SUPPORTING HISTORY TEACHING AT PRIMARY EDUCATION LEVEL IN TURKEY WITH TECHNOLOGY INTEGRATION

Öz

The number of studies that study technology-assisted history teaching in the field has increased, and the results of these studies have been addressed with a holistic look and a general framework has been established. This will introduce the results and the requirements for technology integration in history teaching. The determination of the difficulties encountered in technology integration activities in history teaching also constitutes another importance of research. The purpose of this research is to systematically review scientific studies that study history teaching supported by technology integration. This research, designed as a systematic compilation, scans were performed on the Dergipark platform and the TrIndex search engine as a result of the keywords identified. The results of the scans conducted with combinations of keywords examined 19 articles that provide the conditions for publishing articles in Turkish, focused on technology integration in history teaching, and the study group to consist of primary and secondary school students or teachers. In this study, data analysis was performed with the Technology Integration Publication Classification Form in the History tutorial created by researchers. According to the findings, studies studying the history teaching supported by technology integration have been intensified in recent years, while studies are mostly published in international journals. In general, technology integration in history teaching has made it easier for students to improve academic success, develop positive attitude toward the course and embody knowledge.

Anahtar Kelimeler

• History teaching
• technology integration
• elementary school
• middle school
• systematic review

TÜRKİYE’DE İLKÖĞRETİM DÜZEYİNDE TARİH ÖĞRETİMİNİN TEKNOLOJİ ENTEGRASYONU İLE DESTEKLENMESİ: SİSTEMATİK DERLEME ÇALIŞMASI

Öz

Alanda yürütülen teknoloji destekli tarih öğretimini inceleyen çalışmaların sayısının artmasıyla birlikte bu çalışma sonuçlarının bütüncül bir bakışla ele alınıp genel bir çerçeve çizilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Böylece elde edilecek sonuçlarla tarih öğretiminde teknoloji entegrasyonunun gereklilikleri ortaya konulacaktır. Tarih öğretiminde teknoloji entegrasyonu faaliyetlerinde karşılaşılan güçlüklerin belirlenmesi de araştırmanın bir diğer önemini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, teknoloji entegrasyonu ile desteklenmiş tarih öğretimini inceleyen bilimsel çalışmaları sistematik olarak incelemektir. Sistematik derleme olarak tasarlanan bu araştırmada belirlenen anahtar kelimeler sonucu Dergipark platformunda ve TrDizin arama motorunda taramalar gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimelerin kombinasyonları ile gerçekleştirilen taramalar sonucunda makalelerin Türkçe yayınlanmış olması, tarih öğretiminde teknoloji entegrasyonu odaklı olması ve çalışma grubunun ilkokul ve ortaokul öğrencileri veya öğretmenlerinden oluşması şartlarını sağlayan 19 makale incelenmiştir. Bu çalışmada araştırmacılar tarafından oluşturulan Tarih Öğretiminde Teknoloji Entegrasyonu Konulu Yayın Sınıflama Formu ile veri analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre teknoloji entegrasyonu ile desteklenmiş tarih öğretimini inceleyen çalışmalar son yıllarda yoğunlaşırken; çalışmaların çoğunlukla uluslararası dergilerde yayınlandığı görülmektedir. Ayrıca teknoloji entegrasyonu ile desteklenmiş tarih öğretimini inceleyen çalışmaların çoğunlukla nicel araştırmalardan oluştuğu fakat son yıllarda nitel araştırmalara yönelimin arttığı, ortaokul öğrencilerinin çoğunlukla çalışma grubuna dâhil edildiği ve genellikle teknoloji entegrasyonunun akademik başarıya etkisinin araştırıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda genel olarak tarih öğretiminde teknoloji entegrasyonunun öğrencilerin akademik başarısını artırdığı, derse karşı olumlu tutum geliştirmeleri ve bilgiyi somutlaştırmalarını kolaylaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında ilkokul öğrenci ve velileri ile çalışmalar yapılması ve farklı araştırma yöntemlerinin tercih edilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tarih öğretimi
• teknoloji entegrasyonu
• ilköğretim
• sistematik derleme
• History teaching
• technology integration
• elementary school
• middle school
• systematic review

