EN
TR
Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması
Öz
İstanbul’un Fatih Sultan Mehmet tarafından fethi teknolojik olarak savunma doktrinlerini temelden değiştirmiştir. Bu fetihten önce kalın kale duvarları ile dışarıdan gelen saldırılara karşı yeterli koruma sağlanacağı düşünülürken fetih esnasında aynı hedef bölgesine gerçekleştirilen çoklu atışlar ile kale duvarlarının delinebileceği ve bunun sonucu savunma zafiyeti oluşacağı açıkça görülmüştür. İstanbul’un işgali öncesi yapılan hazırlıklarda dönemin top dökümü ile ilgili birçok ustası Edirne’ye çağırılmış ve farklı kalibrelerde topların üretimi sağlanmıştır. Bu ustalardan en çok bilineni Macar asıllı Urban (Orban) dır. Urban’ın üretiği top fetihte kullanılan en büyük kalibreli top olup, gerek savunma duvarı üzeinde oluşturduğu fiziksel hasar gerek ateşleme sırasında oluşan büyük patlama etkisi ile psikolojik açıdan düşman üstünde yıkıcı etki yaratmış ve bu sayede fethin gerçekleşmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu çalışmada Urban Topunun balistik özelliklerinin çağdaşları ile karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda Urban ve çağdaşlarının namlu çıkış hızı, atılan merminin uçuş süresi, hedefe çarpma hızları gibi balistik değerleri hesaplanmıştır. Özellikle delme kudretinin etkisi yine topun kendi çağdaşları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca fetih esnasında topun konumlandırıldığı sur yapısı göz önünde bulundurularak ve Urban topu ve çağdaşlarından atılan mermiler ile gerçekleşen penetrasyonu etkisi analitik yöntemler kullanılarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AGOSTON, Gabor, “15. Yüzyılda Batı Barut Teknolojisi ve Osmanlılar”, Toplumsal Tarih, Sayı 18 (Haziran 1995), s. 10-15
- AGOSTON, Gabor, “15. Yüzyılda Batı Barut Teknolojisi ve Osmanlılar”, Toplumsal Tarih, Sayı 18 (Haziran 1995), s. 10-15
- AGOSTON, Gabor, Guns for the Sultan: Military Power and the Weapons Industry in the Ottoman Empire, Cambridge University Press, Cambridge 2005
- AGOSTON, Gabor, Guns for the Sultan: Military Power and the Weapons Industry in the Ottoman Empire, Cambridge University Press, Cambridge 2005
- ALTAŞ, Gülçin Kahraman, Seden Acun Özgünler ve Erol Gürdal, “Erken Bizans Dönemi Savunma Yapılarında Kullanılan Horasan Harçların Özellikleri”, Vakıf Restorasyon Yıllığı, Sayı 6 (2013), s. 82-88
- ALTAŞ, Gülçin Kahraman, Seden Acun Özgünler ve Erol Gürdal, “Erken Bizans Dönemi Savunma Yapılarında Kullanılan Horasan Harçların Özellikleri”, Vakıf Restorasyon Yıllığı, Sayı 6 (2013), s. 82-88
- AYDÜZ, Salim, Düşten Fethe İstanbul/Fethin Topları: Ateşli Silahların Gelişmesinde Sultan Fatih’in Rolü, Üsküdar Belediyesi Kültür Yayınları, İstanbul 2015
- AYDÜZ, Salim, Düşten Fethe İstanbul/Fethin Topları: Ateşli Silahların Gelişmesinde Sultan Fatih’in Rolü, Üsküdar Belediyesi Kültür Yayınları, İstanbul 2015
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
5 Ocak 2023
Gönderilme Tarihi
15 Kasım 2022
Kabul Tarihi
5 Ocak 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 6
APA
Toksoy, A. K. (2023). Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması. Harp Tarihi Dergisi, 6, 1-28. https://izlik.org/JA84YJ46TL
AMA
1.Toksoy AK. Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması. HTD. 2023;(6):1-28. https://izlik.org/JA84YJ46TL
Chicago
Toksoy, Ahmet Kaan. 2023. “Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması”. Harp Tarihi Dergisi, sy 6: 1-28. https://izlik.org/JA84YJ46TL.
EndNote
Toksoy AK (01 Ocak 2023) Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması. Harp Tarihi Dergisi 6 1–28.
IEEE
[1]A. K. Toksoy, “Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması”, HTD, sy 6, ss. 1–28, Oca. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84YJ46TL
ISNAD
Toksoy, Ahmet Kaan. “Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması”. Harp Tarihi Dergisi. 6 (01 Ocak 2023): 1-28. https://izlik.org/JA84YJ46TL.
JAMA
1.Toksoy AK. Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması. HTD. 2023;:1–28.
MLA
Toksoy, Ahmet Kaan. “Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması”. Harp Tarihi Dergisi, sy 6, Ocak 2023, ss. 1-28, https://izlik.org/JA84YJ46TL.
Vancouver
1.Ahmet Kaan Toksoy. Urban Topu’nun Balistik Özelliklerinin 15. Yüzyıldaki Çağdaşlarıyla Karşılaştırılması. HTD [Internet]. 01 Ocak 2023;(6):1-28. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84YJ46TL