Hemsball’un Depremzede Öğrencilerin Dikkat Düzeylerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada Hemsball eğitiminin depremzede öğrencilerin dikkat düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, örneklem grubunu ise, Spor Bilimleri Fakültesi ile Sağlık Bilimleri Fakültesinde yüz yüze öğrenim gören 3. ve 4. sınıflar oluşturmaktadır. Araştırmaya gönüllü olarak 109 öğrenci katılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tek gruplu ön test – son test deneysel modelle yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak d2 dikkat testi kullanılmıştır. Çalışma grubuna 8 hafta boyunca haftada 2 gün ve 2’şer saat olmak üzere Hemsball sporu ile ilgili eğitimler yapılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Independent-Samples t testi ve Paired Samples testi kullanılmıştır. Deneysel çalışmanın sonuçlarına göre katılımcıların psikomotor hız, performans, dikkat ve konsantrasyon puanlarının artmış ve hatalı işaretleme sayıları azalmıştır. Yani katılımcıların psikomotor hızları ile doğru işaretleme sayısı hemsball eğitimleri sonrasında artış göstermiştir. Sonuç olarak d2 dikkat testine ilişkin analizlerde, dikkat performansı ile yapılan hata türleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Hatalı işaretleme ile işaretlenmeyen harf sayısı pozitif yönde ilişkilidir. Toplam performans puanı ve doğru işaretleme sayısı arttıkça, yapılan hata sayısı azalmaktadır. Ayrıca, şaşırma puanı arttıkça dikkat performansı düşmekte ve hatalar artmaktadır. Bu sonuçlar, dikkat düzeyinin hem başarıyı hem de hata oranını doğrudan etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hemsball
• Dikkat
• Deprem
• Spor

Destekleyen Kurum

Bu çalışma TÜBİTAK–2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği almıştır.

Proje Numarası

1919B012413194

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Bu çalışma, 08/05/2025 tarih 06 sayı ve 20 nolu karar ile Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’undan izin alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve yayınlanmasına ilişkin herhangi bir potansiyel çıkar çatışması bulunmamaktadır.Bu çalışma TÜBİTAK–2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği almıştır. Proje Başvuru No:1919B012413194 Araştırmanın ilk aşamasında toplanan verilerden elde edilen sonuçlar HMKÜ VII. Uluslararası Akdeniz Bilimsel Araştırmalar Kongresinde (3-15 Haziran 2025) sözel bildiri olarak sunulmuş ve özet metin olarak yayınlanmıştır.

The Effect of Hemsball on The Attention Levels of Earthquake-Affected Students

Öz

In this study, the effect of Hemsball training on the attention levels of earthquake-affected students was investigated. The universe of the study is Hatay Mustafa Kemal University, and the sample group consists of 3rd and 4th grade students receiving face-to-face education at the Faculty of Sports Sciences and the Faculty of Health Sciences. 109 students participated in the study voluntarily. The research was conducted with a single-group pre-test – post-test experimental model, one of the quantitative research methods. The d2 attention test was used as the data collection tool. The study group received training on Hemsball sports for 2 hours, 2 days a week during 8 weeks. Descriptive statistics, Independent-Samples t test and Paired Samples test were used in the analysis of the data. According to the results of the experimental study, the participants' psychomotor speed, performance, attention and concentration scores increased and the number of incorrect markings decreased. In other words, the participants' psychomotor speed and number of correct markings increased after the hemsball training. As a result, in the analyses related to the d2 attention test, significant relationships were found between attention performance and the types of errors made. The number of incorrectly marked letters is positively correlated with the number of unmarked letters. As the total performance score and the number of correct markings increase, the number of errors decreases. Furthermore, as the surprise score increases, attention performance decreases and errors increase. These results demonstrate that attention level directly affects both success and error rate