Kaynakça

1. Akça Berk, N. (2019). Aktif tarih dersleri için alternatif uygulamalar: Tarihsel canlandırma ve simülasyon. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 12(41), 755-777. Doi:10.29228/joh.24767
2. Aktaş, V., Yılmaz, A. & İbrahimoğlu, Z. (2021). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sanal müze kullanımına yönelik tutumları. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1294-1313. Doi: 10.24315/tred.806159
3. Aktürk, V., Yazıcı, H. & Bulut, R. (2013). Sosyal bilgiler dersinde animasyon ve dijital harita kullanımının öğrencilerin mekânı algılama becerilerine yönelik etkileri. Marmara Coğrafya Dergisi, (28), 1-17. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/pub/marucog/issue/475/3922
4. Alkan, V. (2017). Bir sistematik derleme çalışması: “Öğretmenlik uygulaması”. Yıldız Journal of Educational Research, 2(1), 1-23. Erişim (08.05.2022): https://eds.yildiz.edu.tr/ArticleContent/Journal/yjer/Volumes/2017/Issues/1/YTU-YJER-2017-2-1.3681.pdf
5. Aslan, E. (2006). Neden tarih öğretiyoruz?. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (20), 162-173. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/235064
6. Bage, G. (200), Thinking in History 4-14; Teaching, learning, curricula and communities, London: Routledge.
7. Berkant, H. & Atmaca, Y. (2016). Sekizinci sınıf T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde bilgisayar destekli öğretimin öğrencilerin derse yönelik güdülerine ve bilgisayara ve derse yönelik tutumlarına etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(35), 123-143. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file /226471
8. Büyükboyacı, Ş. (2013). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan tarih öğretmenlerinin tarih öğretimine ilişkin görüşleri (Isparta ili örneği). Ulakbilge, 1(2), 1-28. Erişim (08.05.2022): https://alonot.com/wp-content/uploads/2019/06/Orta%C3%B6%C4%9Fretim-Kurumlar%C4%B1nda-G%C3%B6rev-Yapan-Tarih5000100354-5000142745-1-Pb.pdf

