OSMANLI’DAN CUMHURİYETE YANSIMALAR: İZMİR’DE ÜÇÜNCÜ KUŞAK GİRİT GÖÇMENLERİ

Öz

Bireysel ve toplumsal bir varlık olan insan, hayatı süresince farklı nedenlerle yaşam alanını değiştirebilmektedir. Göç olarak adlandırılan bu olgu; savaşlar, açlık, kuraklık, terör, salgın hastalıklar, eğitim, sağlık başta olmak üzere çok sayıda siyasal, sosyal ve ekonomik nedenlerle ortaya çıkmaktadır. Tarih öncesi devirlerden günümüze göç süreçleri, nedenleri daha karmaşık ve sonuçları daha geniş alanları etkileyebilecek şekilde değişiklik göstermiştir. Nitekim başlangıçta su, yiyecek bulma kaygısıyla gerçekleştirilen göçler yerini farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan göçlere bırakmıştır. Göç sürecinden; göç edenler, göç alan bölge, göç veren bölge başta olmak üzere oldukça kapsamlı bir alan ve kesim etkilenmektedir. Bu noktada göç edenlerin göç edilen bölgeye sosyo-kültürel, psikolojik ve ekonomik yönden adaptasyonu, göç alan bölge toplumunun göçmenlere verdiği reaksiyon üzerinde durulması gereken bir konudur. Bu araştırmanın amacı, Cumhuriyet öncesinde Girit Adası’ndan İzmir’e göç eden bir ailenin üçüncü kuşak üyelerinden elde edilen verilerle göçün neden ve sonuçları ve göçmenlerin İzmir’de devam ettirdikleri sosyo-kültürel ve psikolojik kodlara yönelik çıkarımlarda bulunmaktır. Araştırma nitel araştırma çerçevesinde planlanıp yürütülmüş betimleyici bir araştırmadır. Araştırma amacı doğrultusunda İzmir’de yaşayan Girit göçmeni bir ailenin üçüncü kuşak torunlarından dört kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu eşliğinde mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırmada göçmenlerin ailelerinden devraldıkları sosyo-kültürel yapıyı devam ettirdikleri, göçün nedenlerine yönelik aile büyükleri tarafından bilgilendirildikleri, göç sonrası uyum hususunda bir problem yaşamadıkları, Girit’teki geçim kaynaklarını İzmir’de de sürdürdükleri; diğer yandan aile üyeleri arasında bağlılığın yeteri kadar güçlü olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Sosyo-Kültürel Adaptasyon
• Muhacir
• Girit
• Anadolu

REFLECTIONS FROM THE OTTOMAN TO THE REPUBLIC: THIRD GENERATION CRETI IMMIGRANTS IN IZMIR

Öz

Being an individual and social being, human beings can change their living spaces for different reasons throughout their lives. This phenomenon called migration. It occurs due to many political, social and economic reasons; especially wars, hunger, drought, terrorism, epidemics, education and health. Migration processes have changed from prehistoric times to the present day, with causes that are more complex and consequences that affect larger areas. As a matter of fact, migrations that were initially carried out with the concern of finding water and food were replaced by the migrations that occurred due to different reasons. For example; recently, due to the civil war in Syria, many people had to migrate to different regions and countries, and in this migration process, all countries of the world were affected as much as the receiving countries. From the migration process which is a very comprehensive area and segment, especially the immigrants, the receiving region and the sending region, are affected. At this point, the socio-cultural, psychological and economic adaptation of immigrants to the region of immigration and the reaction of the society of the receiving region to immigrants is an issue that should be emphasized. The purpose of this research is to make inferences about the causes and consequences of migration and the socio-cultural and psychological codes that the immigrants continued in Izmir, based on the example of the Turks who migrated from the island of Crete to Izmir in the last periods of the Ottoman Empire. The research is a descriptive research planned and carried out within the framework of qualitative research. In line with the purpose of the research, interviews were conducted with the third-generation grandchildren of Cretan immigrant a family living in Izmir, using a semi-structured interview form. The data obtained through the interview form was coded into themes and inferences were made regarding each theme. The data obtained as a result of the research provides important information about the reasons for the migration from Crete to Anatolia, the adaptation process of the immigrants to the region they settled in, and the cultural elements they kept alive in the place they migrated to. Keywords: Migration, Socio-Cultural Adaptation, Immigrants, Crete, Anatolia.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Soscio-Cultural Adaptation
• Immigrants
• Crete
• Anatolia

Kaynakça

1. Asan, H. (2016). Devlet, aşiret ve eşkıya bağlamında Osmanlı muhacir iskân siyaseti (1860-1914), Göç Araştırmaları Dergisi, 2 (3), 36-61.
2. Bulut, R. (2017). Cumhuriyet dönemi ve öncesi Bulgaristan’dan Türkiye’ye göçler, Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı, 56, 59-65.
3. Çolak, F. (2013). Bulgaristan Türklerinin Türkiye’ye göç hareketi (1950-1951), Tarih Okulu, XIV, 113-145.
4. Gemici, N. (2009). Girit’e ait 1870 tarihli belge, İSTEM, 13, 281 – 287.
5. İpek, N., Şimşirgil, A., Gülsoy, E., Taştemir, M. (2013). Osmanlı’da iskân ve göç, Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2982.
6. İpek, N. (2014). Kaynakların dilinde göç kavramı, Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 17, 9-20.
7. İpek, N. (2015). Fetihten cumhuriyet’e İstanbul’a yönelik göçler, Coşkun Y. (Ed.), Antik çağ’dan XXXI.yüzyıla büyük İstanbul tarihi (520-531), TDV İslam Araştırmaları Merkezi.
8. Kaya, M. (2013). Balkan savaşları sırasında Anadolu’ya göçler ve karşılaşılan sorunlar, JASS, 5 (6), 1-16.

9. Yıldırım, S. (2012). Balkan savaşları ve sonrasındaki göçlerin Türkiye nüfusuna etkileri, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8 (16), 75-92.
10. 19/09/2006 tarih ve 5543 Sayılı İskân Kanunu, Resmî Gazete, 26/9/2006, 26301.