Araştırma Makalesi

Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 1 1 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi

Öz

Hava Lidar (Light Detection and Ranging) sistemleri ile üretilen mekânsal veriler, yüksek doğruluklu, hızlı ve az maliyetli olarak elde edilmektedir. Ancak verilerin nesne çıkarımı amacıyla elle işlenmesi, zaman alan ve emek yoğun bir işlemdir. Bu süreci otomatik bir hale dönüştürmek amacıyla, denetimli/denetimsiz sınıflandırma yöntemleri kullanılabilmektedir. Lidar verilerinin, zemine ait ve zemine ait olmayan veriler olarak ayrılmasına filtreleme denir. Lidar verileri kullanılarak Sayısal Yükseklik Modeli oluşturulmasında filtreleme işlemi büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Harita Genel Müdürlüğü’nün başkanlığında 2014 yılında üretilen, Riegl LMS-Q1560 Lidar sistemiyle Bergama ilçesinde 1200 metre yükseklikte gerçekleştirilen uçuş verilerinden elde edilen ayrık-dönüşlü Lidar test verisi kullanılmıştır. Lidar nokta bulutu, denetimsiz bir yapay sinir ağı yöntemi olan Kendini Düzenleyen Haritalar (KDH) yöntemi ile analiz edilerek kümelere ayrılmıştır. Kümeler, uydu görüntüleri ile karşılaştırılarak nesne sınıfları belirlenmiştir. Bu yöntem ile elde edilen nesne sınıflarının doğruluğu, görsel olarak sınıfları belirlenen tüm noktalar incelenerek hesaplanmıştır. Sinir ağına ait en az nöron sayısı, denetimli olarak hata değerlerine göre belirlenmiştir. Lidar nokta bulutunun KDH yöntemiyle filtrelenmesi sonucu, Tip-1 hatası %11.54, Tip-2 hatası %19.43 ve toplam hata %16.41 olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, hava Lidar verilerinin filtrelenmesinde KDH sinir ağlarının belirlenen nöron sayısı ile etkin olarak kullanılabildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bergama ilçesine ait Lidar test uçuş verilerini sağlayan Harita Genel Müdürlüğü’ne teşekkürü bir borç biliriz.

Kaynakça

  1. Briese, C. (2010). Extraction of digital terrain models. Vosselman, G., & Maas, H.-G.(ed) Airborne and terrestrial laser scanning (s.135–167). Dunbeath, UK: Whittles Publishing.
  2. Chen, Q., Wang, H., Zhang, H., Sun, M., & Liu, X. (2016). A point cloud filtering approach to generating DTMs for steep mountainous areas and adjacent residential areas. Remote sensing, 8(1), 71.
  3. Chen, Z., Gao, B., & Devereux, B. (2017). State-of-the-art: DTM generation using airborne LIDAR data. Sensors, 17(1), 150.
  4. Giampouras, P., Charou, E., & Kesidis, A. (2013). Artificial Neural Network Approach for Land Cover Classification of Fused Hyperspectral and Lidar Data. Papadopoulos, H.,
  5. Andreou, A.S., Iliadis, L., & Maglogiannis, I.(ed) IFIP International Conference on Artificial Intelligence Applications and Innovations (s. 255-261). Berlin, Heidelberg: Springer.
  6. Grebby, S., Naden, J., Cunningham, D., & Tansey, K. (2011). Integrating airborne multispectral imagery and airborne LiDAR data for enhanced lithological mapping in vegetated terrain. Remote Sensing of Environment, 115(1), 214-226.
  7. Kang, X., Liu, J., & Lin, X. (2014). Streaming progressive TIN densification filter for airborne LiDAR point clouds using multi-core architectures. Remote sensing, 6(8), 7212-7232.
  8. Kayı, A., Erdoğan, M., & Eker, O. (2015). OPTECH HA-500 ve RIEGL LMS-Q1560 ile gerçekleştirilen LİDAR test sonuçları. Harita Dergisi, 153(2), 42-46.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

6 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

14 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şen, A., & Bayaslı, B. (2021). Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 8(1), 18-29. https://doi.org/10.9733/JGG.2021R0002.T
AMA
1.Şen A, Bayaslı B. Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi. hkmojjd. 2021;8(1):18-29. doi:10.9733/JGG.2021R0002.T
Chicago
Şen, Alper, ve Burcu Bayaslı. 2021. “Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 8 (1): 18-29. https://doi.org/10.9733/JGG.2021R0002.T.
EndNote
Şen A, Bayaslı B (01 Mayıs 2021) Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 8 1 18–29.
IEEE
[1]A. Şen ve B. Bayaslı, “Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi”, hkmojjd, c. 8, sy 1, ss. 18–29, May. 2021, doi: 10.9733/JGG.2021R0002.T.
ISNAD
Şen, Alper - Bayaslı, Burcu. “Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 8/1 (01 Mayıs 2021): 18-29. https://doi.org/10.9733/JGG.2021R0002.T.
JAMA
1.Şen A, Bayaslı B. Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi. hkmojjd. 2021;8:18–29.
MLA
Şen, Alper, ve Burcu Bayaslı. “Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, c. 8, sy 1, Mayıs 2021, ss. 18-29, doi:10.9733/JGG.2021R0002.T.
Vancouver
1.Alper Şen, Burcu Bayaslı. Hava Lidar verilerinin denetimsiz yapay sinir ağları kullanılarak filtrelenmesi. hkmojjd. 01 Mayıs 2021;8(1):18-29. doi:10.9733/JGG.2021R0002.T