilerin tematik bir açıkla malûl olduğunun delilidir. Bu açık, yargı reformu stratejilerinin ekonomik ve politik faktörleri de dikkate alan disiplinlerarası bir yöntemle gerçekleştirilmesinin adaleti sağlama performansının artırılabilmesine katkı sağlayacağına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yargı
• Reform
• Hüküm
• İşsizlik
• Politika
• Hukuksal
• Hapis

The Effects of Economic and Political Factors on Judicial Sentencings: A Panel Data Analysis on NUTS2 Regions in Türkiye

Öz

The purpose of the study is to provide empirical findings that will shed light on the process of developing judicial reform strategies in Turkey. In the study, the effects of the Total Unemployment Rate of 26 NUTS 2 Regions in the 2011-2020 period and the General and Local Elections, 2014 HSK Elections, 2016 Coup Attempt and 2018 Presidential Regime on the imprisonment sentencings for opposition to the Law No. 6136 on Firearms, Knives and Other Instruments were analyzed with the Random Effect Model (REM) and Fixed Effect Model (FEM), which were determined to be appropriate according to the results of F Test, Breusch-Pagan LM Test and Hausman Test. In the analyses, the results of the Breusch-Pagan LM Test for REM, the Modified Wald Test for FEM with heteroscedasticity, the Woolridge Test with autocorrelation and the Pesaran CD Test with horizontal cross-sectional dependence, that is HAC results were repeated with Robust Standard Errors. According to empirical findings, Total Unemployment Rate and political variables are significant, indicating that labor market conditions and political factors affect sentencings. Especially the 2016 Coup Attempt and the 2018 Regime Change, both affected the number of convicts imprisoned, and this effect suppressed the effect of labor market conditions on sentencings and led to an increase in the number of convicts imprisoned. The empirical findings suggest that the reform strategies are plagued by a thematic gap because of neglecting economic and political factors effecting the judicial sentencings.

Anahtar Kelimeler

• Judicial
• Reform
• Sentencing
• Unemployment
• Politics
• Legal
• Imprisonment

Kaynakça

1. Abrams, David S., Bertrand, M. ve Mullainathan, S. (2012). Do Judges Vary in Their Treatment of Race? Journal of Legal Studies, 41(2), 347-383.
2. Adalet Bakanlığı (2023, 7 Eylül). Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü. Erişim adresi: https://adlisicil.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/adalet-istatistikleri-yayin-arsivi.
3. Baltagi, Badi Hani (2008). Econometric Analysis of Panel Data. 4th Edition. John Wiley and Sons.
4. Bickle, Gayle ve Peterson, R. (1991), The Impact of Gender-Based Family Roles on Criminal Sentencing. Social Problems, 38(3), 372-394.
5. Breusch, T. S. ve Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
6. Cameron, A.C. ve Trivedi, P. K. (2010). Microeconometrics Using Stata. College Station. TX: Stata press..
7. Carson, E. A. ve Golinelli, D. (2014). Prisoners in 2012 Trends in Admissions and Releases: 1991–2012. U.S. Department of Justice Office of Justice Programs, Bureau of Justice Statistics.
8. Chambliss, W. J. (1964). A Sociological Analysis of the Law of Vagrancy. Social Problems, 12(1), 67-77.

