Boş Zamanlarında Spor Yapan ve Yapmayan Ortaokul Öğrencilerinin Liderlik Becerilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Şanlıurfa ili Karaköprü ilçesindeki ortaokul öğrencilerinin liderlik becerilerini boş zamanlarında spor yapıp yapmama durumlarına göre incelemektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda Şanlıurfa ili Karaköprü ilçesinde bulunan 2 ortaokul ve 2 spor kulübü araştırma örneklemi olarak belirlenmiştir. Araştırmacı, seçilen okulları ve kulüpleri ziyaret ederek 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerine çalışmanın amacını açıklamıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan "Liderlik Becerileri Değerlendirme Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde, spor yapanların liderlik puanlarının spor yapmayanlara göre, spor yapmayanlar lehine anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışmanın sonuçları, ortaokul öğrencilerinin liderlik özelliklerinin boş zamanlarında spora katılımlarına bağlı olarak geliştiğini göstermiştir. Diğer analizler, cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, ailenin gelir durumu ve lisanslı olma gibi değişkenlerin liderlik becerileri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur (p>0.05). Sonuç olarak, spor yapmanın liderlik özelliklerinin gelişimi üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Boş Zaman
• Liderlik
• Liderlik Becerileri
• Ortaokul Öğrencisi

Investigation of the Leadership Skills of Secondary School Students with and Without Sports in Their Free Time

Öz

The aim of this study is to examine the leadership skills of middle school students in Karaköprü district of Şanlıurfa province based on whether they engage in sports during their leisure time. In line with the purpose of the study, 2 middle schools and 2 sports clubs in Karaköprü district of Şanlıurfa province were determined as the research sample. The researcher visited the selected schools and clubs to explain the purpose of the study to 6th, 7th, and 8th-grade students. The "Leadership Skills Assessment Scale" and the "Personal Information Form" created by the researchers were used as data collection tools. The data obtained were analyzed using the SPSS 22 software package. When the findings obtained in the research were analyzed, it was found that the leadership scores of those who engage in sports were significantly higher than those who do not, in favor of the former (p<0.05). The results of the study showed that the leadership qualities of middle school students improved based on their participation in sports during their leisure time. Other analyses revealed that variables such as gender, age, grade level, family income status, and being licensed did not show a statistically significant difference in terms of leadership skills (p>0.05). In conclusion, it was observed that engaging in sports has a positive effect on the development of leadership qualities.

Anahtar Kelimeler

• Secondary school students
• Leadership
• Sports
• Leisure time
• Leadership skills

Kaynakça

1. 1. Zengin, S., & Somoğlu, B. (2022). Investigation of leadership tendencies of students in sports science. Mediterranean Journal of Sports Sciences, 5(1), 483-502.
2. 2. Türker, N., Ölçer, H., & Aydın, A. (2016). Yerel halkın serbest zaman değerlendirme alışkanlıkları: Safranbolu örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 49-62.
3. 3. Elkington, S., & Stebbins, R. (2014). The serious leisure perspective: An introduction. Routledge.
4. 4. Demir, M., & Demir, S. S. (2014). İş görenlerin serbest zaman gereksinimi ve serbest zaman doyumunu etkileyen faktörler. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 2(3), 74-84.
5. 5. Öcal, K. (2012). Ölçek geliştirme: Serbest zaman fiziksel aktivite kısıtlayıcıları (SZFA-K). Spor Bilimleri Dergisi, 23(2), 50-60.
6. 6. Öztürk, M. E., Tozoğlu, E., & Şebin, K. (2010). Farklı spor dallarında görev alan antrenörlerin liderlik özelliklerinin ve bu özelliklerinin yaş değişkeniyle ilişkileri. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(4).
7. 7. Çiriş, V. (2018). 11. ve 12. sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeylerinin liderlik özelliklerine etkisinin spor yapma durumu açısından incelenmesi (Doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabilim Dalı, Sakarya.
8. 8. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (7. baskı). 3A Araştırma Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti., Ankara.

