Acemhöyük'ten Eski Asur Dönemi'ne Ait İki Çivi Yazılı Belge

Öz

Aksaray'ın yaklaşık 18 km. kuzeybatısında Yeşilova Kasabası sınırları içinde yer alan Acemhöyük, Anadolu'nun en önemli arkeolojik merkezlerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Burada gerçekleştirilen kazılar neticesinde, bugüne değin Eski Anadolu tarihine ışık tutacak pek çok arkeolojik eser gün yüzüne çıkarılmıştır. Acemhöyük buluntuları içinde şüphesiz en önemli eser grubunu, üzerinde kitabeli mühür baskıları bulunan bullalar ve çivi yazılı etiketlerden müteşekkil yazılı belgeler oluşturmaktadır. 2012 ve 2013 yıllarında gerçekleştirilen kazı çalışmaları Acemhöyük çivi yazılı kayıt arşivine Eski Asurca yazılmış iki belge daha kazandırmıştır. Bu kil belgelerden ilki 2012 yılında ele geçen bir etiket, diğeri ise 2013'te bulunan ve Acemhöyük'ten uzun zamandır beklenilen bir tablettir. Bu iki belge, Acemhöyük'ün Anadolu ile Kuzey Mezopotamya arasındaki iktisadi münasebetlerin azaldığı Eski Asur Devri'nin son dönemlerinde Anadolu'nun belli başlı şehirlerinden biri olarak önemini koruduğunu, ayrıca bu kadim yerleşim yerinin Eski Anadolu tarihi açısından ne kadar mühim bir arkeolojik merkez olduğunu bir kez daha göz önüne sermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aksaray
• Acemhöyük
• Eski Asur Dönemi
• Çivi Yazısı
• Sarıkaya Sarayı
• Bullalar

Teşekkür

Bu mühim eserler üzerinde çalışmama izni veren ve her türlü desteği esirgemeyen kıymetli hocam Prof. Dr. Aliye Öztan'a şükranlarımı sunarım. Ayrıca, benimle kıymetli fikirlerini paylaşan Prof. Dr. Sebahattin Bayram'a, Aksaray Müzesi'nde uygun çalışma ortamı sağlayan ve özveriyle yardımcı olan Arkeolog Fariz Demir ile tablet ve etiketin kopyalarını yapan meslektaşım Dr. Tsuyoshi Sugiyama'ya teşekkür ederim.

Two Cuneiform Texts of the Old Assyrian Period from Acemhöyük

Öz

Acemhöyük, which is located within the boundaries of Yeşilova Town, approximately 18 km to the northwest of Aksaray, hosts one of the most important archaeological centers of Anatolia. As a result of excavations carried out here until the present-day, many archaeological findings have been uncovered that shed light on ancient Anatolian history. Two more documents written in Old Assyrian were acquired for the Acemhöyük cuneiform written record archives in the excavation activities realized in 2012 and 2013. The first of these two documents was a label found in 2012, whereas, the other was a tablet, which was awaited for a long time from Acemhöyük and found in 2013. These two documents once again show that Acemhöyük, one of the main cities of Anatolia in the last periods of the Old Assyrian Period, preserved its importance when the economic relations between Anatolia and Northern Mesopotamia decreased. Furthermore, this ancient settlement place displays once again what an important archaeological center it is for Ancient Anatolian history.

Anahtar Kelimeler

• Aksaray
• Acemhöyük
• Old Assyrian Period
• Cuneiform
• Sarıkaya Palace
• Bullae

Kaynakça

1. Bajramovic, Gojko, A Historical Geography of Anatolia in the Old Assyrian Colony Period, Copenhagen 2011.
2. Balkan, Kemal, "Review article of ICK 2", OLZ 60 (1965), s. 146-162.
3. CT : Cuneiform Texts from Babylonian Tablets in the British Museum.
4. Donba, Veysel, "Some Remarkable Contracts of 1-B Period Kültepe Tablets II", Aspects of Art And Iconography: Anatolia And Its Neighbors, Nimet Özgüç'e Armağan (1993), s. 131-154.
5. Gelb, I. J., Computer-Aided Analysis of Amorite, The Oriental Institute of the University of Chicago 1980.
6. Günbattı, Cahit, "Kültepe'de Bulunmuş İki Anlaşma Metni", Belleten LXIX, Sayı 256, T.T.K.Y. (2005), s. 759-784.
7. Günbattı, Cahit, The letter sent to Hurmeli King of Harsamna and the Kings of Kani, TTKY V/3, Ankara 2014.
8. Huffmon, H. B., Amorite Personal Names in the Mari Texts, 1965.