9. Chambliss, W. J. (1994). Policing the Ghetto Underclass: The Politics of Law and Law Enforcement. Social Problems, 41(2), 177-194.
10. Chiricos, T. G. ve Crawford, C. (1995). Race and Imprisonment: A Contextual Assessment of the Evidence. in Ethnicity, Race, and Crime: Perspectives Across Time and Place (pp. 281-309), (edited by Darnell Hawkins). SUNY Press.
11. Chow, G. C. (1960). Tests of Equality Between Sets of Coefficients in Two Linear Regressions. Econometrica, 28(3), 591–605.
12. Cohen, A. ve Yang, C. (2018). Judıcıal Polıtıcs and Sentencıng Decısıons. NBER Workıng Paper Serıes,No: 24615, May.
13. Daly, K., ve Bordt, R. (1995). Sex Effects and Sentencing: A Review of the Statistical Literature. Justice Quarterly, 12(1), 143-177.
14. Domingo, P. (2005). Judicialization of Politics: The Changing Political Role of the Judiciary in Mexico. in The Judicialization of Politics in Latin America (pp. 21-46). Palgrave Macmillan, New York.
15. Eberhardt, M. ve Teal, F. (2011). Econometrics for Grumblers: A New Look at the Literature on Cross-Country Growth Empirics. Journal of Economic Surveys, 25, 109-155.
16. Fischman, J. B. ve Schanzenbach, M. M. (2012). Racial Disparities under the Federal Sentencing Guidelines: The Role of Judicial Discretion and Mandatory Minimums. Journal of Empirical Legal Studies, 9(4), 729-764.
17. Foucault, M. (1977). Discipline and Punish: The Birth of the Prison. Vıntage Books A Dıvısıon of Random House. Inc. New York.
18. Garland, D. (1990). Punishment in Modern Society, A Study in Social Theory, Oxford, Clarendon Press.
19. Gillman, H. (2002). How Political Parties can Use the Courts to Advance Their Agendas: Federal Courts in the United States, 1875–1891. American Political Science Review, 96(3), 511-524.
20. Güvel E. A. (2004a). Suç ve Ceza Ekonomisi. Roma, Ankara.
21. Güvel E. A. (2004b). Organize Suç Ekonomisi ve Hukuk Uygulaması. Roma Yayınları, Ankara.
22. Güvel E. A. (2004c). Suç ve Ceza İktisadı ve Alternatif Karar Alma Süreçleri. İktisat Dergisi, 453, 32-38.
23. Güvel E. A. (2005a). Organize Suçun Ekonomik Analizi ve Optimal Hukuk Uygulaması. Amme İdaresi Dergisi, 38, 81-99.
24. Güvel E. A. (2005b). Yargı Reformunun Bilgi Tabanının İyileştirilmesi. Demokrasi Platformu, 2, 25-37.
25. Güvel, E. A. (2021a). Ekonomik Suç ve Caydırıcı Hukuk Uygulamaları. Güvel, E ve Coşkun Can Aktan (Eds.) Kriminoloji ve İktisat: Suç ve Ceza İktisadı Üzerine İncelemeler, Divan Kitap, İstanbul.
26. Güvel, E. A. (2021b). Ölüm Cezasının Ekonomik Analizi ve Caydırma Etkisi. Güvel, E ve Coşkun Can Aktan (Eds.) Kriminoloji ve İktisat: Suç ve Ceza İktisadı Üzerine İncelemeler, Divan Kitap, İstanbul.
27. Güvel, E. A. (2023), Adli Yargıda Hüküm Çevrimleri: İşsizlik Oranının Türkiye’deki 26 Düzey 2 Bölgesinde Hükümlü Sayılarına Etkisi Üzerine Panel Data Analizi. Eklektik Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık, 1(2), 251-266.
28. Harris, A. P. ve Sen, M. (2019). Bias and Judging. , Annual Review of Political Science, 22(1), 241-259
29. Hausman, Jerry A. (1978). Specification Tests in Econometrics. Econometrica: Journal Of The Econometric Society, 46(6), 1251-1271.
30. Helms, R. ve Jacobs, D. (2002). The Political Context of Sentencing: An Analysis of Community and Individual Determinants. Social Forces, 81(2), 577-604.
31. Hirschl, R. (2002). Resituating the Judicialization of Politics: Bush v. Gore as a Global Trend. Canadian Journal of Law ve Jurisprudence, 15(2), 191-218.
32. Hirschl, R. (2004a). Juristocracy. --Political, not Juridical. The Good Society, 13(3), 6-11.
33. Hirschl, R. (2004b). The Political Origins of The New Constitutionalism. Indiana Journal of Global Legal Studies, 11(1), 71-108.
34. Hirschl, R. (2006). The New Constitutionalism and The Judicialization of Pure Politics Worldwide. Fordham Law Review, 75, 721-754.
35. Hirschl, R. (2008). The Judicialization of Mega-Politics and the Rise of Political Courts. Annual Review of Political Science, 11(1), 93-118.