Anahtar Kelimeler

• Hemsball
• Attention
• Earthquake
• Sports

Proje Numarası

1919B012413194

Kaynakça

1. Abernethy, B. (1993). Attention. Handbook of research on sport psychology. Macmillan.
2. Ağbuğa, B. (Ed.). (2017). Hemsball’da zihinsel odaklanma. Akademisyen Kitabevi.
3. Budak, D., & Kandil, N. (2023). Üniversite öğrencilerinin deprem bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir deprem farkındalık düzeylerinin araştırılması: Spor bilimleri örneği. Sportive, 6(2), 29–40. https://doi.org/10.53025/sportive.1322709
4. Breen, K., & Meyer, M. A. (2021). Staying above water: Educational outcomes of college students during the 2016 Louisiana flood. International Journal of Mass Emergencies & Disasters, 39(2), 199–226. https://doi.org/10.1177/028072702103900201
5. Brickenkamp, R. (1966). Die Stabilität des Aufmerksamkeits-Belastungs-Tests (Test d2) über längere Zeitabschnitte. Diagnostica, 12(1), 17–24.
6. Çağatay, A. (2024). Deprem sonrası travma, tükenmişlik ve yaşam doyumu üzerine bir araştırma [Özel sayı]. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1), 724–745.
7. Doyle, M. D., Lockwood, B., & Comiskey, J. (2017). Super storms and the academic achievement of university students. Disasters, 41(4), 748–763. https://doi.org/10.1111/disa.12224
8. Dube, A., Moffatt, M., Davison, C., & Bartels, S. A. (2017). Health outcomes for children in Haiti since the 2010 earthquake: A systematic review. Prehospital and Disaster Medicine, 33(1), 77–88. https://doi.org/10.1017/S1049023X17007105

9. Duman, G., Bulut, Ç., & Duman, S. (2025). Spor bilimleri alanında deprem ve depremin psikososyal etkileri üzerine Türkiye’de yapılan araştırmaların sistematik incelemesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 121–136. https://doi.org/10.30803/adusobed.1656607
10. Gill, D., Williams, L., & Reifsteck, E. (2017). Psychological dynamics of sport and exercise (4th ed.). Human Kinetics.
11. González-Devesa, D., Blanco-Martínez, N., & Ayán-Pérez, C. (2025). Effects of a hemsball-based program on children and adolescents: A systematic review. Journal of Functional Morphology and Kinesiology, 10, 139. https://doi.org/10.3390/jfmk10020139
12. Gönülateş, S. (2017). Her yaş için spor HEMSBALL. Akademisyen Kitabevi.
13. Işık, M., & Kılıç, İ. (2022). Effect of the complex exercises in hemsball on attention and coordinative skills of adolescents with hearing loss. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(2), 389–407. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.859721
14. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. bs.). Nobel Yayınevi.
15. Öğütalan, H. (2024). Yaşlılarda hemsball oyununun seçili fiziksel uygunluk parametrelerine ve düşme korkusuna etkisi [Yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi].
16. Öncel, E. (2021). 12 haftalık hemsball eğitiminin 12-14 yaş grubu öğrencilerin motor gelişimlerine etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi].
17. Özmen, E. (2024). Zor zamanlarda öğretmek: Öğretmenlerin afet sonrası öğretme motivasyonlarının incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(3), 1259–1271. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1503284
18. Patton, M. Q. (2005). Qualitative research. John Wiley & Sons.
19. Reijneveld, S. A., Crone, M. R., Verhulst, F. C., & Verloove-Vanhorick, S. P. (2003). The effect of a severe disaster on the mental health of adolescents: A controlled study. The Lancet, 362(9385), 691–696. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(03)14231-6
20. Şimşek, B. (2023). Bocce sporcularında hemsball antrenmanının denge ve punto (hedefe yaklaşma) skoruna etkisi [Yüksek lisans tezi, Bingöl Üniversitesi].
21. Şüyün, M. (2021). İlköğretim 12-13 yaş erkek çocuklarda hemsball egzersizlerinin denge ve el-göz koordinasyonuna etkisi [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi].
22. Taylor, J. (2010). Sports: Understanding focus in sports. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/blog/the-power-prime/201007/sports-understanding-focus-in-sports
23. Temir, F. (2024). Doğal afetler sonrasında boş zaman aktivitesine katılımın psikolojik etkileri: 6 Şubat Kahramanmaraş depremi örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Teknik Üniversitesi.
24. Todorova, R., Dımkova, R., Valova, T., & Marcheva, P. (2014). Hemsball oyunu ve oyunun engelli çocukların psiko-fiziksel gelişimine etkisi ve aile görüşleri. International Journal of Science Culture and Sport, Özel Sayı 1. https://doi.org/10.14486/IJSCS138
25. Toker, M. Z. (1988). Standardization of the visual attention test d2 on a Turkish sample [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
26. Toker, M. Z. (1990). D2 dikkat testinin uyarlama çalışması. V. Ulusal Psikoloji Kongresi. Psikoloji-Seminer Dergisi Özel Sayısı, 8, 627–635.
27. Ulukan, M., & Özdemir, N. (2021). Okçularda dikkat ve performansın incelenmesi. Journal of History School, 54, 3637–3657.
28. Ünaldı, G. (2023). Üniversite öğrencilerinin deprem sonrası eğlence amaçlı spor kaynaklı iyilik hallerinin belirli değişkenler doğrultusunda belirlenmesi. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 107–117.
29. Yapıcı, F. E. (2019). Hemsball oyun becerilerinin ortaokul öğrencilerinin dikkat düzeylerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].