9. Kahya, Ömer, "Kültepe Metinlerinde Geçen himtum Kelimesinin Anlamı Üzerine", Archivum Anatolicum 9/1 (2014), s. 57-72.
10. Karaduman, Ayşe, "Acemhöyük Sarıkaya Sarayı'nda Bulunmuş Olan Etiketlerden Bir Grup", Muhibbe Darga Armağanı (2008), s. 283-290.
11. KT V: Veenhof Klaas R., Kültepe Tabletleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2010.
12. KT VI-a: Larsen, M. T, Kültepe Tabletleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2010.
13. Larsen, Mogens T, The Old Assyrian City-State and Its Colonies, Copenhagen 1976.
14. Michel, Cecile-Veenhof, Klaas R., "The Textiles Traded by the Assyrians in Anatolia (19th-18th centuries BC)", Textile Terminologies In The Ancient Near East and Mediterranean From The Third To The First Millennia BC (2010), s. 210-271.
15. Nashef, Khaled, Répertoire Géographique des Textes Cunéiformes IV, Die Orts- und Gewässernamen der altassyrischen Zeit, Wiesbaden 1991.
16. Oliva, Juan, "New Collations and Remarks on Alalakh VII Tablets", Journal of Near Eastern Studies, Vol. 64 (2005), s. 1-22.
17. Özgüç, Nimet, "Acemhöyük Kazıları", Anadolu X, Ankara (1968), s. 1-28.
18. Özgüç, Nimet, "Acemhöyük Saraylarında Bulunmuş Olan Mühür Baskıları", Belleten C. XLI, Sa. 162 (1977), s. 357-381.
19. Özgüç, Nimet, Acemhöyük-Burušḫaddum I, Silindir Mühürler ve Mühür Baskılı Bullalar, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2015.
20. Özgüç, Nimet - Tunca Ö., Kültepe-Kaniš, Mühürlü ve Yazıtlı Kil Bullalar, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2001.
21. Öztan, Aliye, "2001 Yılı Acemhöyük Kazıları", 24. Kazı Sonuçları Toplantısı, 1. Cilt (2003), s. 39-48.
22. Öztan, Aliye, "Acemhöyük'den Assur Ticaret Kolonileri Çağı'na Ait İki Ender Buluntu", Belkıs Dinçol ve Ali Dinçol Armağan VITA Festschrift in Honor of Belkis Dinçol and Ali Dinçol, Eds. M. Alparslan, M. Doğan-Alparslan, H. Peker (2007), s. 609-621.
23. Schorr, M., Urkunden des Altbabylonischen Zivil- und Prozessrechts, Leipzig 1913.
24. Tunca, Önhan, "Des Inscriptions de Sceaux-Cylindres Diverses Provenant D'Acemhöyük", Aspects of Art And Iconography: Anatolia And Its Neighbors, Nimet Özgüç'e Armağan (1993), s. 629-633.
25. Veenhof, Klaas R., "On the Identification and Implications of Some Bullae From Acemhöyük and Kültepe", Aspects of Art And Iconography: Anatolia And Its Neighbors, Nimet Özgüç'e Armağan (1993), s. 645-657.
26. Veenhof, Klaas R., Mesopotamia. The Old Assyrian Period, Orbis Biblicus et Orientalis 160/5, Freiburg-Göttingen 2008.
27. Wiseman, Donald J., The Alalakh Tablets, The British Institute of Archaeology at Ankara, London 1953.
28. Wiseman, D. J., "Supplementary Copies Of Alalakh Tablets", Journal of Cuneiform Studies, Vol. 8, No. 1 (1954), s. 1-30.