9. Cuban, L., Kirkpatrick, H., & Peck, C. (2001). High access and low use of technologies in high school classrooms: Explaining an apparent paradox. American Educational Research Journal, 38(4), 813-834. Doi: 10.3102/00028312038004813
10. Çakır, A. & Aydoğdu, B. (2016). Çevre sorunları konusunun öğretiminde karikatür kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve çevreye yönelik tutumlarına etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(14), 102-116. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/358707
11. Çakmak, E. K., Özüdoğru, G., Bozkurt, Ş. B., Ülker, Ü., Ünsal, N. Ö., Boz, K., ... & Gül, H. Ü. (2016). 2014 yılında eğitim teknolojileri alanındaki yayımlanan makalelerin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6(1), 80-108. Doi: 10.17943/etku.04638
12. Çınar, C., Utkugün, C. & Gazel, A. A. (2021). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımı hakkında öğrenci görüşleri. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, (16), 150-170. Doi: 10.20860/ijoses.1017419
13. Çilenti, K. (1979). Eğitim teknolojisi. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.
14. Çöl, M. & Karaca, F. (2020). 2005 ve 2017 sosyal bilgiler öğretim programlarına göre sosyal bilgiler dersinde teknoloji kullanımının öğretmen gözünden değerlendirilmesi. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 3(1), 47-56. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1164342
15. Dündar, R. & Yeşilyurt, S. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin eğitim bilişim ağı özelinde uzaktan eğitime bakış açılarının değerlendirilmesi. International Journal of Social Science Research, 9(1), 79-95. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/pub /ijssresearch/issue/54863/745774
16. Engin, A., Tösten, R. & Kaya, M. (2010). Bilgisayar destekli eğitim. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 1(5), 69-80. Erişim (08.05.2022): https://www.kafkas.edu.tr/dosyalar/sobedergi/file/005/6_0.pdf
17. Erkan, S. (2011). Farklı sosyoekonomik düzeydeki ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula hazır bulunuşluklarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(40), 186-197. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/87360
18. Güllüpınar, F., Kuzu, A., Dursun, Ö., Kurt, A. & Gültekin, M. (2013). Milli eğitimde teknoloji kullanımı ve sonuçları: Velilerin bakış açısından Fatih Projesi’nin pilot uygulamasının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2013(30), 195-216. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/en/download/ article-file/117768
19. Gürbüz, N. & Ilgaz, S. (2020). 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde drama ve bilgisayar destekli öğretimin akademik başarı ve bilgilerin kalıcılığına etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 50(229), 179-203. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1557143
20. Hill, H. C., Rowan, B. & Ball, D. L. (2005). Effects of teachers’ mathematical knowledge for teaching on student achievement. American Educational Research Journal, 42(2), 371– 406. Doi: 10.3102/00028312042002371
21. İbret, B. Ü., Karasu Avcı, E. & Recepoğlu, S. (2016). Proje tabanlı öğrenmede teknolojik araç- gereçlerin kullanımına ilişkin sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 2105-2122. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/27734/327787
22. Karakuş, U., Palaz, T., Kılcan, B. & Çepni, O. (2012). Sosyal bilgiler müfredatında yer alan "çevre sorunları" konularının öğretiminde karikatür kullanımının öğrencilerin akademik başarısına etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 363-376. Erişim (08.05.2022): http://www.gefad.gazi.edu.tr/tr/download/article-file/76944
23. Kaya, M. (2019). İlkokul öğretim programlarının teknoloji entegrasyonu bakımından incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(Özel Sayı), 1063-1091. Doi:10.17494/ogusbd.555122
24. National Curriculum Working Group (1994) ‘’ National curriculum working group final report (England and Wales)’’, Teaching History (Edt. H. Bourdillon), London, ss.27-40.
25. O’Hara, L. & O’Hara, M. (2005), Teaching history 3-11 the essentil guide, reaching the standard series, London: Continuum International Publishing Group Ltd.
26. Odabaşı, B. (2014). Türk eğitim sisteminde yeni kanun (4+4+4) değişikliği üzerine düşünceler. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(2), 103-12. Doi: 10.14812/cufej.2014.015
27. Okumuş, O. (2020). Tarih derslerinde tarihsel film uygulaması hakkında öğrenci düşünceleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(1), 202-224. Doi: 10.7822/omuefd.685608
28. Öner, G. (2017). Sosyal bilgiler ve tarih dersleri için alternatif bir kaynak: eba.gov.tr. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2017 (9), 227-257. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/pub/goputeb/issue/34356/380609
29. Özçetin, A. F. (2019). 2005 yapılandırmacı eğitim öncesi ve sonrası 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın. Erişim (08.05.2022): http://hdl.handle.net/11607/3718
30. Özel, E. (2014). İlköğretim düzeyindeki tarih eğitiminde teknolojik araçların kullanılma durumları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 713-740. Doi: 10.14520/adyusbd.778
31. Özmen, H. (2004). Fen öğretiminde öğrenme teorileri ve teknoloji destekli yapılandırmacı öğrenme. Türkçe Çevrimiçi Eğitim Teknolojisi Günlüğü, 3(1), 100-111. Erişim (08.05.2022): http://www.tojet.net/articles/v3i1/3114.pdf
32. Öztaş, S. (2008). Tarih öğretimi ve filmler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 543-556. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/164057
33. Samancıoğlu, M. & Summak, M. (2014). Öğretmenlerin derslerde teknoloji kullanımlarını etkileyen faktörler: Kişisel bilgisayar kullanımı ve öğretim yaklaşımları. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2), 195-207. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/32472
34. Sarıer, Y. (2016). Türkiye’de öğrencilerin akademik başarısını etkileyen faktörler: Bir meta-analiz çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 609-627. Doi:10.16986/HUJE.2016015868
35. Sezer, A., İnel, Y. & Gökalp, A. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğretim ve uygulamalarında teknolojinin entegre edilmesine yönelik algıları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(Eğitim ve Toplum Özel sayısı), 5626-5650. Doi: 10.26466/opus.660674
36. Şengül Bircan, T. & Safran, M. (2013). Tarih öğretiminde haritaların önemi ve kullanımı. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 461-476. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1490606
37. Taş, M. & Düz, İ. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde teknoloji entegrasyonu. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 180-188. Erişim (08.05.2022): http://www.jret.org/ FileUpload/ks281142/File/20a...mahmut_tas.pdf
38. Tunçay, M. (2005), Eleştirel tarih yazıları, Ankara: Liberte Yayınları.
39. Turan, R., Sünbül, A. M. ve Akdağ, H. (2009). Sosyal bilgiler öğretiminde yeni yaklaşımlar-1. Ankara: Pegem Akademi.
40. Usta, A. (2012). Sorunsaldan sonuçlara bilimsel araştırma süreci: bir araştırma raporu modeli örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(5), 135-161. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/download/ article-file/273590
41. Yeşiltaş, E. & Öztürk, T. (2015). Sosyal bilgiler dersi vatandaşlık konularının öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin akademik başarıya etkisi. e-International Journal of Educational Research, 6(2), 86-101. Doi:10.19160/e-ijer.73714
42. Yeşiltaş, E. & Turan, R. (2015). Sosyal bilgiler öğretimine yönelik geliştirilen bilgisayar yazılımının akademik başarı ve tutuma etkisi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2015(5), 1-23. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/407694
43. Yeşiltaş, E., Yılmazer, A. & Yaman, T. (2015). Coğrafya öğretiminde interaktif ders sunumu kullanımına yönelik öğretmen adaylarının görüşlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2015(4), 223-238. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/407886
44. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
45. Yıldırım, T. & Tahiroğlu, D. M. (2012). Sanal ortamda gerçekleştirilen müze gezilerinin ilköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (39), 104-114. Erişim (08.05.2022): https://dergipark.org.tr/tr/pub/ esosder/issue/6153/82661