9. 9. Çayırdağ, N., & Acar, S. (2007). Roets’un Liderlik Degerlendirme Ölçegi (RLDÖ)’nin güvenirlik ve geçerlik çalışması. 16. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Eğitim Fakültesi, 5-7 Eylül, Tokat.
10. 10. Papyrina, V., Strebel, J., & Robertson, B. (2020). The student confidence gap: Gender differences in job skill self-efficacy. Journal of Education for Business, 96, 89-98.
11. 11. Semiz, H. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinde sporun liderlik üzerine etkisi (Hendek örneği) (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Sakarya.
12. 12. Bozkurt, Ş. B., & Çakır, H. (2016). Ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl öğrenme beceri düzeylerinin cinsiyet ve sınıf seviyesine göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 69-82.
13. 13. Thompson, M. (2012). Gender differences among contributing leadership development resources. Journal of College Student Development, 53, 472-476.
14. 14. Akyüz, H., Yaşartürk, F., Türkmen, M., Karataş, İ., & Zorba, E. (2018). Rekreasyon bölümünde öğrenim gören öğrencilerin serbest zaman motivasyonlarının mutluluk düzeyi üzerine etkisi. Journal of Human Sciences, 15(2), 1086-1096. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i2.5355
15. 15. Yenen, E., Atamtürk, H., & Atamtürk, N. (2023). Exploring leadership behaviors of the coaches of champion teams. Frontiers in Psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1091703
16. 16. Pierce, S., Erickson, K., & Sarkar, M. (2020). High school student-athletes’ perceptions and experiences of leadership as a life skill. Psychology of Sport and Exercise, 51, 101716.
17. 17. Arif, T., Khan, W., & Ahmad, I. (2019). Investigating the relationship between competitive sports participation and life skills. The Spark: A HEC Recognized Journal, 4, 80-88.
18. 18. Özsarı, A., & Kaplan, T. (2022). Amatör futbolcuların antrenörlerde bulunmasını istedikleri liderlik tarzlarının tespiti. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 111-118.
19. 19. Öztürk, K. E. (2017). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin liderlik yönelimleri ve öz güven davranışlarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
20. 20. Savaşan, A., Yağcı, E., & Bozkurt, Ö. (2019). Comparison between communication skills of licensed and unlicensed athletes and sedentary individuals. International Journal of Applied Exercise Physiology, 8(2), 1-12.
21. 21. Cengiz, R., & Güllü, S. (2018). Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin liderlik yönelimleri ve fiziksel saygı düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 94-108. https://doi.org/10.31680/gaunjss.474908
22. 22. Mumford, M., Marks, M., Connelly, M., Zaccaro, S., & Reiter-Palmon, R. (2000). Development of leadership skills: Experience and timing. Leadership Quarterly, 11, 87-114. https://doi.org/10.1016/S1048-9843(99)00044-2
23. 23. Külekçi, E. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyal sorumluluk temelli liderlik becerilerinin geliştirilmesine yönelik deneysel bir çalışma. International Journal of Eurasia Social Sciences, 7(22), 56-80.
24. 24. Durmuş, Ö. (2011). İlköğretim ve lise öğrencilerinde görülen liderlik davranışlarının araştırılması (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
25. 25. Demir, C., Yılmaz, M. K., & Çevirgen, A. (2010). Liderlik yaklaşımları ve liderlik tarzlarına ilişkin bir araştırma. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1), 129-152.
26. 26. Smist, J., & Rosch, D. (2019). A structural equation model investigating how leadership capacity moderates family income in predicting campus involvement. Journal of Leadership Education. https://doi.org/10.12806/v18/i4/r9
27. 27. Kwon, J., & Kim, E. (2017). Effect of leadership program on enhancing leadership skills in children from low-income families. Family and Environment Research, 55, 57-66. https://doi.org/10.6115/FER.2017.005