Araştırma Makalesi

Sosyal medya kullanımının politik okuryazarlık üzerindeki etkisi: 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde genç seçmenler araştırması

Cilt: 19 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Sosyal medya kullanımının politik okuryazarlık üzerindeki etkisi: 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde genç seçmenler araştırması

Öz

Politik okuryazarlık, bireylerin politik bilgiye ve yeterliliğe sahip olma durumu olarak tanımlanmakta olup, demokratik toplumların işleyişi açısından temel bir beceri olarak kabul edilmektedir. Günümüzde sosyal medya, zaman ve mekân sınırlamalarını ortadan kaldırarak bilgiye erişimi kolaylaştırmakta ve bireyler arasında politik tartışmaların yaygınlaşmasına olanak tanımaktadır. İnternet teknolojileriyle gelişen sosyal medya, kullanıcılarına yalnızca bilgiye ulaşma fırsatı sunmakla kalmaz, aynı zamanda iki yönlü etkileşimli bir iletişim ortamı oluşturarak katılımı teşvik eder. Özellikle seçim dönemlerinde sosyal medya, siyasi adayların seçmenlerle doğrudan iletişim kurabildikleri, kamuoyu oluşturabildikleri ve siyasi destek toplayabildikleri etkili bir platform hâline gelmiştir. Bu bağlamda, siyaset aktörlerinin sosyal medyayı stratejik biçimde kullanma eğilimleri giderek artmaktadır. Sosyal medyanın politik alandaki etkileri yalnızca kampanya süreçleriyle sınırlı kalmamakta; aynı zamanda bireylerin siyasi ilgi düzeyini, politik bilgilerini, farkındalıklarını ve seçimlere katılım motivasyonlarını da olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, genç seçmenler arasında sosyal medya kullanımının politik okuryazarlık üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, ilişkisel tarama modeli benimsenmiş ve nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, 407 katılımcıdan yüz yüze görüşmeler ve elektronik anketler yoluyla toplanmıştır. Sosyal medya kullanımı ile politik okuryazarılık genel ve alt boyutlar arasındaki ilişki Korelasyon Analizi ile belirlenmiştir. Sosyal medya kullanımının politik okuryazarlığının alt boyutları üzerindeki etkisini hesaplamak için Yol Analizi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal medyanın genç seçmenler arasında yalnızca genel politik okuryazarlık düzeyini değil, aynı zamanda politik okuryazarlığın bilgi, farkındalık ve katılım gibi alt boyutlarını da anlamlı ve olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, sosyal medya kullanımının gençlerin demokratik katılım becerilerini güçlendiren önemli bir araç olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın sonuçları dijital çağın ve yeni iletişim teknolojilerinin politik süreçler ile politik katılım üzerindeki etkilerini ortaya koyması ve literatüre katkıda bulunması açısından özgün bir değere sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Advisory Group on Citizenship. (1998). Education for citizenship and the teaching of democracy in schools. Erişim adresi: https://dera.ioe.ac.uk/id/eprint/4385/
  2. Aydoğan, F., & Kırık, A.M. (2012). Alternatif medya olarak yeni medya. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (18), 58-69. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62FA99RN
  3. Aziz, A. (2016). İletişime giriş. Hiperlink.
  4. Badlan, K. (2016). Explorations into young people’s politial literacy. [Unpublished doctoral dissertatiton], Anglia Ruskin University.
  5. Bal, E. ve Delal, Ö. (2019). Siyasal bilgilenmede Twitter kullanımı üzerine panoramik bir değerlendirme. Social Sciences, 14(3), 118-132. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36UC66SH
  6. Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem teknik ve İlkeler (11. Baskı). Pegem Akademi.
  7. Balcı, Ş. & Akar, H. (2020). 2019 yerel seçimde sosyal medyadaki siyasal katılım üzerinde, siyasal tutumlar, siyasal etkinlik ve sosyal medya kullanım örüntülerinin rolü: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi öğrencileri araştırması. Connectist: İstanbul Üniversitesi Journal of Communication Sciences, 59, 55-85 https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2020-0528
  8. Balcı, Ş. & Ceylan, F. (2023). 21. yüzyılda okuryazarlık ve iletişim. F. Betül Aydın (Ed.), Politik Okuryazarlık ve Sosyal Medya içinde (1. Baskı, ss. 195-225). Literatürk.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekran ve Medya Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

1 Haziran 2025

Kabul Tarihi

9 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Balcı, Ş., İldız, S., & Okur, M. S. (2026). Sosyal medya kullanımının politik okuryazarlık üzerindeki etkisi: 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde genç seçmenler araştırması. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 301-325. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1711591
  Hitit Sosyal Bilimler Dergisi  Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.