HAKKARİ SİYASAL HAYATINDA AHMET ZEYDAN

Öz

Bu çalışma, Hakkari siyasal hayatında önemli bir yer tutan Ahmet Zeydan’ın siyasi kariyerini, siyasal kimliğini ve bölgesel siyaset üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye’nin çok partili siyasal yaşamının şekillendiği ve siyasi istikrarsızlıkların yoğun olarak yaşandığı 1960-1980 döneminin siyasal bağlamı içinde ele alınmıştır. Bu dönemde askeri müdahaleler, koalisyon hükümetleri ve ideolojik çatışmalar Türkiye siyasetini derinden etkilerken, yerel siyasal aktörlerin bölgesel temsil gücü de önemli bir rol oynamıştır. Çalışmada, Hakkari’de üç dönem milletvekilliği yapmış olan Ahmet Zeydan’ın siyasi hayatı, parti değişimleri, meclis faaliyetleri ve bölgesel kalkınma konusundaki görüşleri analiz edilmiştir. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış olup sözlü tarih yaklaşımından yararlanılmıştır. Bu kapsamda Zeydan’ın yakınları ve korumaları ile yapılan mülakatlar incelenmiş, ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanakları ve ilgili literatür değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Ahmet Zeydan’ın yalnızca bir siyasetçi değil aynı zamanda aşiret lideri kimliğiyle bölgesel siyasal dinamikleri etkileyen önemli bir aktör olduğunu göstermektedir. Zeydan, siyasi kariyeri boyunca farklı partilerde yer almasına rağmen Hakkari’de geniş bir toplumsal destek elde etmiş ve özellikle geri kalmış bölgelerin kalkınması, sosyal adalet ve devlet hizmetlerinin bölgeye ulaştırılması konularını sıkça gündeme getirmiştir. Meclis konuşmalarında bölgesel eşitsizliklerin giderilmesi ve Doğu Anadolu’nun kalkınması yönünde talepler dile getirmiştir. Sonuç olarak çalışma, yerel liderlik, aşiret yapısı ve siyasal temsil arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak Ahmet Zeydan’ın Hakkari siyasal hayatındaki rolünü değerlendirmekte ve Türkiye’de yerel siyasal aktörlerin ulusal siyaset üzerindeki etkisini anlamaya katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ahmet Zeydan
• Hakkari siyaseti
• yerel siyasal liderlik

AHMET ZEYDAN IN THE POLITICAL LIFE OF HAKKARİ

Öz

This study aims to examine the political career, political identity, and regional influence of Ahmet Zeydan, an important political figure in the political life of Hakkari. The research is analyzed within the political context of the 1960–1980 period in Türkiye, a time when the country’s multi-party political system was shaped and characterized by significant political instability. During this period, military interventions, coalition governments, and ideological conflicts deeply affected Turkish politics, while local political actors played a significant role in representing regional interests. The study focuses on Ahmet Zeydan, who served as a member of the Turkish Grand National Assembly for three terms representing Hakkari. His political career, party transitions, parliamentary activities, and views on regional development are examined in detail. A qualitative research method was adopted, and the study employs an oral history approach. Interviews conducted with Zeydan’s relatives and close associates were analyzed alongside parliamentary records and relevant academic literature. The findings reveal that Ahmet Zeydan was not only a politician but also an influential regional actor whose authority was reinforced by his role as a tribal leader. Despite changing political parties during his career, he maintained strong public support in Hakkari. Zeydan frequently emphasized issues such as regional development, social justice, and the need for increased state investment in underdeveloped regions. His parliamentary speeches often addressed regional inequalities and advocated for policies aimed at improving socio-economic conditions in Eastern Anatolia. In conclusion, the study highlights the relationship between local leadership, tribal structures, and political representation by evaluating Ahmet Zeydan’s role in the political life of Hakkari. It also contributes to a broader understanding of how local political actors influence national politics in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Ahmet Zeydan
• Hakkari politics
• regional political leadership

Kaynakça

1. Arslan, L. (2023). Türkiye’nin 1961-1980 arası dönemde siyasi açmazları ve koalisyonlar. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 1, 141-175.
2. Canıtez, H. (2008). Türkiye’de 1960-1980 arasında bürokrasi siyasi iktidar ilişkisinin gelişimi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Dalmaz, R. (Mülakat yapan) ve Onat, S. (Mülakat yapılan). (2023, 5 Haziran). Hakkâri siyasal hayatında Ahmet Zeydan [Mülakat transkripsiyonu].
4. Dalmaz, R. (Mülakat yapan) ve Taşel, S. (Mülakat yapılan). (2023, 8 Mayıs). Hakkâri siyasal hayatında Ahmet Zeydan [Mülakat transkripsiyonu].
5. Dalmaz, R. (Mülakat yapan) ve Zeydan, İ. R. (Mülakat yapılan). (2023, 8 Mayıs). Hakkâri siyasal hayatında Ahmet Zeydan [Mülakat transkripsiyonu].
6. Demirtürk, S. (2015). 1960-1980 döneminde Türkiye’de sosyo-ekonomik değişimin ve dışa yönelişin toplumsal dinamikleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(12), 155-182.
7. Gökçen, S. (2020). İki darbe arası Türk demokrasisi (1961-1980). Atatürk Yolu Dergisi, 67, 241-264.
8. Güven, S. (2016). Türkiye’de siyasal hayatta dönüşüm ve lider odaklı siyaset. Selçuk İletişim, 9(3), 90-118.

9. Sarkmaz, P. (2022). Hakkâri’de siyaset 1961-1980 (Tarih-toplum-kültür) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Muş Alparslan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Tekin, F. (2005). Hakkâri örneğinde aşiret, cemaat ve akrabalık örüntülerinin modernleşme ve kırsal çözülme sürecindeki siyasal ve toplumsal sonuçları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 1, Cilt 12, Birleşim 47). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d01/c012/mm__01012047.pdf
12. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 1, Cilt 23, Birleşim 11). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d01/c023/mm__01023011.pdf
13. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 3, Cilt 1, Birleşim 8). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d03/c001/mm__03001008.pdf
14. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 3, Cilt 1, Birleşim 15). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d03/c001/mm__03001015.pdf
15. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 3, Cilt 1, Birleşim 18). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d03/c001/mm__03001018.pdf
16. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 3, Cilt 2, Birleşim 39). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d03/c002/mm__03002039.pdf
17. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 3, Cilt 2, Birleşim 40). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d03/c002/mm__03002040.pdf
18. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). Millet Meclisi tutanak dergisi (Dönem 3, Cilt 3, Birleşim 52). https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d03/c003/mm__03003052.pdf
19. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). TBMM Albümü (Cilt 1-4). https://www5.tbmm.gov.tr/TBMM_Album/Cilt1-4.pdf
20. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (t.y.). TBMM Albümü (Cilt 2). https://www5.tbmm.gov.tr/TBMM_Album/Cilt2/Cilt2.pdf