36. Irwin, John (1985). The Jail: Managing The Underclass in American Society. Berkeley: University of California Press.
37. Jacobs, D. ve Helms, R. E. (1996). Towards a Political Model of Incarceration: A TimeSeries Examination of Multiple Explanations for Prison Admission Rates. American Journal of Sociology, 102(2), 323-57.
38. Kılıç, M. (2017), Hukuksal Realizm Perspektifinden Hukuk Eğitiminin Sorunsallaştırılması, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 8(31), 97-112.
39. Kılıç, M. (2011). Hukuk Öğreniminin Epistemolojik Temellendirimine Dair Dibace – Teknokrasiden Filozofiye-. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11-20.
40. Laskar, Mizan R. and Maxwell L. King (1997). Modified Wald test for regression disturbances. Economics Letters, 56(1), 5-1.
41. Mustard, D. B. (2001). Racial, Ethnic and Gender Disparities in Sentencing: Evidence from the U.S. Federal Courts. Journal of Law and Economics, 44(1), 285-314.
42. Pesaran, M. Hashem (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. 01.01.2025 tarihinde https://ssrn.com/abstract=572504 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.572504 adresinden alınmıştır.
43. Petersilia, J., Greenwood P. W., and Lavin, M. (1977). Criminal Careers of Habitual Offenders. Rand Corporation.
44. Pruit, Charles R. ve Wilson, J. Q. (1983). A Longitudinal Study of the Effect of Race on Sentencing. Law and Society Review, 17(4), 613-635.
45. Reyna, O. T. (2007). Panel Data Analysis Fixed and Random Effects Using Stata. Data and Statistical Services, Princeton University, 112.
46. Savelsberg, J. J. (1994). Knowledge, Domination, and Criminal Punishment. American Journal of Sociology, 99(4), 911-943.
47. Schanzenbach, M. M. ve Tiller, E. H. (2007). Strategic Judging under the U.S. Sentencing Guidelines: Positive Political Theory and Evidence. Journal of Law, Economics and Organization, 23(1), 24-56.
48. Schanzenbach, M. M. ve Tiller, E. H. (2008). Reviewing the Sentencing Guidelines: Judicial Politics, Empirical Evidence, and Reform. University of Chicago Law Review, 75(2), 715-760.
49. Starr, Sonja B. (2015). Estimating Gender Disparities in Federal Criminal Cases. American Law and Economics Review, 17(1), 127-159.
50. Sutton, John R. (2000). Imprisonment and Social Classification in Five Anglo-American Democracies. American Journal of Sociology, 106(2), 350-386.
51. Tonry, Michael, (2023). 'Sentencing Reform Across National Boundaries', in Chris Clarkson, and Rod Morgan (eds), The Politics of Sentencing Reform (Oxford, 1995; online edn, Oxford Academic.
52. T. C. Adalet Bakanlığı (2009). I. Yargı Reformu Stratejisi (2009-2015). Erişim adresi: https://yargireformu.adalet.gov.tr/Sayfa/1-yargi-reformu.
53. T. C. Adalet Bakanlığı (2015). II. Yargı Reformu Stratejisi (2015-2019). Erişim adresi: https://yargireformu.adalet.gov.tr/Sayfa/2-yargi-reformu.
54. T. C. Adalet Bakanlığı (2019). III. Yargı Reformu Stratejisi (2019-2023). Erişim adresi: https://yargireformu.adalet.gov.tr/Sayfa/3-yargi-reformu.
55. T.C. Adalet Bakanlığı (2025). IV. Türkiye Yüzyılının Yargı Reformu Stratejisi (2025-2029). Erişim adresi: https://yargireformu.adalet.gov.tr/dosyalar/TurkiyeYuzyiliYargiReformuStratejisi.pdf .
56. TÜİK (2023). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim adresi: https://cip.tuik.gov.tr/.
57. US Sentencing Commission. (2012). Report on the Continuing Impact of United States v. Booker on Federal Sentencing. Washington, DC: US Sentencing Commission.
58. Walker, S., Spohn, C. ve DeLone M. (1996). The Color of Justice: Race, Ethnicity, and Crime in America. Wadsworth.
59. Wooldridge, Jeffrey (2010). Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data. Cambridge: MIT Press.
60. Zofio Prieto, José, Álvarez I. ve Barbero, J. (2017). A Panel Data Toolbox for MATLAB. Journal of Statistical Software, 76(6), 1-28.