Tıpta Yeni Sistematik Bakış Açıları; Helal Yaşam Tıbbı, Fonksiyonel Tıp, Holistik Tıp, Yaşam Tarzı Tıbbı
Öz
Amaç Derlememizde, tıptaki yeni sistematik bakış açıları ve hasta tedavilerine bütüncül yaklaşımlar ele alınacaktır. Materyal metot Makalemizde; tıpta son yıllarda popüler olan ve bilimsel olarak kendisine literatürlerde yer edinmiş, orijinal muhtevası bulunan, yeni yaklaşımlar irdelenecektir. Bu bağlamda; Helal Yaşam Tıbbı/Halal Life Medicine (HYT/HLM), Fonksiyonel Tıp (FT), Holistik Tıp (HT) ve Yaşam Tarzı Tıbbı (YTT) incelenecektir. Bulgular HLM, ilk olarak Dr. H. Yazar tarafından 2018 yılında tanımlanmıştır. Bu tanımlamayı diğerlerinden ayıran en önemli fark, sağlık kavramına getirdiği yeni yaklaşımdır. HLM, sağlığı; “hem bu dünyada, hem de ahirette tam iyilik halinde olmak” şeklinde ifade etmektedir. HLM’nin literatürde ilk olarak kullandığı bir başka ifade ise, “fıtrata uygun sirkadiyen ritim” kavramıdır. FT; “tıp eğitiminde öğretilen bilgilerin, okullarda okutulmayan bir yaklaşım ile kronik hastalıklara uygulanması” şeklinde tanımlanmaktadır. Yine FT için; “dayandığı bilgi ansiklopedisi klasik tıp ile ortak olmakla birlikte, düşünce sistemi, klinik yaklaşımı, bakış açısı, paradigma A’dan Z’ye farklıdır” ifadelerine yer verilmiştir. HT; insan sağlığına ve hastalık tedavisine daha uygun yeni bir tıbbi sistem oluşturmaya vurgu yaparken, insan vücudunu bütüncül bir varlık olarak gören bütünleştirici tıp (HIM, Holistic Integrative Medicine) şeklinde kendisini tanımlamaktadır. HT klinik uygulamalarına, özellikle birinci basamak sağlık hizmetleri şeklinde Ağustos 2014'te Avustralya da başlamıştır. Bunun için yeni bir hekim tanımlaması yapılmış ve kronik hastalığı olan hastaların tedavi takipleri başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir (The Royal Flying Doctor Service, RFDS). YTT (The American College of Lifestyle Medicine, ACLM); bu kuruluş 2004 yılında faaliyetlerine başlamıştır. ACLM’ye göre, ABD’de sağlık harcamalarının %80 den fazlası önlenebilir kronik hastalıklara gitmektedir. Kronik hastalıklardan kurtulmanın temelinde ise, yaşam tarzı değişikliği yatmaktadır. ACLM; bitki bazlı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku, stres yönetimi, riskli maddelerin kullanımından kaçınma ve diğer ilaç dışı yöntemleri izleme gibi, kanıta dayalı terapötik yaklaşımların kullanılmasını önerir. Sonuç Günümüzde tıpta, hastalara bütüncül yaklaşımlara giden bir süreç yaşanmaktadır. Bunlar arasında HLM, literatüre kazandırdığı yeni tanımlamalar ile dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Yazar H. Halal Life Medicine. 5th International Symposium on Multidisciplinary Studies. Sağlık Bilimlerinde Güncel Akademik Çalışmalar. Current Academic Studies In Health Sciences. Ayhan G. Ed. (ISMS) (16-17 November 2018, Ankara), ISBN 978-9940-540-53-1. 1th ed. Ankara, Turkey, Cetinje IVPE; 2018:413-415.
- Halal Life Medicine & Helal Yaşam Tıbbı 2018. https://halallifemedicine.org/helal-yasam-tibbihalal-life-medicine-nedir/ Accessed March 4, 2018.
- Türk Patent ve Marka Kurumu 2018. http://online.turkpatent.gov.tr/trademarksearch/pub/#trademark_result Accessed November 30, 2018.
- Bircher J. Towards a dynamic definition of health and disease. Med Health Care Philos. 2005;8(3):335-41.
- Charlier P, Coppens Y, Malaurie J, et. al. A new definition of health? An open letter of autochthonous peoples and medical anthropologists to the WHO. Eur J Intern Med. 2017 Jan;37:33-37. doi: 10.1016/j.ejim.2016.06.027.
- Hum J, Rietveld T, Wiedijk P, van Lieshout P. A pilot study into a possible relationship between diet and stuttering. J Fluency Disord. 2017 Jun;52:25-36. doi: 10.1016/j.jfludis.2017.02.004.
- Karlsson C, Aziz AM, Rehman F, et. al. A. Melanin-Concentrating Hormone and Its MCH-1 Receptor: Relationship Between Effects on Alcohol and Caloric Intake. Alcohol Clin Exp Res. 2016 Oct;40(10):2199-2207. doi: 10.1111/acer.13181.
- Zingone F, Bartalini C, Siniscalchi M, et. al. Alterations in Diets of Patients With Nonceliac Gluten Sensitivity Compared With Healthy Individuals. Clin Gastroenterol Hepatol. 2017 Jan;15(1):63-68.e2. doi: 10.1016/j.cgh.2016.08.017.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
5 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
1 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
5 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 1